Της Λεμονιάς Βασβάνη
Το θερινό σινεμά δεν είναι μόνο εμπορικές ταινίες με γνωστούς ηθοποιούς που σπάνε τα ταμεία. Είναι και πιο τα ψαγμένα φιλμ της 7ης τέχνης. Άγνωστα για πολλούς «διαμαντάκια» που μπορούν να τα ανακαλύψουν μέσα από τα ειδικά αφιερώματα που πραγματοποιούνται στην πόλη μας.
Τα τελευταία καλοκαίρια το «Σινεμά με Θέα» μάς χαρίζει προσεγμένες ταινίες στην δροσερή ταράτσα του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, ενώ ανοιχτές προβολές κάνει το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και στο λιμάνι.
Παράλληλα μια μεγάλη κοιτίδα του καλού σινεμά για μύηση σε δημιουργούς και φιλμ που έχουν αφήσει εποχή σε καλλιτεχνικό επίπεδο είναι και το θερινό Απόλλων. Εκεί φιλοξενούνται δύο διαφορετικές θεματικές προβολές: των CineDogs και του ΚΕΜΕΣ. Απευθυνθήκαμε στον καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και στις δύο ομάδες για να μάθουμε πώς γίνεται η επιλογή των ταινιών και πώς αποτιμούν την αυξημένη προσέλευση του κοινού στα θερινά σινεμά.
Ορέστης Ανδρεαδάκης: «Το θερινό σινεμά είναι κομμάτι της πολιτιστικής μας ταυτότητας»
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, Ορέστης Ανδρεαδάκης μιλώντας στο «ΤyposThes» δήλωσε: «Η ανταπόκριση του κόσμου είναι πραγματικά πολύ συγκινητική. Το Σινεμά με Θέα έχει γίνει πλέον ένας από τους πιο αγαπημένους καλοκαιρινούς θεσμούς του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και κάθε χρόνο το κοινό το αγκαλιάζει με μεγάλο ενθουσιασμό. Το ίδιο συμβαίνει και με την ανοιχτή προβολή στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης, όπου συγκεντρώνονται εκατοντάδες θεατές. Τα τελευταία χρόνια έχουμε αναπτύξει και όμορφες συνεργασίες, όπως με το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, καθώς επιλέγουμε τις ταινίες του προγράμματος Park Your Cinema για το ενήλικο κοινό, αλλά και με το Κτήμα Κυρ-Γιάννη. Εκεί η προβολή συνδυάζεται με μια ξενάγηση στους χώρους του κτήματος, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία. Για εμάς, το καλοκαίρι ξεκινά πάντα τα τελευταία πέντε χρόνια από την Βόρεια Εύβοια, από το σινεμά Σινέ Απόλλων, το οποίο ζωντάνεψε από το Φεστιβάλ, σε συνεργασία με τον Δήμο Ιστιαίας – Αιδηψού και γεμίζει από κόσμο τα καλοκαίρια. Είναι πολύ όμορφο να βλέπουμε ότι όλες αυτές οι πρωτοβουλίες βρίσκουν τόσο θερμή ανταπόκριση και μας δίνουν ακόμα μεγαλύτερη ώθηση για να συνεχίσουμε».
Ερωτηθείς σχετικά με την άνθιση του θερινού κινηματογράφου σχολίασε: «Νομίζω ότι οι Έλληνες το αγαπούσαν πάντα. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το καλοκαίρι, τις διακοπές και τη βραδινή έξοδο. Το να βλέπεις μια ταινία κάτω από τον έναστρο ουρανό, σε έναν όμορφο ανοιχτό χώρο, είναι μια εμπειρία που δύσκολα αντικαθίσταται. Τα θερινά μάς δίνουν επίσης την ευκαιρία να ανακαλύψουμε ταινίες που ίσως χάσαμε στις χειμερινές αίθουσες ή να δούμε αγαπημένα φιλμ σε μια εντελώς διαφορετική ατμόσφαιρα. Και πιστεύω πως αυτός είναι ο λόγος που έχουν αγαπηθεί τόσο από τους θεατές: δεν προσφέρουν μόνο μια προβολή, αλλά μια συνολική εμπειρία. Το θερινό σινεμά είναι κομμάτι της πολιτιστικής μας ταυτότητας, έχει συνδεθεί με τον τρόπο που ζούμε και διασκεδάζουμε το καλοκαίρι, με τις αναμνήσεις και τις συνήθειές μας».
Όσο για το πώς γίνεται η επιλογή των θεματικών και των ταινιών σημείωσε: «Για το Σινεμά με Θέα επιλέξαμε ταινίες που ξεχώρισαν σε μεγάλα διεθνή φεστιβάλ, βραβευμένες δημιουργίες που αγαπήσαμε και ελπίζουμε να αγαπήσει και το κοινό. Όσο για το Park your Cinema, φέτος η επιλογή επικεντρώνεται στα κλασικά μιούζικαλ. Είναι ταινίες που συνδυάζουν μοναδικά τον κινηματογράφο με τη μουσική, τον χορό και τον ρυθμό, δημιουργώντας μια πολύ ζωντανή εμπειρία. Είναι από εκείνες τις προβολές που σε κάνουν να σιγοτραγουδάς, να χαμογελάς και, γιατί όχι, να σηκωθείς από τη θέση σου και να χορέψεις. Στόχος μας είναι πάντα να προσφέρουμε μοναδικές εμπειρίες στους θεατές, ξεχωριστές στιγμές που θα τους συνοδεύουν για καιρό».
Γιώργος Παπαδημητρίου: «Το σινεμά κάτω από τα αστέρια διαθέτει μια ακαταμάχητη γοητεία»
Ο κριτικός κινηματογράφου Γιώργος Παπαδημητρίου εκ μέρους των CineDogs που αυτό το καλοκαίρι μας φέρνουν τις θεματικές προβολές με γενικό τίτλο «Could the 90s be any cooler?» ανέφερε: «Στόχος μας ήταν να υπάρξει ένα curation στις προβολές, ώστε να συγκροτούν ένα σώμα με διακριτά χαρακτηριστικά, όχι μια τυχαία επιλογή ποιοτικών ταινιών. Φέτος, που ξεκινήσαμε μια συνεργασία με τον Απόλλωνα, επικεντρωθήκαμε σε μια σπουδαία (σε βαθμό ευλογημένης συναστρίας) δεκαετία από άποψη παραγωγής ταινιών, η οποία λειτουργεί και ως γέφυρα ανάμεσα στον ένδοξο απόηχο του σινεμά των 70s και την πιο πρόσφατη εποχή. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι σε εκείνη τη δεκαετία έκαναν τα πρώτα τους βήματα σκηνοθέτες που μας απασχολούν σήμερα, όπως ο Κρίστοφερ Νόλαν, ο Ντενί Βιλνέβ, ο Πολ Τόμας Άντερσον κ.ά. Από εκεί και έπειτα, χωρίσαμε τις προβολές, που όλες κινούνται στον κοινό άξονα των 90s, σε επιμέρους θεματολογικές και υφολογικές κατηγορίες. Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν επιλέξαμε πασίγνωστες ταινίες που θα εξασφάλιζαν εύκολα και άκοπα την αθρόα προσέλευση καθότι πρόθεσή μας ήταν να συστήσουμε στο διψασμένο νεανικό κοινό της Θεσσαλονίκης πανέμορφες και λιγότερο προβεβλημένες δημιουργίες».
Κληθείς να σχολιάσει την μεγαλύτερη προσέλευση κοινού στα θερινά σινεμά σημείωσε: «Πρόκειται για μια ιδιαιτερότητα που ευδοκιμεί μονάχα στην Ελλάδα με αυτόν τον υπέροχο τρόπο, καθότι πουθενά αλλού δεν μπορείς να δεις σινεμά να ξεπροβάλλουν σαν μανιτάρια στον πυκνοκατοικημένο αστικό ιστό. Το σινεμά κάτω από τα αστέρια διαθέτει μια διαχρονική και ακαταμάχητη γοητεία. Και τα τελευταία χρόνια γίνεται η ιδανική αφορμή για ένα αληθινά ορμητικό νεανικό κοινό της Θεσσαλονίκης, που έχει στραφεί εκ νέου στη μεγάλη οθόνη αντί για την εξατομικευμένη θέαση στο σπίτι, να ανακαλύψει διαμάντια του παρελθόντος. Φυσικά, στην κοσμοσυρροή που παρατηρείται συνδράμει και το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έχουν κυκλοφορήσει διάφορα μπλοκμπάστερ εν μέσω καλοκαιριού».
Αλέξης Δερμεντζόγλου: «Για να γυρίσει ο ήλιος του σινεμά θέλει πελώρια, αιώνια, ασφυκτική δουλειά»
Μια κριτική στάση κράτησε ο κριτικός κινηματογράφου Αλέξης Δερμεντζόγλου. Όπως μας είπε: «Θεματικές προβολές στα τελευταία χρόνια κάνουν σοβαρά, επίμονα και ερευνητικά οι Σινεφίλ Δευτέρες του ΚΕΜΕΣ. Είναι “ψαγμένες” επιλογές με θέματα που αφορούν στο κοινό και συζητιούνται. Η βία στην κοινωνία, η ανεργία που οδηγεί σε διαταραχές, η αδυναμία αντίληψης του κόσμου ως σύνολο, η επιθυμία που χάνεται, μελετώνται προσεκτικά. Οι στόχοι από τις Σινεφίλ Δευτέρες του ΚΕΜΕΣ δεν είναι η ψυχαγωγία και η εύκολη γοητεία των θεατών και η δημαγωγία της κολακείας. Σαφώς η απόλαυση είναι απόλυτα νομιμοποιημένη αλλά τι καινούργιο μας προσφέρει το σινεμά; Υπάρχουν νεωτερισμοί, ακολουθούνται “συνταγές”, τι γίνεται με την Ευρώπη. Εδώ οι στόχοι μας γίνονται εκπαιδευτικοί. Κάποια από τα μέλη της Λέσχης γράφουν εξαιρετικά κείμενα που δημοσιεύονται. Με το τέλος κάθε ταινίας γίνεται συζήτηση με το κοινό, με συμμετοχή 50 ή 60 ατόμων.
Ο θεσμός Σινεφίλ Δευτέρες του ΚΕΜΕΣ προχωράει θετικά. Φέτος στο θερινό Απόλλων ο μέσος όρος των ξένων θεατών, που μπαίνουν με εισιτήριο, είναι 166. Μαζί με τα μέλη μας, που έρχονται με ελεύθερη είσοδο, έχουμε σε κάθε προβολή πλήρη κάλυψη της χωρητικότητας του Απόλλωνα.
Βέβαια τα πράγματα πρωτογενώς φαίνονται εύκολα. Πολλοί θεατές έρχονται τη Δευτέρα απλά για θερινή ψυχαγωγία. Κάποιο επιλέγουν, οι περισσότεροι κάνουν “ραντεβού στα τυφλά”.
Είναι μια δύσκολη προσπάθεια όπου οι ενθουσιασμοί θα ήταν λάθος. Απαιτείται σκληρή δουλειά σε βάθος. Μοιράζουμε δωρεάν βιβλία για το σινεμά, είμαστε πρόθυμοι να ανοίξουμε τον δρόμο σε νέες φωνές αλλά ….
Τα περισσότερα εισιτήρια τα έκαμε η κωμωδία “Μερικοί το προτιμούν καυτό”, με 207.
Στο κοινό διανέμουμε καλαίσθητα κριτικά σημειώματα για κάθε ταινία, καθώς γίνονται και πρόλογοι.
Με ενδιαφέρει η επιλογή των ταινιών, που είναι ειδικά προσεγμένες και σε άρτιες κόπιες. Κάποια φιλμ δεν αρέσουν, ίσως ενοχλούν, αλλά αυτό είναι μέσα στη ζωή. Είναι πολύ εύκολο να μονταριστεί ένα απλά εμπορικό θερινό πρόγραμμα. Μια κινηματογραφική λέσχη, τηρώντας κάποιες διακριτικές ισορροπίες, δεν μπορεί να παγιδεύεται σε τέτοιες λογικές και αντιλήψεις. Έτσι το πρόγραμμα θα γίνεται πάντα για ωφέλεια της αισθητικής, του διαφορετικού, του νέου, του πρωτοποριακού αλλά και ιδίως βαθύτατα προοδευτικού.
Μέλλον, και για το μέλλον ποιος νοιάζεται; Αρχές είναι η σταθερότητα, η περιοδικότητα, η αξιοπρέπεια, η ευγένεια, οι ευκαιρίες για όλους, η προώθηση των νέων είτε στο σινεμά, είτε στις απόψεις τους.
Μην σας θολώνει τα μάτια η πολυκοσμία. Είναι πλαστό, συγκυριακό φαινόμενο και θέμα μάρκετινγκ. Η άβολη αλήθεια είναι ότι για να γυρίσει ο ήλιος του σινεμά δεν θέλει απλά πολύ δουλειά, αλλά πάρα πολύ, πελώρια, αιώνια, ασφυκτική….».
