">
Τη νομοθετική ρύθμιση στην οποία θα προχωρήσει η κυβέρνηση σχετικά με το καυτό θέμα των πλειστηριασμών στα ακίνητα για το 2014, παρουσίασε χθες, Τετάρτη ο υπουργός Ανάπτυξης Κωστής Χατζηδάκης. Το νομοσχέδιο θα κατατεθεί σήμερα, Πέμπτη, στη Βουλή και θα συζητηθεί με τη διαδικασία του κατεπείγοντος την Παρασκευή στην αρμόδια Επιτροπή και το Σάββατο στην Ολομέλεια. Ήδη το μελετούν οι κοινοβουλευτικές ομάδες της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, με τον Κ. Χατζηδάκη να αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο αλλαγών. Όπως είπε, «η ρύθμιση δεν είναι γραμμένη σε πέτρα, και εννοείται πως κάθε χρήσιμη πρόταση ευχαρίστως θα τη συζητήσουμε και θα την ενσωματώσουμε». Σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη, η κυβέρνηση καταθέτει το νομοσχέδιο χωρίς να έχει επέλθει συμφωνία με την τρόικα, αλλά ούτε και «ρητή τουλάχιστον από την πλευρά τους διαφωνία».
Σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται στο νομοσχέδιο, η απαγόρευση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας παρατείνεται μέχρι το τέλος του 2014 (έως 31-12-2014) υπό τις εξής προϋποθέσεις και κριτήρια που πρέπει να πληρούνται σωρευτικά:
• αντικειμενική αξία της πρώτης κατοικίας που να μην υπερβαίνει τις 200.000 ευρώ
• ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα έως 35.000 ευρώ (δηλαδή χωρίς τις κρατήσεις για ασφαλιστικά ταμεία, φόρο εισοδήματος και εισφορά αλληλεγγύης). Το μεικτό φθάνει περίπου στα 50.000 ευρώ.
• συνολική αξία ακίνητης και κινητής περιουσίας μέχρι 270.000 ευρώ. Από το ποσό αυτό το σύνολο των καταθέσεων και άλλων κινητών αξιών του οφειλέτη δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 15.000 ευρώ.
Σημειώνεται ότι για οικογένειες με 3 παιδιά και πάνω ή για άτομα με αναπηρία άνω του 67%, και όσους βαρύνονται φορολογικά από άτομα με αναπηρία άνω του 67%, τα παραπάνω όρια των προϋποθέσεων (αντικειμενική αξία πρώτης κατοικίας, εισόδημα, περιουσία) προσαυξάνονται κατά 10%. Δηλαδή η αντικειμενική αξία της πρώτης κατοικίας ορίζεται στις 220.000 ευρώ, το ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα στις 38.500 ευρώ, η συνολική κινητή και ακίνητη περιουσία σε 297.000 ευρώ και οι καταθέσεις να μην είναι πάνω από 16.500 ευρώ.
Καταβολή ελάχιστης μηνιαίας δόσης
Επίσης, με το νομοσχέδιο θεσπίζεται καταβολή ελάχιστης μηνιαίας δόσης, αναλόγως του εισοδήματος και της οικογενειακής κατάστασης. Η ελάχιστη δόση ορίζεται με βάση το εισόδημα και την οικογενειακή κατάσταση του οφειλέτη, με ειδικές προβλέψεις για άνεργους. Συγκεκριμένα:
• Οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι θα καταβάλουν ετήσια δόση ίση με 10% του καθαρού εισοδήματός τους εφόσον αυτό φτάνει μέχρι τις 15.000 ευρώ. Για εισοδήματα άνω των 15.000 ευρώ, καταβάλλεται ετήσια δόση 1.500 ευρώ +20% του υπερβάλλοντος εισοδήματος από τις 15.000 ευρώ. Δηλαδή για εισόδημα 20.000 ευρώ η ετήσια δόση ορίζεται στα 2.500 ευρώ (10%x15.000 + 20%x5000).
• Για τους άνεργους, παρέχεται η δυνατότητα μηδενικής καταβολής δόσης, εφόσον έχουν μηδενικό εισόδημα ή λαμβάνουν μόνο το επίδομα ανεργίας.
• Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους εμπόρους, η δόση θα πρέπει να αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 30% της τελευταίας ενήμερης δόσης.
Πιο αναλυτικά:
• για ετήσιο εισόδημα 5.000 ευρώ η ετήσια δόση είναι 500 ευρώ και η μηνιαία δόση 42 ευρώ
• για ετήσιο εισόδημα 10.000 ευρώ, η ετήσια δόση είναι 1.000 ευρώ και η μηνιαία δόση 83 ευρώ
• για ετήσιο εισόδημα 15.000 ευρώ η ετήσια δόση είναι 1.500 ευρώ και η μηνιαία δόση 125 ευρώ
• για ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ η ετήσια δόση είναι 2.500 ευρώ και η μηνιαία δόση 208 ευρώ
• για ετήσιο εισόδημα 25.000 ευρώ η ετήσια δόση είναι 3.500 ευρώ και η μηνιαία δόση 292 ευρώ
• για ετήσιο εισόδημα 30.000 ευρώ η ετήσια δόση είναι 4.500 ευρώ και η μηνιαία δόση 375 ευρώ
• για ετήσιο εισόδημα 35.000 ευρώ η ετήσια δόση είναι 5.500 ευρώ και η μηνιαία δόση 458 ευρώ
Παράλληλα παραμένουν σε ισχύ οι νόμοι 3869/2010 («νόμος Κατσέλη») και 4161/ 2013 για τη δικαστική προστασία όσων αδυνατούν να εξοφλήσουν τα δάνειά τους, ενώ από το 2015 θα τεθεί σε εφαρμογή μόνιμο πλαίσιο διαχείρισης των «κόκκινων» δανείων με τη σύσταση Κυβερνητικού Συμβουλίου Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.
«Δεν υπήρξε συμφωνία με την τρόικα»
Σύμφωνα με τον υπουργό Ανάπτυξης, Κ. Χατζηδάκη, η κυβέρνηση κατέβαλλε προσπάθεια να επέλθει συμφωνία με την τρόικα για το συγκεκριμένο θέμα. Ωστόσο, σημείωσε ότι «δεν υπήρξε πλήρης συμφωνία με την τρόικα, αλλά δεν έχουμε και ρητή τουλάχιστον διαφωνία από την πλευρά τους» και τόνισε: «Εξηγήσαμε από την αρχή των διαπραγματεύσεων ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να δεχθεί γενική άρση της αναστολής των πλειστηριασμών, όπως ζητούσε η τρόικα». Ο κ. Χατζηδάκης, είπε ακόμη ότι κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων η πλευρά των δανειστών έκανε αρκετά βήματα προς τις θέσεις της κυβέρνησης, όμως δεν κατέστη δυνατό να υπάρξει τελική συμφωνία για όλες τις παραμέτρους. Σε ό,τι έχει να κάνει με τις τράπεζες, ο υπουργός Ανάπτυξης είπε ότι δεν διαπραγματεύτηκε μαζί τους, αλλά άκουσε τις απόψεις τους.
Σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη, «παρά το γεγονός ότι το πλαίσιο προστασίας που ισχύει με τους νόμους 3869 και 4161 είναι το ισχυρότερο στην Ευρώπη, θεωρούμε ότι οι συνθήκες είναι τέτοιες που επιβάλουν ένα δεύτερο πλέγμα προστασίας, όχι κατ' ανάγκην μέσω των Δικαστηρίων, για τα χαμηλά και μεσαία εισοδηματικά στρώματα που έχουν πληγεί από την κρίση». Ο ίδιος τόνισε ότι δεν μπορεί να συνεχίζεται το καθεστώς προστασίας για όσους έχουν κατά τεκμήριο τη δυνατότητα να εξυπηρετούν τα δάνειά τους και υποστήριξε ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, τα κριτήρια προστασίας που τέθηκαν για το 2014 προστατεύουν τη συντριπτική πλειονότητα των δανειοληπτών που σήμερα έχουν πάψει να εξυπηρετούν τα δάνειά τους, και όχι μόνο τα χαμηλότερα στρώματα, αλλά και τα μεσαία και υψηλότερα εισοδήματα. «Το 90% προστατεύονται και στο 10% λέμε να πληρώσουν. Θα είναι ενδιαφέρον αν θα δούμε στην Ελλάδα την επανάσταση των πλουσίων και την Αριστερά του χαβιαριού», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Χατζηδάκης. Παράλληλα, σημείωσε ότι με το συνολικό πλαίσιο που ισχύει μπορεί να μην γίνει και κανένας πλειστηριασμός, καθώς όσοι δεν καλύπτουν τις προϋποθέσεις και δεν έχουν τη δυνατότητα να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους, μπορούν να προσφύγουν στους νόμους 3869 και 4161.
Σημειώνεται ότι με βάση τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Χατζηδάκης, σχεδόν το 93% των καταθετών διατηρούν καταθέσεις έως 10.000 ευρώ στις τράπεζες, ενώ το μέσο ποσό κατάθεσης είναι 3.600 ευρώ και ο μέσος όρος των χρηματοοικονομικών στοιχείων είναι 4.400 ευρώ. Επίσης, το 90% των νοικοκυριών με στεγαστικό δάνειο εμφανίζονται να έχουν καθαρό οικογενειακό εισόδημα μικρότερο ή ίσο των 35.000 ευρώ.
Σχεδιάζεται μόνιμο πλαίσιο που θα τεθεί σε ισχύ από το 2015
Η συγκεκριμένη ρύθμιση που θα κατατεθεί στη Βουλή, θα έχει ισχύ για ένα έτος και συγκεκριμένα μέχρι και το τέλος του 2014. Από την αρχή του 2015 και μετά η νομοθετική διάταξη θα καταργηθεί και θα αντικατασταθεί από μόνιμο πλαίσιο διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων οφειλών, την κατάρτιση του οποίου θα αναλάβει το υπό σύσταση Κυβερνητικό Συμβούλιο Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Πιο συγκεκριμένα, το πρόγραμμα μακροπρόθεσμης διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων ιδιωτικών οφειλών που θα ισχύσει από το 2015 περιλαμβάνει τρία στοιχεία:
1. Σύσταση Κυβερνητικού Συμβουλίου Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους με Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, στο οποίο μετέχουν οι υπουργοί Οικονομικών, Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, Δικαιοσύνης και Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Το Συμβούλιο θα εποπτεύει τη μεταβατική διαδικασία, θα ορίσει με απόφαση του τις αρχές του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και θα προβαίνει ετησίως στην εκτίμηση των «απαραίτητων δαπανών διαβίωσης», με βάση τα ετήσια στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, που θα ενσωματωθούν στον Κώδικα Δεοντολογίας προκειμένου να αποτελέσουν σημείο αναφοράς στις απόπειρες εξωδικαστικού συμβιβασμού και ενώπιον των δικαστηρίων.
2. Έκδοση Κώδικα Δεοντολογίας, με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων ιδιωτικών οφειλών. Ο κώδικας δεοντολογίας θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, διατάξεις σχετικά με τις διαδικασίες αξιολόγησης κινδύνου, διαδικασίες αξιολόγησης της δυνατότητας αποπληρωμής, δεσμευτικούς κανόνες με σαφή χρονοδιαγράμματα, προϋποθέσεις επικοινωνίας μεταξύ πιστωτικών ιδρυμάτων και δανειστών, την εισαγωγή των ορισμών του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και «απαραίτητων δαπανών διαβίωσης» κ.α.
3. Διαμεσολάβηση Συνηγόρου του Καταναλωτή μεταξύ δανειστών και οφειλετών, με σκοπό τη ρύθμιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδίως αναφορικά με θέματα που άπτονται της εφαρμογής του Κώδικας Δεοντολογίας.
ΓΣΕΒΕΕ: Ένα στα τρία νοικοκυριά φοβάται ότι θα χάσει το σπίτι του
Πάντως, την ώρα που η κυβέρνηση ανακοίνωσε τις παραπάνω ρυθμίσεις, αποκαλυπτικά της ανησυχίας που υπάρχει στην αγορά είναι τα στοιχεία που προέκυψαν από πανελλαδική έρευνα του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ, που διενεργήθηκε τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με την οποία 1 στα 3 νοικοκυριά φοβάται ότι θα χάσει το σπίτι του εξαιτίας συσσωρευμένων υποχρεώσεων και πρόσθετων επιβαρύνσεων!
Συγκεκριμένα, το 35% των νοικοκυριών έχει συσσωρευμένες οφειλές, στις οποίες εκτιμάται ότι δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί το επόμενο έτος, ενώ έρχονται και νέες επιβαρύνσεις. Ακόμη το 28,1% των νοικοκυριών, περίπου 1 εκατ., που διαμένει σε ιδιόκτητο σπίτι έχει στεγαστικό δάνειο, με 168.000 νοικοκυριά να έχουν καθυστερημένες οφειλές σε μόνιμη βάση και 220.000 να αναγκάζονται συχνά να καθυστερούν την καταβολή της δόσης.
ΕΚΠΟΙΖΩ: «Πλήρης η απελευθέρωση των πλειστηριασμών με τον 'αστερίσκο' της κύριας κατοικίας»
Απογοήτευση και προβληματισμό για τις ρυθμίσεις που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για τους πλειστηριασμούς στα ακίνητα, εξέφρασε με ανακοίνωσή της η ΕΚΠΟΙΖΩ. Συγκεκριμένα, σε ανακοίνωσή της η ΕΚΠΟΙΖΩ αναφέρει ότι από τη διαπραγμάτευση «έλειπαν οι ενώσεις καταναλωτών, ενώ το σύνολο σχεδόν των κοινωνικών, επαγγελματικών και επιστημονικών φορέων είχε διατυπώσει το αίτημα για τριετή αναστολή πλειστηριασμών με το ισχύον καθεστώς».
Η ΕΚΠΟΙΖΩ εκτιμά ότι οι κυβέρνηση προχωρά σε «μια γενική απελευθέρωση των πλειστηριασμών, με περιορισμένη μόνο προστασία της κύριας κατοικίας, καθώς η ευεργετική για την πλειοψηφία των δανειοληπτών απαγόρευση πλειστηριασμών όλων των ακινήτων για οφειλές μέχρι 200.000 ευρώ σε τράπεζες καταργείται. Αποτέλεσμα αυτής της κατάργησης είναι η έκθεση στον κίνδυνο πλειστηριασμού έναντι εξευτελιστικών τιμημάτων ακίνητα, όπως εξοχικές κατοικίες, οικόπεδα, καταστήματα που αποφέρουν ενδεχομένως κάποιο εισόδημα, ενώ δεν έχουν εκλείψει, αντίθετα έχουν επιδεινωθεί, οι συνθήκες υπό τις οποίες αρχικά νομοθετήθηκε η προστασία αυτή το 2008».
Επίσης, σημειώνει ότι «η ανακοινωθείσα προστασία της κύριας κατοικίας διαφαίνεται ότι θα είναι πολύ περιορισμένη» και κατηγορεί τους εμπνευστές του σχεδίου ότι «είναι αποκομμένοι από την πραγματική κατάσταση που αντιμετωπίζει η ελληνική κοινωνία, καθώς δεν λαμβάνονται υπόψη αφενός το κόστος αξιοπρεπούς διαβίωσης του νοικοκυριού και αφετέρου οι εξωπραγματικές, για τα δεδομένα της αγοράς, αντικειμενικές αξίες των κατοικιών. Ως εκ τούτου, τα κριτήρια που ανακοινώθηκαν δεν είναι αντικειμενικά και δίκαια, αλλά βασίζονται σε απρόσωπους αριθμούς και μέσους όρους».
Καταλήγοντας, η ΕΚΠΟΙΖΩ υπογραμμίζει ότι «δεν διευκρινίζεται α) αν οι οφειλές θα συνεχίσουν να εκτοκίζονται κατά τη διάρκεια της «προστασίας», φορτώνοντας με υπέρογκους τόκους ιδίως τα προϊόντα καταναλωτικής πίστης, β) αν θα προστατεύεται και η μοναδική κατοικία του οφειλέτη, γ) με ποιο τρόπο θα ελέγχεται η πλήρωση των προϋποθέσεων, με τον κίνδυνο επίσπευσης μαζικών πλειστηριασμών από τις τράπεζες και τους οφειλέτες να αναγκάζονται να προσφεύγουν σε πολυέξοδες ανακοπές και αιτήσεις αναστολής στα δικαστήρια».
