Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
«Η κλιματική αλλαγή είναι η καθοριστική πρόκληση της εποχής μας», δήλωσε ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, ανακοινώνοντας τους νέους προτεινόμενους στόχους της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Υπάρχουν πολλές διαφορές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για παράδειγμα, η Άνγκελα Μέρκελ αναγκάστηκε να υποκύψει στις λαϊκές πιέσεις για σταδιακό λουκέτο στα πυρηνικά εργοστάσια της χώρας. Η καταστροφή στη Φουκουσίμα έπαιξε κομβικό ρόλο στις εξελίξεις, για μία χώρα που έχει πολλά οφέλη από τη φθηνή πυρηνική ενέργεια, αλλά και το πλέον ισχυρό Πράσινο κόμμα στη Γηραιά Ήπειρο. Απ’ την άλλη πλευρά, υπάρχει και η Βρετανία. Εκεί όπου όχι μόνο γίνονται νέες επενδύσεις για πυρηνικά εργοστάσια, αλλά ο ίδιος ο πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον έχει χαρακτηρίσει την κλιματική αλλαγή «πράσινες αηδίες».
Η σύγκρουση Γερμανίας και Βρετανίας ήταν εμφανής στη συμβιβαστική προσπάθεια της Κομισιόν. Εμφανής ήταν, επίσης, η απροθυμία των χτυπημένων από την κρίση κρατών μελών να δεσμευτούν σε στόχους που θα μπορούσαν να πλήξουν την ανταγωνιστικότητά τους. Ας δούμε τα νούμερα. Όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, η Κομισιόν προτείνει να τεθεί ένας ενιαίος στόχος σε επίπεδο ΕΕ για μείωση κατά 40% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Ο προηγούμενος στόχος, έως το 2020, ήταν η μείωση κατά 20%. Στην περίπτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) ο νέος στόχος είναι… πονηρός. Σύμφωνα με τον υφιστάμενο στόχο, όλες οι χώρες μέλη θα πρέπει να έχουν αυξήσει το μερίδιο των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα σε 20% μέχρι το 2020. Πλέον, το νούμερο αυτό αλλάζει και γίνεται 27% και μάλιστα η ισχύς του δεν θέτει δεσμευτικά όρια για το κάθε κράτος μέλος.
Πρόκειται για μία ιδιαίτερη δικλείδα που ευνοεί τους Βρετανούς. Το Λονδίνο ήθελε μεν να μην υπάρξει καν ένας στόχος για το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στην ενέργεια, όμως με την απόφασή της η Κομισιόν, ουσιαστικά της επιτρέπει να συμμορφωθεί με τους στόχους για τις εκπομπές άνθρακα και όχι με το στόχο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας! Έτσι, το Λονδίνο θα μπορέσει να αξιοποιήσει την πυρηνική ενέργεια, η οποία δεν εκπέμπει αέρια του θερμοκηπίου και να… γράψει στα παλιά της τα παπούτσια το 27% των ΑΠΕ.
«Γυρίζουν την πλάτη τους σε θέσεις εργασίας»
Καθόλου ικανοποιημένες δεν έμειναν από τις ευρωπαϊκές αποφάσεις ούτε οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, ούτε οι εκπρόσωποι εταιρειών Πράσινης Ενέργειας. Ο διευθυντής της ευρωπαϊκής οργάνωσης Αιολικής Ενέργειας (European Wind Energy Association), Τόμας Μπέκερ, ήταν λάβρος εναντίον των αποφάσεων της Κομισιόν. «Η ΕΕ γυρίζει την πλάτη της σε θέσεις εργασίας και ενεργειακή ασφάλεια», δήλωσε αναφερόμενος σε μία έκθεση της Κομισιόν, σύμφωνα με την οποία ένας στόχος της τάξεως του 30% θα μπορούσε να δημιουργήσει περισσότερες από 560.000 θέσεις εργασίας.
Ο επικεφαλής της ολλανδικής βιομηχανίας ηλεκτρονικών Philips είχε την ίδια άποψη. «Οι σημερινές προτάσεις υπολείπονται των προσδοκιών των ευρωπαϊκών εταιρειών που επιθυμούν διακαώς ένα ισχυρό θεσμικό πλαίσιο που θα επιτρέπει τις επενδύσεις και την καινοτομία στην ήπειρο. Η παράλειψη δεσμευτικού ενεργειακού στόχου είναι η πιο απογοητευτική πτυχή των αποφάσεων».
Μέρες… εκπτώσεων!
«Ξεκίνησαν οι εκπτώσεις του Ιανουαρίου και φαίνεται πως οι βρώμικες ενεργειακές εταιρείες της Ευρώπης έπιασαν λαβράκι», δηλώνει η καταιγιστική Μάχι Σιδερίδου, γενική διευθύντρια Ευρώπης της Greenpeace. «Τα σχέδια της Κομισιόν είναι ένα πραγματικό ξεπούλημα, το οποίο θα σταματήσει βιαίως την άνθηση της βιομηχανίας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι Ευρωπαίοι πολίτες θα πληρώσουν το τίμημα με λιγότερες δουλειές, περισσότερες εισαγωγές ακριβών καυσίμων και μικρότερο προσδόκιμο ζωής εξαιτίας της μόλυνσης».
«Είναι μία καταθλιπτική μέρα για την Ευρώπη», δηλώνει και η Μόνικα Φρασόνι, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας για τη Σωτηρία της Ενέργειας. «Αυτή τη στιγμή έχουμε ένα ενεργειακό μοντέλο όπου στέλνουμε δισεκατομμύρια ευρώ έξω από την Ευρώπη, αντί να προσλαμβάνουμε Ευρωπαίους. Σήμερα ήταν μία ευκαιρία για να διορθωθεί αυτό. Αντ’ αυτού η Κομισιόν ενέδωσε στα λόμπι των μεγάλων ενεργειακών παρόχων και βιομηχανιών. Ως αποτέλεσμα αυτού έχουμε διπλή καταστροφή: και στο κλίμα της Ευρώπης και στην ανταγωνιστικότητά μας».
Η ήττα της Γερμανίας και η… συλλογή αποδείξεων
Ίσως τελικά ο… ευρωσκεπτικισμός να αποδίδει καρπούς! Η Βρετανία έχει ανακοινώσει πως θα πραγματοποιήσει δημοψήφισμα για την παραμονή της στην ΕΕ, ακόμη κι αν πρέπει να επανεκλεγούν οι Τόρις για να γίνει. Έχει ένα στενό πυρήνα των βουλευτών των Τόρις να ζητά επιτακτικά από τον πρωθυπουργό Κάμερον περισσότερη πυγμή στο μεταναστευτικό, ειδικά μετά το άνοιγμα των συνόρων για Βούλγαρους και Ρουμάνους. Έχει το UKIP, το ευρωσκεπτικιστικό κόμμα όπου ανήκει ο Νάιτζελ Φάρατζ, τον οποίο έμαθε όλη η Ελλάδα όταν… ξεγύμνωσε τον Αντώνη Σαμαρά. Ε, λοιπόν, αυτή η Βρετανία κατάφερε να εξασφαλίσει σημαντικότατες νίκες επί της Γερμανίας στο φλέγον ζήτημα της ενέργειας.
Το Βερολίνο πίεζε επισταμένα για δεσμευτικούς στόχους του κάθε κράτους μέλους, καθώς η Γερμανία κλείνει τους πυρηνικούς της σταθμούς και επενδύει στο… ανανεώσιμο μέλλον. Η Βρετανία όμως ήταν αυτή που βγήκε κερδισμένη. Όχι μόνο δεν θα δεσμεύεται με ένα συγκεκριμένο στόχο, αλλά η Κομισιόν με την απόφασή της να μην θεσμοθετήσει την «παρθένα» ανάπτυξη των σχιστολιθικών κοιτασμάτων, ουσιαστικά επιτρέπει στη κάθε χώρα να πάρει τις δικές της αποφάσεις για τα αμφιλεγόμενα αυτά κοιτάσματα.
Βεβαίως, τίποτε δεν έχει τελειώσει ακόμη και, όπως γνωρίζουν οι ποδοσφαιρόφιλοι, οι Γερμανοί «σκυλιάζουν» μέχρι το τέλος του αγώνα. Οπότε είναι πολύ νωρίς για βρετανικά πανηγύρια.
Κι αν αυτά αφορούν τα γεωπολιτικά παιχνίδια και συμφέροντα, η Κομισιόν απέδειξε για ακόμη μία φορά πως ουσιαστικά άγεται και φέρεται. Φανταστείτε την αξιοπιστία που θα είχε για σας ένας οργανισμός που σας δέσμευε επί χρόνια να προβείτε σε μία συγκεκριμένη πρακτική και ερχόταν μετά να σας πει πως… άκυρο. Για να το κάνουμε πιο λιανά, τι ακριβώς εντύπωση σας έδιναν οι παλινωδίες της ελληνικής κυβέρνησης με τη συλλογή των αποδείξεων που αρχικά έπρεπε, μετά δεν έπρεπε και μετά πάλι έπρεπε να τις μαζεύετε; Κάπως έτσι δρα και η Κομισιόν, καθώς τα κράτη μέλη δεσμεύονταν ρητά να έχουν 20% ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές. Πλέον, αυτός ο στόχος που ΘΑ ολοκληρωνόταν το 2020 προφανώς δεν θα ισχύει!
