">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Είναι όντως τόσο σοκαρισμένοι οι Ευρωπαίοι ηγέτες από τους «κοριούς» στα τηλέφωνά τους; Όλος αυτός ο θόρυβος μπορεί να οδηγήσει σε μία αμερικανική υποχώρηση; Θα είναι ασφαλείς οι επικοινωνίες μας αν η Μέρκελ και ο Ολάντ τα βρουν με τον Ομπάμα;
Μόνο σοκαρισμένοι δεν είναι. Από την εποχή που ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος εξαπέλυε τον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας», η NSA έχωνε βαθιά τα νύχια της στην Ευρώπη. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις το γνώριζαν. Εκμεταλλεύονταν την πληροφόρηση που τους έδινε και έστρεφαν το βλέμμα αλλού. Μετά την αποκάλυψη οι ηγέτες της Γερμανίας και της Γαλλίας άλλαξαν στάση. Οι λόγοι όμως είναι πλήρως επικοινωνιακοί. Βούτυρο στο ψωμί της Άνγκελα Μέρκελ είναι η υπόθεση ειδικά όταν ο Λευκός Οίκος έχει επανειλημμένα επικρίνει το Βερολίνο για την οικονομική του πολιτική. Ας μην ξεχνάμε πως την περασμένη εβδομάδα τόσο το υπ. Οικονομικών των ΗΠΑ όσο και το ΔΝΤ κατηγόρησαν τη Γερμανία πως τα εμπορικά της πλεονάσματα σε συνδυασμό με την αποπληθωριστική της τακτική, βυθίζουν σε ύφεση την υπόλοιπη ευρωζώνη και τον κόσμο. Έτσι, είναι λογικό το Βερολίνο να θέλει να πλήξει το κύρος των ΗΠΑ. Ως ένα σημείο βέβαια. Ενδεικτικό είναι πως όταν έγινε λόγος για τον Έντουαρντ Σνόουντεν – τον πρώην πράκτορα της NSA που έκανε τις αποκαλύψεις – η Μέρκελ απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο να του δοθεί άσυλο από τη Γερμανία.
Στα ίδια επικοινωνιακά μέτρα και σταθμά κινείται και η αντίδραση του πλέον αντιδημοφιλούς Γάλλου Προέδρου στην ιστορία της χώρας. Ο Φρανσουά Ολάντ είναι ο άνθρωπος που (στις επικείμενες ευρωεκλογές) θα χάσει όχι από τους γκωλιστές, αλλά από την ακροδεξιά της Μαρίν Λε Πεν! Ήδη το Παρίσι έχει απολέσει κάθε έννοιας της «πολιτικής ηγεσίας» της Ευρώπης από το Βερολίνο. Έτσι, είναι απολύτως απαραίτητο για τον Ολάντ να βγει μπροστά υπέρ της γαλλικής εθνικής κυριαρχίας μπας και σώσει τα προσχήματα.
Βεβαίως, δεν πρέπει να αγνοούμε την πιθανότητα τα κίνητρα των ηγετών να είναι η υπεράσπιση των κολοσσιαίων επιχειρήσεων των χωρών τους, επιχειρήσεις που έπεφταν θύματα της εταιρικής κατασκοπείας των Αμερικάνων. Παράλληλα, όμως, θα ήταν αφελές να πιστέψουμε πως δεν γνώριζαν ή πως δεν αποσκοπούν κυρίως σε ένα επικοινωνιακό όφελος επί των ΗΠΑ. Άλλωστε, η Ευρώπη χειρίζεται με όρους επικοινωνιακούς την οικονομική κρίση που θέτει εν αμφιβόλω την ίδια την ύπαρξη της Ένωσης, θα δίσταζε να το κάνει για τις παρακολουθήσεις;
Μόνο πιο… πίσω
Είναι σαφές πως οι παρακολουθήσεις δεν είναι προνόμιο των τεχνολογικά υπέρτερων Αμερικάνων. Και το Βερολίνο θα ήταν ικανό για τα ίδια και χειρότερα. Οι παρακολουθήσεις είναι ζήτημα πολιτικής διάβρωσης. Οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες έχουν καταφέρει να διατηρούν ισχυρές σχέσεις με τις ευρωπαϊκές, ουσιαστικά θέτοντας τις βάσεις των υποκλοπών. Τώρα που η Ευρώπη ζητά – μέσω Γερμανίας και Γαλλίας – πιο… συνετές παρακολουθήσεις, ίσως να οδηγηθούμε σε πιο ασφυκτικά δεδομένα. Δηλαδή, άπαξ και ο Μπάρακ Ομπάμα κάνει πράξη την συμβολική πρότασή του για μη παρακολούθηση των Ευρωπαίων – το τονίζουμε των Ευρωπαίων – ηγετών, τίποτε δεν θα εμποδίζει Βερολίνο και Παρίσι να συμφωνήσουν σ’ ένα πλαίσιο που θα δίνει τα όρια των παρακολουθήσεων. Σε απλά λόγια: Θα μας παρακολουθούν με την άδειά μας! Δεν είναι καθόλου απίθανο αυτό το σενάριο. Μάλιστα, Μέρκελ και Ολάντ θα μας το «πουλήσουν» ως τη μεγάλη ήττα των Αμερικάνων!
Το μεγάλο καρότο: Κανείς τους δεν θέλει να ρισκάρει την διατλαντική ένωση
Καθόλου τυχαία δεν ήταν η κάθετη και ρητή δήλωση της Άνγκελα Μέρκελ περί του Έντουαρντ Σνόουντεν. Λίγες ώρες μετά το γράμμα του πρώην πράκτορα και τη συνάντησή του με βουλευτή των Πρασίνων, η Καγκελαρία απέρριψε κάθε ενδεχόμενο να του δοθεί ασυλία. Κοινώς; Οι Γερμανοί δεν ήθελαν να παρατραβήξουν το σχοινί. Το μήνυμα προς το Λευκό Οίκο είναι σαφές. Η Γερμανία δεν θα διακινδυνέψει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ για κανένα λόγο. Το μεγάλο καρότο, βεβαίως, είναι η διατλαντική ένωση. Μία ένωση που θα επιτρέψει στη Γερμανία να πουλάει απευθείας τα πολυτελή της προϊόντα στην Αμερική χωρίς δασμούς είναι πολύ πιο σημαντική απ’ τις υποκλοπές. Μία ένωση που έχει γίνει ελάχιστα γνωστή στους ευρωπαίους πολίτες, παρότι θα αλλάξει μία για πάντα την πραγματικότητά τους. Μία ένωση πολύ πιο σημαντική από την πρόσβαση μυστικών υπηρεσιών σε προσωπικά δεδομένα πολιτών. Άλλωστε, αυτό δεν ήταν ποτέ στην ατζέντα της Μέρκελ.
