">
Μόλις μία ημέρα πριν ανοίξουν οι κάλπες στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η Μόσχα επιλέγει να παρέμβει δημόσια στη γερμανική πολιτική συζήτηση, προσφέροντας ανοιχτή στήριξη στην Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) και συνδέοντας μια πιθανή ενίσχυσή της με την επιστροφή του φθηνού ρωσικού φυσικού αερίου.
Ο Κίριλ Ντμιτρίεφ, ειδικός απεσταλμένος του Βλαντίμιρ Πούτιν για τη διεθνή οικονομική συνεργασία και ένας από τους βασικούς οικονομικούς συνομιλητές του Κρεμλίνου με τη Δύση, έγραψε στην πλατφόρμα X ότι το κρατίδιο «θα γνωρίσει ξανά άνθηση» εάν επιστρέψουν οι ροές φυσικού αερίου μέσω του Nord Stream σε συνεργασία με την AfD.
«Χαμηλότεροι λογαριασμοί ενέργειας, περισσότερες θέσεις εργασίας και υψηλότερη ανάπτυξη», ανέφερε, προσθέτοντας ότι πρέπει να υπάρξει τέλος σε αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε «ενεργειακή και βιομηχανική αυτοκτονία της Γερμανίας».
Μία ημέρα πριν από μια εξαιρετικά κρίσιμη κάλπη
Η χρονική στιγμή της τοποθέτησης δεν είναι τυχαία.
Την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου οι ψηφοφόροι στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία προσέρχονται στις κάλπες σε μια αναμέτρηση που θεωρείται εξαιρετικά σημαντική για τη γερμανική πολιτική σκηνή.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις καταγράφουν οριακή μάχη μεταξύ SPD και AfD, με διαφορετικές μετρήσεις να δίνουν μικρό προβάδισμα πότε στη μία και πότε στην άλλη πλευρά. Σε πρόσφατη δημοσκόπηση που επικαλείται το Reuters, η AfD βρισκόταν στο 37% και το SPD στο 35%, ενώ μεταγενέστερη μέτρηση για το ZDF έδειξε τους Σοσιαλδημοκράτες να περνούν μπροστά.
Η αναμέτρηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τη σαρωτική νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ στις αρχές Σεπτεμβρίου, όπου το κόμμα συγκέντρωσε περίπου 44% των ψήφων αλλά δεν εξασφάλισε αυτοδυναμία.
Γιατί το Nord Stream βρίσκεται στο κέντρο
Το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία έχει ιδιαίτερη συμβολική και ενεργειακή σημασία.
Εκεί καταλήγουν στη Γερμανία οι αγωγοί Nord Stream, οι οποίοι επί χρόνια μετέφεραν ρωσικό φυσικό αέριο απευθείας μέσω της Βαλτικής.
Πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, το φθηνό ρωσικό αέριο αποτελούσε έναν από τους βασικούς πυλώνες του γερμανικού βιομηχανικού μοντέλου.
Μετά τον πόλεμο, τις κυρώσεις και τη διακοπή των περισσότερων ροών, η σχέση αυτή διαλύθηκε.
Η AfD έχει ταχθεί επανειλημμένα υπέρ της άρσης των κυρώσεων και της επαναφοράς των ρωσικών ενεργειακών προμηθειών, υποστηρίζοντας ότι το υψηλό ενεργειακό κόστος επιβαρύνει τη βιομηχανία και τα γερμανικά νοικοκυριά.
Το κρατίδιο όμως δεν μπορεί να ανοίξει μόνο του τον Nord Stream
Παρά τη δημόσια υπόσχεση Ντμιτρίεφ, μια κρατιδιακή κυβέρνηση δεν έχει τη δυνατότητα να επαναφέρει από μόνη της το ρωσικό φυσικό αέριο.
Οι ενεργειακές κυρώσεις και η εξωτερική πολιτική αποφασίζονται σε ομοσπονδιακό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια εκλογική νίκη της AfD στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία δεν θα μπορούσε από μόνη της να οδηγήσει σε άμεση επαναλειτουργία των ρωσικών αγωγών.
Η πολιτική σημασία της ρωσικής τοποθέτησης βρίσκεται περισσότερο στο μήνυμα.
Η Μόσχα παρουσιάζει δημόσια την AfD ως τον γερμανικό πολιτικό εταίρο με τον οποίο θα μπορούσε να οικοδομήσει ξανά ενεργειακή συνεργασία.
Προετοιμάζεται ήδη συνάντηση για το 2027
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος από τις πληροφορίες του Reuters ότι στελέχη της AfD και ο ίδιος ο Ντμιτρίεφ προετοιμάζουν συνάντηση για το 2027 με αντικείμενο την πιθανή επιστροφή του ρωσικού αερίου στη Γερμανία.
Στη συνάντηση εξετάζεται να συμμετάσχουν οι συμπρόεδροι της AfD Άλις Βάιντελ και Τίνο Χρουπάλα, μαζί με Ρώσους και διεθνείς επιχειρηματικούς παράγοντες.
Οι συζητήσεις θα είχαν κυρίως συμβολικό χαρακτήρα όσο η AfD παραμένει εκτός ομοσπονδιακής κυβέρνησης, όμως δείχνουν ότι τόσο το κόμμα όσο και η ρωσική πλευρά προσπαθούν ήδη να οικοδομήσουν διαύλους για μια διαφορετική μελλοντική ενεργειακή πολιτική.
Το ενεργειακό κόστος ξανά στο κέντρο της γερμανικής πολιτικής
Η συζήτηση για το ρωσικό αέριο αποκτά νέα πολιτική δύναμη επειδή η Γερμανία αντιμετωπίζει αυξημένες πιέσεις στο ενεργειακό μέτωπο.
Τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη βρίσκονται χαμηλότερα από τον εποχικό μέσο όρο, ενώ το κόστος ενέργειας έχει αυξηθεί σημαντικά μέσα στο 2026.
Η AfD επιχειρεί να μετατρέψει αυτή την πίεση σε κεντρικό πολιτικό επιχείρημα, υποστηρίζοντας ότι η αποκατάσταση των σχέσεων με τη Μόσχα θα μπορούσε να μειώσει τις τιμές και να ενισχύσει τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα.
Οι επικριτές αυτής της προσέγγισης αντιτείνουν ότι μια επιστροφή στη ρωσική ενεργειακή εξάρτηση θα επανέφερε ακριβώς το στρατηγικό πρόβλημα που η Γερμανία προσπάθησε να αντιμετωπίσει μετά το 2022.
Το ευρύτερο ζήτημα της ρωσικής επιρροής
Η δημόσια παρέμβαση Ντμιτρίεφ έρχεται σε ένα περιβάλλον ήδη επιβαρυμένο από καταγγελίες για ρωσικές επιχειρήσεις επιρροής στη Γερμανία.
Τον Αύγουστο, γερμανικές πηγές ασφαλείας είχαν αναφέρει στο Reuters ότι ρωσικά δίκτυα παραπληροφόρησης ενίσχυαν τη δραστηριότητά τους ενόψει των κρατιδιακών εκλογών, στοχεύοντας συχνά πολιτικούς αντιπάλους της AfD.
Η γερμανική κυβέρνηση είχε επιβεβαιώσει ότι παρακολουθεί την καμπάνια που έχει ονομαστεί «Matryoshka», αν και είχε επισημάνει ότι η διαδικτυακή απήχησή της παρέμενε μέχρι τότε περιορισμένη.
Η ρωσική πρεσβεία στο Βερολίνο έχει απορρίψει τις κατηγορίες περί παρέμβασης, κάνοντας λόγο για «αντιρωσική υστερία» και δηλώνοντας ότι η Μόσχα δεν παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της Γερμανίας.
Η δημόσια δήλωση του Ντμιτρίεφ, πάντως, είναι διαφορετικής φύσης από μια κρυφή επιχείρηση παραπληροφόρησης.
Είναι ανοιχτή πολιτική τοποθέτηση υπέρ ενός συγκεκριμένου κόμματος λίγο πριν από μια κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση.
Η AfD και η Μόσχα
Οι σχέσεις ανάμεσα στην AfD και τη Ρωσία αποτελούν εδώ και χρόνια σημείο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης στη Γερμανία.
Η ηγεσία του κόμματος έχει ζητήσει επανειλημμένα την αποκατάσταση των γερμανορωσικών σχέσεων, την επανέναρξη των ενεργειακών συναλλαγών και τον τερματισμό ή τη χαλάρωση των κυρώσεων.
Η Άλις Βάιντελ έχει δηλώσει ότι μια κυβέρνηση με συμμετοχή της AfD θα επιδίωκε εκ νέου οικονομική συνεργασία με τη Μόσχα, ενώ η σημερινή ρωσική τοποθέτηση απαντά ακριβώς σε αυτή τη γραμμή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η εκλογική απήχηση της AfD εξηγείται από τη Ρωσία.
Οι δημοσκοπήσεις και οι αναλύσεις δείχνουν ότι η ενίσχυση του κόμματος συνδέεται επίσης με το κόστος ζωής, τη μετανάστευση, την ενεργειακή κρίση, την απογοήτευση από τα παραδοσιακά κόμματα και τις μεγάλες οικονομικές και περιουσιακές ανισότητες που εξακολουθούν να χωρίζουν την ανατολική από τη δυτική Γερμανία.
Μια κάλπη με βάρος πολύ μεγαλύτερο από ένα κρατίδιο
Το αποτέλεσμα της Κυριακής δεν θα κρίνει μόνο ποιος θα κυβερνήσει το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.
Θα αποτελέσει ακόμη μία ένδειξη για το πόσο βαθιά έχει προχωρήσει η πολιτική μετατόπιση στην ανατολική Γερμανία και πόση πίεση μπορεί να δεχθεί η ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς.
Ο καγκελάριος βρίσκεται ήδη υπό ισχυρή πολιτική πίεση μετά τις πρόσφατες εκλογικές απώλειες του CDU, ενώ το κόμμα του καταγράφει ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά στο συγκεκριμένο κρατίδιο.
Και σε αυτή ακριβώς τη συγκυρία, η Μόσχα αποφασίζει να στείλει ένα ασυνήθιστα καθαρό μήνυμα:
με την AfD βλέπει περιθώριο επιστροφής στην παλιά ενεργειακή σχέση Ρωσίας–Γερμανίας.
Αν αυτό το μήνυμα επηρεάζει την επιλογή των ψηφοφόρων είναι κάτι που δεν μπορεί να τεκμηριωθεί εκ των προτέρων.
Το βέβαιο είναι ότι, μία ημέρα πριν από μια από τις πιο κρίσιμες γερμανικές κάλπες της χρονιάς, το ρωσικό αέριο και οι σχέσεις με τη Μόσχα έχουν επιστρέψει με τον πιο άμεσο τρόπο στην καρδιά της προεκλογικής μάχης.
