Το τζίνι βγήκε απ’ το μπουκάλι, η μοίρα του ευρώ αμφισβητείται, καμία υποχώρηση δεν μπορεί να γυρίσει πίσω το ποτάμι της καταδίκης για ολόκληρη την πολιτική της ευρωζώνης
Οι κυπριακές τράπεζες έμειναν κλειστές την Τρίτη υπό το φόβο γενικευμένων αναλήψεων.
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Σεισμός μεγατόνων δονεί από το απόγευμα του Σαββάτου την Ευρώπη, το τραπεζικό σύστημα των κρατών μελών της ευρωζώνης, αλλά βεβαίως και το ίδιο το κοινό νόμισμα, η πορεία του οποίου αμφισβητείται απ’ τις πλέον επίσημες, σοβαρές και «συστημικές» φωνές της Ευρώπης! Ο σάλος που έχει προκληθεί από την απόφαση του Γιούρογκρουπ να επιβάλει χαράτσι στις κυπριακές καταθέσεις, έχει ανοίξει τον ασκό του Αιόλου και ουδείς μπορεί πλέον να τον κλείσει, παρότι αυτό φαίνεται να επιχειρούν να κάνουν από χθες τόσο ο ανάλγητος Πρόεδρος της Κύπρου, Ν. Αναστασιάδης, όσο και ο ληστρικός ορυμαγδός των «επικίνδυνων» ηγετών της ευρωζώνης. Το μεγάλο μήνυμα που θέλησε να στείλει η Γερμανία, με την απαραίτητη συμβολή, δραματική για το μέλλον της Κύπρου, του εδώ και μόλις 15 μέρες (!) Προέδρου του νησιού, είναι πως δεν υπάρχει καμία διασφάλιση για κανέναν Ευρωπαίο πολίτη, ούτε για τα εργασιακά του δικαιώματα, ούτε για το μισθό του, ούτε για τη σύνταξή του, ούτε για το σπίτι του, ούτε καν για τις καταθέσεις του!
Στις καλένδες της ιστορίας έριξαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες την υποτιθέμενη εγγύηση των καταθέσεων έως και 100.000 ευρώ, μία αδιαπραγμάτευτη και θεμελιώδης υποτίθεται δικλείδα ασφαλείας για τους Ευρωπαίους πολίτες. Εξ ου και η απόφαση για τον «επιβαλλόμενο φόρο σταθερότητας» (stability levy), όπως ονομάστηκε (με μία δόση ειρωνείας;) το χαράτσι σε όλους τους καταθέτες, μηδενός εξαιρουμένου, σε κυπριακές τράπεζες, συνιστά πραγματική κοσμογονία. Εύκολα μπορεί να το διαπιστώσει κανείς αυτό. Ούτε μία σοβαρή εφημερίδα του κόσμου δεν κυκλοφόρησε τις τελευταίες μέρες χωρίς εκτενή αφιερώματα τόσο στην ίδια την απόφαση, αλλά και στις αντιδράσεις τόσο των Κυπρίων όσο και των Ρώσων, οι οποίοι υπολογίζεται πως κατέχουν το μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας των καταθέσεων στο νησί. Πού να πρωτοσταθεί κανείς; Στη γαλλική Λε Μοντ που αναφέρει πως «Κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει τις συνέπειες αυτής της απόφασης χωρίς να αποκλείει «μια πιθανή μεταδοτική επίδραση από το σχέδιο της Κύπρου», στην ιταλική Ιλ Σόλε που μιλάει για «επικίνδυνο τετελεσμένο που κλονίζει την αξιοπιστία» ή στην γερμανική Χάντεσμπλατ όπου η απόφαση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης αποκαλείται «Προπατορικό αμάρτημα».
Όλες, μα όλες οι μεγάλες εφημερίδες της ηπείρου επιτίθονταν στην απόφαση. Οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς έγραφαν πως «η φαυλότητα επιστρέφει», ενώ την ίδια αντίδραση είχαν και μεγάλα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπως το IIF, με τον διευθύνοντα σύμβουλό του στη Γαλλία, ονόματι Τιμ Ανταμς, να χαρακτηρίζει «απίστευτα επικίνδυνο προηγούμενο» το χαράτσι στις καταθέσεις. Ίσως, ακόμη περισσότερο ενδιαφέρον απ’ τις οικονομικές αναλύσεις, στις οποίες θα επανέλθουμε, να έχει η ματιά της πορτογαλικής εφημερίδας Πούμπλικο, που αφιέρωσε το πρώτο της θέμα στην Κύπρο γράφοντας πως «Τα λόγια είναι γνωστά. Μια ακόμα φορά, δεν υπήρχε εναλλακτική και μεταξύ άλλων, αυτή η λύση ήταν η λιγότερο επώδυνη. Αλλά η ανείπωτη διάσωση της Κύπρου που εγκρίθηκε από τους υπουργούς του Γιούρογκρουπ νωρίτερα το Σάββατο δείχνει ότι η αξία των λέξεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υποτιμηθεί κατακόρυφα (…) Η Δημοκρατία έχει γίνει σχετική και ο εκβιασμός έχει αντικαταστήσει τη σταθερότητα. Οι λέξεις έχουν αλλάξει. Αυτή είναι η αληθινή κρίση της Ευρώπης».
Διακινδυνεύουν την κατάρρευση του ευρώ!
Γράφαμε προ ολίγων ημερών πως η Ευρώπη βρίσκεται ενώπιον εξελίξεων ιστορικής εμβέλειας, αναφερόμενοι μεταξύ άλλων στο γεγονός πως η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης είναι ιδιαίτερα πιθανό να πάει σε νέες εκλογές με τον πολιτικό εκφραστή του ενός τετάρτου των Ιταλών, τον Μπέπε Γκρίλο, να δηλώνει πως η «η Ιταλία βρίσκεται ντε φάκτο εκτός ευρώ»! Δεν είχαμε συνυπολογίσει την οξύτητα των αποφάσεων που θα λαμβάνονταν για την Κύπρο! Αποφάσεις που όπως ομολογούν τα μεγάλα μυαλά της γερμανικής οικονομικής πολιτικής αμφισβητούν το κοινό νόμισμα!
«Οι πολίτες της Ευρώπης θα φοβούνται πλέον για τα χρήματά τους», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Γερμανός οικονομολόγος και μέλος της «Επιτροπής των Σοφών» που συμβουλεύουν τη γερμανική κυβέρνηση, Πέτερ Μπόφινγκερ, ο οποίος δεν μάσησε τα λόγια του σε συνέντευξή του στο γερμανικό Σπίγκελ. «Αυτοί που προσπαθούν να σώσουν το ευρώ θα έπρεπε να συνεισφέρουν ουσιαστικά. Σε τελική ανάλυση θα ήταν καλύτερο να αναλαμβάνεις πρωτοβουλίες και να συνεισφέρεις ένα δισ. ευρώ για να σωθούν οι μικροκαταθέτες στην Κύπρο από το να διακινδυνεύεις την κατάρρευση του ευρώ», είπε χωρίς περιστροφές ο Π. Μποφίνγκερ, θέτοντας ανοικτά ζήτημα για την επιβίωση του ευρώ. Ο δημοσιογράφος του Σπίγκελ, τότε, βγήκε στην επίθεση. Μα πώς, εξεγέρθηκε ο δημοσιογράφος του Σπίγκελ, να δοθούν χρήματα χωρίς αντάλλαγμα σε μια χώρα και πώς θα εξηγήσει ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ότι ουσιαστικά χαρίζει τα χρήματα των Γερμανών φορολογουμένων, για να δεχθεί την αφοπλιστική απάντηση του Π. Μποφίνγκερ. «Το κύριο θέμα δεν είναι η Κύπρος. Είναι η διασφάλιση της σταθερότητας του ευρώ. Κι αυτό αφορά άμεσα τη Γερμανία»! Πρόκειται για τεκτονικό σεισμό. Ένας εκ των σοφών της Μέρκελ υποστηρίζει πως η απόφαση αυτή σπρώχνει το ευρώ στο γκρεμό!
Ακόμη, μάλιστα, κι αν οι Ευρωπαίοι αποφασίσουν να πάρουν πίσω αυτή την απόφαση, το τζίνι πλέον έχει βγει από το μπουκάλι! Εφόσον οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν μία φορά να καταστρατηγήσουν την υποτιθέμενη ασφάλιση για τις καταθέσεις έως 100.000, γιατί να μην το ξανακάνουν; Αυτό ακριβώς το ζήτημα απασχολεί όλα τα μεγάλα μέσα τις τελευταίες ώρες. Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, αδιαφορούν για την ψηφοφορία στην Κύπρο, γιατί ο κλονισμός του τραπεζικού συστήματος ανά την Ευρώπη δεν μπορεί να ανατραπεί! Αγνοούν, με αυτό τον τρόπο, όμως, πως η μοίρα του ευρώ μπορεί και να περνάει απ’ το κυπριακό κοινοβούλιο. Αγνοούν αυτό που τόσο ωμά λέει ο Π. Μποφίνγκερ. Έξω απ’ το κοινοβούλιο οι Κύπριοι διαδηλωτές έλεγαν όχι στο χαράτσι των καταθέσεων, ενώ μέσα ακούγονταν πράγματα όπως «αν αυτή είναι η Ευρώπη, τότε εμείς δεν ανήκουμε εκεί»! Βεβαίως, μιλούσαν οι βουλευτές του ΑΚΕΛ, όμως, λίγη σημασία έχει τούτες τις ώρες, καθώς οι εξελίξεις μπορεί να είναι ραγδαίες για όλη την Ευρώπη, είτε αν η Κύπρος αρνηθεί ολοκληρωτικά να εφαρμόσει τις εντολές του Γιούρογκρουπ, είτε αν τις εφαρμόσει!
Ο βαθύς ύπνος!
Σε βαθύ ύπνο πιάστηκαν τα μεγάλα διεθνή μέσα, τα οποία παρότι γνώριζαν πως υπήρχαν προσχέδια αυτού του σχεδίου είχαν υποτιμήσει ολοκληρωτικά την περίπτωση της Κύπρου, όσο και τις πιθανότητες να λάμβανε μία τέτοια ωμή και κυνική απόφαση το Γιούρογκρουπ. Δεν είναι τυχαίο πως καμία εφημερίδα δεν είχε καν αναφερθεί σε αποφάσεις για την Κύπρο, μέχρι που αυτές πάρθηκαν! Φοβερή είναι και η ομολογία του Νομπελίστα Πολ Κρούγκμαν, ο οποίος στο μπλογκ του αναφέρει «έπρεπε να παρακολουθώ στενά την Κύπρο, αλλά δεν το έκανα».
Γιατί αναφερόμαστε σ’ ένα ζήτημα φαινομενικά δευτερεύον, όπως το γεγονός πως βρέθηκαν εξ απήνης τα μεγάλα μέσα και ένας κορυφαίος αναλυτής παγκοσμίας εμβέλειας; Γιατί εν υπνώσει βρίσκονται συλλήβδην τα μέσα και ως εκ τούτου και ο δημόσιος διάλογος ανά την Ευρώπη, εν σχέσει με τις ραγδαίες εξελίξεις που έρχονται στην Ευρώπη. Αποκαλυπτικές ήταν οι δηλώσεις του πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου και πρώην επικεφαλής του Γιούρογκρουπ, Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ, ο οποίος δήλωσε με πρόδηλη ανησυχία: «Όποιος πιστεύει ότι δεν τίθεται πλέον το αιώνιο ερώτημα περί ειρήνης και πολέμου στην Ευρώπη μπορεί να πλανάται οικτρά. Οι δαίμονες δεν έχουν φύγει, απλώς κοιμούνται». Μάλιστα, συνέχιζε λέγοντας πως οι μέρες μας του θυμίζουν τις παραμονές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου (!). «Το έτος 1913, πολλοί νόμιζαν ότι δεν θα υπάρξουν ποτέ πια πόλεμοι. Οι μεγάλες δυνάμεις της ηπείρου συνδέονταν τόσο στενά οικονομικά ώστε ήταν διαδεδομένη ευρέως η άποψη ότι δεν μπορούσαν πλέον να αντέξουν στρατιωτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ τους». Αντιλαμβανόμαστε όλοι πως όταν ένας άνθρωπος όπως ο Γιούνκερ, αστός μέχρι το μεδούλι, κοιτάζει με ανησυχία την Ευρώπη και ομολογεί πως η κατάσταση του θυμίζει παραμονές παγκοσμίου πολέμου (!) το σημερινό διακύβευμα δεν είναι η κυπριακή οικονομία, αλλά η μοίρα της ηπείρου μας.
Δεν τελειώνουν εκεί τα παραδείγματα. Και ο προαναφερθείς Πολ Κρούγκμαν έφτασε σε ένα συγκλονιστικό συμπέρασμα. «Μέχρι σήμερα έχουμε δει τρία νησιά (αναφέρεται στην Ισλανδία, την Ιρλανδία και την Κύπρο) ανά την Ευρώπη να μετατρέπονται σε τεράστια διεθνή τραπεζικά κέντρα σε σχέση με το ΑΕΠ τους και έπειτα να μπαίνουν σε κρίση επειδή οι εγχώριες οικονομίες δεν έχουν τους πόρους για να διασώσουν τα τραπεζικά συστήματα αν κάτι πάει στραβά. Αυτό σημαίνει, για μένα τουλάχιστον, ότι έχουμε ένα θεμελιώδες πρόβλημα με την όλη αρχιτεκτονική του διεθνούς χρηματοοικονομικού τομέα»! Ο νομπελίστας που γράφει στους Τάιμς και μιλάει με τον Ομπάμα κατακεραυνώνει τη δομή του χρηματοπιστωτικού τομέα! Δεν είναι συχνά πράγματα αυτά! Τουναντίον, είναι πολύ μα πολύ σπάνια.
Όλα αυτά, ενώ η μυωπική ελληνική κυβέρνηση εξαντλείται σε κόντρες με το ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ κοιτάζει να δει πώς θα εκλεγεί στις… επόμενες εκλογές.
Γιατί στην Κύπρο; Αλλά και η πικρή αλήθεια!
Ένα απ’ τα ερωτήματα που οφείλουμε να απαντήσουμε, ώστε να δώσουμε και μία γενικότερη ιδέα για το μέλλον που επιφυλάσσουν οι τωρινές ηγεσίες της Ευρώπης στην Κύπρο είναι το γιατί αυτή η «ιδέα» που υπάρχει στα συρτάρια των μη εκλεγμένων αξιωματούχων εδώ και τουλάχιστον 6 μήνες επιχειρείται να εφαρμοστεί στην Κύπρο; Ο λόγος είναι πως η Μεγαλόνησος δεν έχει καμία πολιτική στήριξη εντός της ΕΕ. Με την Ελλάδα παντελώς εξευτελισμένη διεθνώς και υπό καθεστώς Μνημονίου, η Κύπρος είναι πλήρως απομονωμένη και από τους 16 της ευρωζώνης, ενώ το μέγεθος της οικονομίας της (μόλις το 0,2% της ευρωζώνης) επιτρέπει τέτοιους πειραματισμούς. Ακόμη κι αν Βερολίνο και Βρυξέλλες υπό την πίεση της διεθνούς κατακραυγής αλλάξουν γνώμη, η Λευκωσία πρέπει να βάλει καλά στο μυαλό της πως η Ευρώπη είναι διατεθειμένη να την ρίξει στα σκυλιά. Με αυτό το πρίσμα οφείλει να λάβει τις αποφάσεις της επόμενης μέρας, μετά την, όπως όλα δείχνουν, καταψήφιση του χαρατσιού στις καταθέσεις.
Επίσης, οφείλουμε επίσης να ξεκαθαρίσουμε πως όσοι τις τελευταίες μέρες κατακρίνουν με σφοδρότητα την απόφαση του Γιούρογκρουπ θα έπρεπε τουλάχιστον να έχουν κάποιες ενστάσεις κι όχι να ωραιοποιούν την όλη κατάσταση. Το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου, λοιπόν, είναι 8 φορές μεγαλύτερο απ’ το ΑΕΠ του μικρού νησιού. Ήταν για χρόνια τραπεζικός παράδεισος, όπως ακριβώς και η Ισλανδία και η Ιρλανδία. Με αυτά τα δεδομένα και με ό,τι άλλο ισχύει για το ρώσικο χρήμα που ρέει στις κυπριακές τράπεζες είναι γελοίο για προοδευτικές δυνάμεις να μην υπερασπίζονται μέχρις εσχάτων το όριο των 100.000, αλλά παράλληλα να συνδράμουν για τη φορολόγηση όχι μονάχα με το όριο που θεσπίστηκε μετά την κατάρρευση της Λίμαν Μπράδερς. Αρκετά με τους διαχειριστές που δεν λένε τίποτα όταν η πατάτα καίει. Το κούρεμα των καταθέσεων άνω των 200.000 και 300.000 ευρώ δεν είναι αντι-λαϊκό μέτρο! Τουναντίον. Μπορεί το γεωπολιτικό παιχνίδι να σχετίζεται με την κόντρα Γερμανίας-Ρωσίας, με την πρώτη να επιθυμεί τη μεταφορά των ρώσικων κεφαλαίων σε δικές της τράπεζες, όμως, δεν πρέπει να καταστρατηγούμε την ίδια τη λογική. Δηλαδή θα ήταν καλύτερο να δανειστεί η Κύπρος και να αυξήσει το δημόσιο χρέος της (με τις γνωστές θυσίες που ήδη πληρώνει ο κυπριακός λαός) ώστε να μην αγγιχθούν τα λεφτά άνω των 200.000 και 300.000 ευρώ; Αστεία πράγματα είναι αυτά.
