Οι Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν ότι μπορούν να διατηρήσουν επ' αόριστον τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν, ενώ παράλληλα ετοιμάζονται να κλιμακώσουν την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη.
Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ διαθέτουν τις απαραίτητες δυνατότητες για να διατηρήσουν τη ναυτική τους παρουσία στην περιοχή, διασφαλίζοντας την εφαρμογή του αποκλεισμού, ο οποίος έχει ήδη προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στην ιρανική οικονομία.
«Το Αμερικανικό Ναυτικό μπορεί να διατηρήσει έναν τέτοιο αποκλεισμό επ' αόριστον, καθώς εναλλάσσουμε τα πολεμικά μας πλοία όπως κάναμε μέχρι τώρα και όπως θα συνεχίσουμε να κάνουμε», ανέφερε ο Χέγκσεθ κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στον Παναμά.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε την Πέμπτη ότι η Ουάσινγκτον σχεδιάζει να καταφέρει ακόμα μεγαλύτερο οικονομικό πλήγμα στην Τεχεράνη.
«Μείνετε συντονισμένοι για τις ανακοινώσεις της ερχόμενης εβδομάδας, καθώς πρόκειται να εφαρμόσουμε μέτρα πρωτοφανή στην ιστορία του οικονομικού αποκλεισμού μιας χώρας», δήλωσε σε συνέντευξή του στην εκπομπή Rob Schmitt Tonight του Newsmax.
Μοχλός πίεσης τα Στενά του Ορμούζ
Με την προκαταρκτική συμφωνία του Ιουνίου για τον τερματισμό του πολέμου να έχει πλέον καταρρεύσει, το Ιράν επιχειρεί να ασκήσει πίεση στην Ουάσινγκτον αποκτώντας τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη έχει ήδη επιτεθεί σε πλοία που επιχείρησαν να διαπλεύσουν τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο, από την οποία πριν από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο διερχόταν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Το βράδυ της Πέμπτης, δύο πλοία της κρατικής εταιρείας πετρελαίου του Αμπού Ντάμπι δέχθηκαν επίθεση ενώ διέσχιζαν τα στενά, όπως μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων των ΗΑΕ, WAM. Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων καταδίκασε το περιστατικό, κάνοντας λόγο για ιρανική επίθεση.
Πιέσεις στον Τραμπ για τερματισμό του πολέμου
Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δέχεται ισχυρές πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας για τον τερματισμό ενός ιδιαίτερα μη δημοφιλούς πολέμου. Οι υψηλές τιμές των καυσίμων πλήττουν τα ποσοστά αποδοχής του και απειλούν τον έλεγχο του Κογκρέσου από το κόμμα του ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ο Τραμπ ισχυρίζεται επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ έχουν τον «πλήρη έλεγχο» των στενών, ισχυρισμό που η Τεχεράνη διαψεύδει κατηγορηματικά. Η ιρανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει την επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού αν δεν ικανοποιηθούν οι όροι της, στους οποίους περιλαμβάνονται η άρση των οικονομικών κυρώσεων και η αποδέσμευση των δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ σημείωσε κατακόρυφη πτώση την Τρίτη, με μόλις οκτώ πλοία να διέρχονται από την περιοχή, έναντι ημερήσιου μέσου όρου 12 πλοίων το τελευταίο δεκαήμερο και 130 έως 140 πριν από το ξέσπασμα της σύρραξης.
Παρότι οι ΗΠΑ είχαν αναστείλει προσωρινά τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και της ναυσιπλοΐας για έναν μήνα στα μέσα Ιουνίου, στη συνέχεια τον επανέφεραν. Η κίνηση αυτή στέρησε από την Τεχεράνη τη βασική της πηγή συναλλάγματος, επιδεινώνοντας τις ήδη μεγάλες ζημιές που είχαν προκαλέσει τα στρατιωτικά πλήγματα στις ενεργειακές της υποδομές.
Η Ουάσινγκτον είχε δηλώσει νωρίτερα ότι θα άρει τον αποκλεισμό μόλις το Ιράν και το Ομάν, που βρέχονται από τα στενά, καταλήξουν σε συμφωνία για την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας.
Μείωση της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου
Παράλληλα, ο Τραμπ απειλεί επανειλημμένα με κλιμάκωση των στρατιωτικών πληγμάτων, δηλώνοντας ότι θα «χτυπήσει σκληρά το Ιράν», αν και μέχρι στιγμής έχει αποφύγει την αποστολή χερσαίων δυνάμεων, την κατάληψη στρατηγικών νήσων ή τον βομβαρδισμό μονάδων αφαλάτωσης. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε να εννοηθεί ότι θα βασιστεί περισσότερο σε οικονομικά μέσα παρά σε στρατιωτική δράση.
Αν και οι ΗΠΑ αυστηροποίησαν τις οικονομικές κυρώσεις κατά του Ιράν, καθώς και κατά προσώπων και οντοτήτων που θεωρούν ότι διευκολύνουν την προμήθεια εξοπλισμού, η στρατηγική πίεσης δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να επαναφέρει την Τεχεράνη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.Οι πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία εντείνονται.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προέβλεψε την Τετάρτη ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα υποχωρήσει φέτος κατά 4,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, δηλαδή κατά περίπου 4%.Μόλις πριν από έναν μήνα, ο Οργανισμός εκτιμούσε τη μείωση αυτή στα 3,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν περισσότερο από 2% την Πέμπτη, βάζοντας τέλος σε ένα ανοδικό σερί μίας εβδομάδας, καθώς οι επενδυτές εστίασαν στις ενδείξεις ασθενέστερης παγκόσμιας ζήτησης και στη σημαντική αύξηση των αμερικανικών αποθεμάτων αργού.Ωστόσο, οι πληροφορίες ότι οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν αντάρτες Χούθι της Υεμένης έβαλαν στο στόχαστρο διυλιστήριο της Saudi Aramco με drones προκάλεσαν εκ νέου ανησυχία στις αγορές, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για γενίκευση της περιφερειακής σύρραξης.
Οικονομολόγοι προειδοποιούν για σημαντική επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης εξαιτίας του πολέμου, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει ορισμένες περιοχές σε ύφεση, τονίζοντας ότι οι συνέπειες θα επιδεινωθούν αν οι εχθροπραξίες δεν τερματιστούν σύντομα.
Ο Χέγκσεθ απέφυγε να σχολιάσει ερώτηση σχετικά με το αν ήταν λάθος η κήρυξη εκεχειρίας τον Απρίλιο, μια απόφαση που τερμάτισε τους σφοδρούς βομβαρδισμούς στο Ιράν με αντάλλαγμα ειρηνευτικές συνομιλίες, οι οποίες ωστόσο δεν απέδωσαν καρπούς.
«Δεν πρόκειται να κάνω κανένα σχόλιο γι' αυτό. Κάνουμε ακριβώς όσα χρειάζονται για να διασφαλίσουμε ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο», δήλωσε ο Χέγκσεθ.
Με πληροφορίες από Reuters