Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Ακόμη θα τρίζουν τα κόκκαλα του Φρανσουά Μιτεράν για τη δήλωση του Γάλλου υπουργού Οικονομικών, Πιερ Μοσχοβισί, ο οποίος αναφώνησε «ιστορική μέρα», βάζοντας τη τζίφρα του στην πολυαναμενόμενη τραπεζική ένωση της ΕΕ, το υποτιθέμενο ανάχωμα των διασώσεων τραπεζών από τους πολίτες.
Φάρσα να ήταν τόσο καλοστημένη δεν θα μπορούσε να είναι! Χτυπήματα ευχαρίστησης στον ώμο, δηλώσεις ικανοποίησης με φαρδιά χαμόγελα. Παντού και πάντα η επανάληψη της φράσης: «Η Ευρώπη έθεσε τις βάσεις για την τραπεζική ένωση». Πράγματι, για λίγο ήμασταν βέβαιοι πως χθες ήταν Πρωταπριλιά! Διαβάζοντας τι περιλαμβάνει η συμφωνία δεν ξέραμε αν έπρεπε να κλάψουμε ή να γελάσουμε.
Για να πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά οφείλουμε να αναφερθούμε στους δηλωμένους στόχους της τραπεζικής ένωσης της ευρωζώνης. Πρωταρχική δηλωμένη επιδίωξη είναι να σπάσει η σύνδεση ανάμεσα στις διασώσεις των τραπεζών και το δημόσιο χρέος των κρατών. Δηλαδή, αυτό που έχει συμβεί από την κατάρρευση της Λίμαν Μπράδερς το 2008 και μετά. Η ιστορία είναι γνωστή: μία τράπεζα καταρρέει, το κράτος παρεμβαίνει για τη διάσωσή της πληρώνοντας με δημόσιο χρήμα και το χρέος του κράτους αυξάνεται. Κορυφαία παραδείγματα αυτής της τοξικής σύνδεσης χρέους και διάσωσης είναι, στην περίπτωση της ευρω-κρίσης, η Ισπανία και η Ιρλανδία. Η τραπεζική ένωση λοιπόν υποτίθεται πως θα έβαζε ένα φραγμό σ’ αυτή την πρακτική και θα μετέφερε την ευθύνη από τους φορολογούμενους στον ίδιο τον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Βεβαίως, αυτά αφορούν την κρίση. Το συνολικό όφελος της ευρωζώνης από μία πραγματική τραπεζική ένωση ήταν αυτό για το οποίο μας έκλεινε το μάτι ο Μάριο Ντράγκι, λέγοντάς μας πως «θα κάνει τα πάντα για το ευρώ». Πράγματι, αν υπήρχε μία ευρωπαϊκή εγγύηση των ευρωπαϊκών τραπεζών θα άλλαζε ο χάρτης και θα αποφορτίζονταν οι χώρες της περιφέρειας.
Στο δια ταύτα
Τι συμφώνησαν, λοιπόν, οι Ευρωπαίοι μετά από 18 μήνες διαπραγματεύσεων; Να το κάνουν όσο πιο περίπλοκο μπορούν, για να μην κάνουν απολύτως τίποτε! Ακόμη και το γνωστό για τη σεμνότητά του πρακτορείο Ρόιτερς έγραφε πως «δύσκολα θα είχαν καταλάβει όλοι οι άνθρωποι στην αίθουσα τι συμφώνησαν». Τα ζητήματα είναι δύο: ποιος πληρώνει τη διάσωση και ποιος αποφασίζει πότε μία τράπεζα πρέπει να ανακεφαλαιοποιηθεί ή να τεθεί υπό εκκαθάριση. Ξεκινώντας από το δεύτερο, ο εποπτικός μηχανισμός θα είναι η ΕΚΤ, αλλά την απόφαση θα τη λαμβάνει ένας νέος μηχανισμός, που δεν έχει συσταθεί ακόμη, σε συνεργασία με την Κομισιόν και όλα τα κράτη μέλη της ευρωζώνης.
Ποιος πληρώνει λοιπόν; Σκεφτείτε την Κύπρο. Αυτή η απόφαση ήταν ειλημμένη. Οι μέτοχοι και οι καταθέτες θα πληρώνουν την τράπεζα. Όπως είναι λογικό αυτό συμφέρει ακραιφνώς τη Γερμανία. Πού θα βάλει τα λεφτά του ο καταθέτης που είναι πλέον επενδυτής; Στην Κύπρο; Στην Ιρλανδία; Ή στη Γερμανία, που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του πλούτου της ευρωζώνης; Η απάντηση είναι προφανής. Μάλιστα, αν χρειαστεί θα πληρώνουν το λογαριασμό και τα κράτη. Δεν αστειευόμαστε. Όχι μόνο προβλέπεται αυτό, αλλά προβλέπεται πως αν ένα κράτος δεν μπορεί να πληρώσει τόσο, πρέπει να πάει στο Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και να λάβει από εκεί ένα πατροπαράδοτο… μνημόνιο!
Μετά από τόσους μήνες δηλαδή, οι Ευρωπαίοι θα υπογράψουν με μεγαλοπρέπεια αυτά που ήδη ισχύουν! Βεβαίως, για να αμβλυνθούν οι εντυπώσεις, η Γερμανία συμφώνησε στη δημιουργία ενός ενιαίου ταμείου, το οποίο θα χρηματοδοτεί τις διασώσεις με λεφτά που θα προέρχονται από τις ίδιες τις τράπεζες. Δεν θα εκπλαγείτε να μάθετε πως το ταμείο αυτό δεν θα είναι έτοιμο μέχρι το… 2025! Με το συμπυκνωμένο χρόνο των τελευταίων ετών αντιστοιχεί σε μία αιωνιότητα η δεκαετία αυτή. Το ακόμη πιο εξωφρενικό ποιο είναι όμως; Το κοινό αυτό ταμείο θα έχει το 2025 το ποσό των 55 δισ. ευρώ. Για να λάβετε μία τάξη μεγέθους σκεφτείτε πως η διάσωση της ιρλανδικής Anglo Saxo κόστισε μόνη της 30 δισεκατομμύρια και συνολικά από το 2008 οι ευρωπαίοι φορολογούμενοι έχουν χρεωθεί 1,6 τρισεκατομμύρια!
