Σημαντικές ανατιμήσεις στα τσιγάρα ενδέχεται να φέρουν στην Ελλάδα οι προωθούμενες ευρωπαϊκές αλλαγές στη φορολογία των καπνικών. Μάλιστα, εφόσον εφαρμοστούν οι σχεδιαζόμενες αναπροσαρμογές στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης, η τιμή του πακέτου στις δημοφιλέστερες μάρκες εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αυξηθεί από τα 4,80 στα 6,50 ευρώ.
Η φορολογία των καπνικών περιλαμβάνεται στην ατζέντα του ECOFIN της 9ης Νοεμβρίου, όπου οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ θα κληθούν να επιδιώξουν πολιτική συμφωνία για την αναθεώρηση του πλαισίου. Η εκτιμώμενη τιμή των 6,50 ευρώ αποτελεί σενάριο που συνδέεται με τις προωθούμενες αλλαγές και όχι ανακοινωμένη ανατίμηση. Όπως αναφέρει το ίδιο δημοσίευμα, η ελληνική πλευρά έχει κρατήσει εξαρχής αρνητική στάση, διεκδικώντας τουλάχιστον μεταβατικές περιόδους εφαρμογής.
Στόχος είναι να αποφευχθεί μια απότομη επιβάρυνση των καταναλωτών και να προβλεφθούν πρόσθετες δικλίδες για την αντιμετώπιση του κινδύνου αύξησης του λαθρεμπορίου καπνικών.
Τι αλλάζει στη φορολογία
Η ευρωπαϊκή πρόταση αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό των κανόνων φορολόγησης του καπνού, στην υποστήριξη των στόχων δημόσιας υγείας και στην προσαρμογή του πλαισίου στα νέα δεδομένα της αγοράς.
Οι παρεμβάσεις αναπτύσσονται σε τρεις βασικούς άξονες:
- Αύξηση των ελάχιστων φορολογικών συντελεστών. Προβλέπεται αναπροσαρμογή των κατώτατων ορίων, με συνεκτίμηση του γενικού επιπέδου τιμών κάθε κράτους-μέλους, ώστε να περιοριστούν οι αποκλίσεις στη φορολογία μεταξύ των χωρών της ΕΕ.
- Επέκταση του πλαισίου σε νέα προϊόντα. Η πρόταση καλύπτει, μεταξύ άλλων, τα υγρά ηλεκτρονικών τσιγάρων, τον θερμαινόμενο καπνό και τα σακουλάκια νικοτίνης, θεσπίζοντας κοινούς ορισμούς και ελάχιστα επίπεδα φορολόγησης. Η επιδίωξη είναι να περιοριστεί η ελκυστικότητά τους μέσω της φορολογίας.
- Ενίσχυση των ελέγχων στον ακατέργαστο καπνό. Προτείνεται η υπαγωγή της διακίνησής του στο ευρωπαϊκό ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης προϊόντων που υπόκεινται σε Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης. Έτσι, οι αρχές θα μπορούν να ελέγχουν αποτελεσματικότερα τις μετακινήσεις του και να εντοπίζουν πιθανή εκτροπή του προς την παράνομη παραγωγή.
Ο στόχος για το κάπνισμα έως το 2040
Η αναθεώρηση συνδέεται με τον στόχο του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμησηση του καρκίνου: λιγότερο από το 5% του πληθυσμού να χρησιμοποιεί καπνό έως το 2040.
Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2023 που παραθέτει σχετική ενημερωτική μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το ποσοστό των καπνιστών στην ΕΕ ανερχόταν στο 24%. Η Κομισιόν θεωρεί ότι ο ρυθμός μείωσης δεν επαρκεί για την επίτευξη του στόχου χωρίς πρόσθετες παρεμβάσεις.
Οι εκτιμώμενες επιβαρύνσεις για την Ελλάδα
Το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει για τα τσιγάρα Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης τουλάχιστον ίσο με το 60% της σταθμισμένης μέσης λιανικής τιμής πώλησης και όχι χαμηλότερο από 90 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις ως προς την ποσοστιαία απαίτηση.
Ωστόσο, τα επίπεδα φορολόγησης διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το iefimerida.gr, η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Ουγγαρία βρίσκονται σχετικά κοντά στο υφιστάμενο κατώτατο χρηματικό όριο.
Κατά το ίδιο δημοσίευμα, έξι χώρες —η Δανία, η Ιρλανδία, η Φινλανδία, το Βέλγιο, οι Κάτω Χώρες και η Γαλλία— υπερβαίνουν ήδη τα προτεινόμενα νέα ελάχιστα όρια. Για τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, η απαιτούμενη αύξηση των ελάχιστων συντελεστών εκτιμάται κατά μέσο όρο περίπου στο 50%.
Οι μεγαλύτερες προσαρμογές αναμένονται στις χώρες της Νότιας και της Ανατολικής Ευρώπης. Ειδικότερα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, Ελλάδα, Κύπρος, Ουγγαρία και Βουλγαρία θα χρειάζονταν αυξήσεις άνω του 80% στους ελάχιστους συντελεστές Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, προκειμένου να συμμορφωθούν με τα αναθεωρημένα όρια.
Το ποσοστό αυτό αφορά τη φορολογική προσαρμογή και δεν σημαίνει αντίστοιχη αύξηση 80% στην τιμή του πακέτου.
Η ξεχωριστή πρόταση για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Παράλληλα με την αναθεώρηση της φορολογίας, έχει προταθεί μηχανισμός απόδοσης μέρους των εσόδων από τους ειδικούς φόρους καπνού στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Πρόκειται για ξεχωριστή πρόταση: η υιοθέτησή της δεν εξαρτάται από την έγκριση των αλλαγών στη φορολογική οδηγία, ούτε ισχύει το αντίστροφο.
Η τελική έκταση των επιβαρύνσεων θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο των αποφάσεων και τους όρους εφαρμογής τους. Για την Ελλάδα, σύμφωνα με το αρχικό δημοσίευμα, βασικά ζητούμενα παραμένουν οι μεταβατικές περίοδοι και τα μέτρα αποτροπής της ενίσχυσης της παράνομης αγοράς.
Πηγές: iefimerida.gr, Συμβούλιο της ΕΕ, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
- Θεσσαλονίκη: Τρόμος για 19χρονη στο σπίτι της στο κέντρο – Μπήκαν ένοπλοι ληστές, ενώ ήταν με φίλη της
- Θεσσαλονίκη: Χαμός σε καταδίωξη με μοτοσικλέτα – Περνούσε με κόκκινα, έπεσε σε 2 ΙΧ
- Σφοδρό χτύπημα της κακοκαιρίας στη Ρόδο: Χείμαρροι οι δρόμοι, πλημμύρισαν σπίτια και επιχειρήσεις (VIDEO)
- Θεσσαλονίκη: Πρόστιμο 1.000 ευρώ για ιδιοκτήτρια σκύλου – Άφησε το ζωάκι μόνο στο ΙΧ