Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Την περασμένη εβδομάδα οι Αμερικάνοι το είπαν ευθέως: η οικονομική πολιτική της Γερμανίας πλήττει την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια οικονομία. Οι Σόιμπλε και Μέρκελ μπορεί να εξεγέρθηκαν όμως ένας Ευρωπαίος τους πήρε στα σοβαρά. Το όνομα αυτού: Μάριο Ντράγκι.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τράβηξε την κουρτίνα και φάνηκε η γύμνια της Ευρώπης. Με μία αιφνιδιαστική κίνηση ο επικεφαλής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, ανακοίνωσε την μείωση του επιτοκίου του ευρώ στο νέο ιστορικό χαμηλό του 0,25%. Ο Ιταλός τραπεζίτης δήλωσε πως σκοπός του είναι να αναχαιτιστεί η συνεχής πτώση του πληθωρισμού στην ευρωζώνη, καθώς τον Οκτώβριο έπεσε στο 0,7% από το 1,1% του Σεπτεμβρίου, πολύ χαμηλότερα από το 2%, τον δεδηλωμένο στόχο της ΕΚΤ. Μάλιστα, δεν απέκλεισε κι άλλες παρεμβάσεις. «Έχουμε ένα ολόκληρο οπλοστάσιο που μπορούμε να ενεργοποιήσουμε», είπε με νόημα ο γνωστός και ως Σούπερ Μάριο που συνολικά από την αρχή της προεδρίας του έχει ρίξει το επιτόκιο του ευρώ κατά 1,25%.
Η κίνηση του Ντράγκι έρχεται μόλις μία εβδομάδα μετά την κριτική που άσκησε η Αμερική εναντίον της Γερμανίας για την οικονομική της πολιτική. Αυτό που ο Λευκός Οίκος ψέλλιζε εδώ και 2 χρόνια πέρασε στην έκθεση του υπουργείου Οικονομικών και εκφράστηκε ηχηρά από το ΔΝΤ. Τι λένε; Πως το γιγαντιαίο εμπορικό πλεόνασμα της Γερμανίας είναι εξαιρετικά επιβλαβές και δημιουργεί «μια αποπληθωριστική διαστρέβλωση στην ευρωζώνη και στην παγκόσμια οικονομία». Αυτός είναι και ο λόγος που ο βρετανικός Εκόνομιστ έγραφε χθες πως η ΕΚΤ είναι «αναγκασμένη να δράσει».
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ουσιαστικά απάντησε στην αμερικανική κριτική με τον καλύτερο τρόπο που μπορούσε. Προσπαθώντας να αναχαιτίσει την φθίνουσα τάση του πληθωρισμού που σε χώρες όπως την Ελλάδα έχει φτάσει να είναι πλέον αρνητικός. Μόλις χθες η Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοίνωσε πως ο πληθωρισμός στην Ελλάδα έφτασε στο -2%, το χαμηλότερο σημείο του εδώ και 51 χρόνια (!), από τον Φεβρουάριο του 1962. Βεβαίως πρόκειται για το αποτέλεσμα της ύφεσης των έξι τελευταίων ετών. Το ζήτημα όμως δεν είναι μόνο η Ελλάδα. Συνολικά, ο αποπληθωρισμός σε συνδυασμό με την αναιμική ανάπτυξη θα σημάνει αργά ή γρήγορα μη βιώσιμο χρέος ακόμη και για τις μεγάλες οικονομίες της ζώνης του ευρώ.
Η Ευρώπη δεν μπορεί άλλο να κρύβεται πίσω από το δάκτυλό της. Η ευρωπαϊκή οικονομία σβήνει. Στις χώρες των μνημονίων, το φάντασμα της «χαμένης δεκαετίας» της Ιαπωνίας έχει ήδη βγει απ’ την ντουλάπα. Ο Μ. Ντράγκι αναφέρθηκε στην προ 15ετία εμπειρία της Χώρας του Ανατέλλοντος Ηλίου, όταν ο αποπληθωρισμός γιγαντώθηκε με τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις να σταματούν να ξοδεύουν, αναμένοντας πως οι τιμές να πέσουν κι άλλο. «Η ευρωζώνη δεν είναι Ιαπωνία», είπε ο Ιταλός, όμως γνωρίζει πως εντός της ΕΚΤ, η ισχυρότατη Μπούντσμπανκ, η γερμανική κεντρική τράπεζα με επικεφαλής τον Γενς Βάιντμαν, δεν έχει την ίδια άποψη για τις «ελαφρύνσεις».
Δεν είναι όμως τόσο καλά τα νέα. Χθες ανακοινώθηκε πως το εμπορικό πλεόνασμα της Γερμανίας έφτασε το νέο ιστορικό υψηλό των 20,4 δισ. ευρώ, αυξάνοντας τις εξαγωγές της σε χώρες της ΕΕ (σε σχέση με ένα χρόνο πριν) κατά 5,4%! Είναι σαφές πως ότι και να κάνει η ΕΚΤ, όσο η Γερμανία επιμένει στο ασύνδετο σχήμα να έχει τα υψηλότερα πλεονάσματα της (ευρωζωνικής) ιστορίας της, ενώ τα ελλείμματα των υπολοίπων μικραίνουν, το οικονομικό αδιέξοδο θα οξύνεται.
Κακά τα μαντάτα για τη Γαλλία
Οι καμπάνες των οίκων χτυπούν για το Παρίσι. Η αποτυχία του Φρανσουά Ολάντ να υπερασπιστεί έστω και στο ελάχιστο την γαλλική οικονομία φαίνεται στις δημοσκοπήσεις, καθώς είναι ήδη ο πλέον αντιπαθής Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας. Φαίνεται όμως και από την υποβάθμιση της γαλλικής πιστοληπτικής ικανότητας από τον οίκο αξιολόγησης S&P. Η Γαλλία από το ΑΑ+ με αρνητικές προοπτικές έπεσε σε ΑΑ με σταθερές προοπτικές. Ο οίκος αιτιολογεί την κίνησή του με το σκεπτικό πως οι πρόσφατες δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις και οι επεμβάσεις στους τομείς των αγαθών, των υπηρεσιών και το εργασιακό τοπίο δεν βελτιώνουν τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης, ενώ η υψηλή ανεργία μειώνει την στήριξη των πολιτών σε νέα μέτρα δομικών και δημοσιονομικών αλλαγών.