Έπειτα από τη σφοδρή αντίδραση της Αθήνας στην έκδοση της ΝΟΤΑΜ Α0889/15, με την οποία η Άγκυρα (σε συνδυασμό με τη NAVTEX 201/15) δέσμευε μία τεράστια περιοχή στο Βόρειο και Κεντρικό Αιγαίο για ασκήσεις με πραγματικά πυρά από τις 2 Μαρτίου μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2015 (σε μία περιοχή από τη Σκύρο μέχρι τη Λήμνο), η τουρκική πλευρά υποχρεώθηκε τελικά σήμερα, Δευτέρα, να υποχωρήσει και να προχωρήσει στην έκδοση διορθωτικών - ακυρωτικών ΝΟΤΑΜ που αποκαθιστούν, έστω προσωρινά, την τάξη πραγμάτων στην περιοχή. Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες, η κίνηση της Άγκυρας φέρεται να εξόργισε ακόμη και το ΝΑΤΟ που παραδοσιακά τηρεί στάση ουδετερότητας στις διμερείς ελληνοτουρκικές διαφορές, με αποτέλεσμα να ενισχυθούν τα ελληνικά επιχειρήματα. Το ΝΑΤΟ σημειωτέον αποδέχθηκε για πρώτη φορά πλήρως το περιεχόμενο του ελληνικού διαβήματος και σύμφωνα με πληροφορίες ο γενικός γραμματέας κ. Στόλτενμπεργκ διαδραμάτισε θετικό ρόλο στην αποκλιμάκωση της έντασης και την ομαλοποίηση της κατάστασης.
Σε δύο δόσεις η τουρκική υπαναχώρηση
Η τουρκική υπαναχώρηση έγινε σε δύο δόσεις. Κατ’ αρχήν, το πρωί της Δευτέρας, η Άγκυρα (και αφού είχαν προηγηθεί τα διαβήματα της ελληνικής κυβέρνησης σε ΝΑΤΟ, ΕΕ, ICAO και Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ), προχώρησε στην έκδοση της πρώτης διορθωτικής ΝΟΤΑΜ (Α0900/15) με την οποία εξαιρούσε από την αρχική περιοχή που είχε δεσμεύσει το κομμάτι του εδάφους της Λήμνου που είχε συμπεριλάβει -κίνηση που συνιστούσε παραβίαση εθνικής κυριαρχίας. Η απάντηση της Αθήνας ήταν να εκδώσει νέα ακυρωτική ΝΟΤΑΜ, καθώς δεν την ικανοποιούσε ούτε αυτή η κίνηση της Άγκυρας, καθώς η πρόκληση παρέμενε αναλλοίωτη. Έπειτα και από νέες τηλεφωνικές επικοινωνίες, η Άγκυρα υποχρεώθηκε να εκδώσει και δεύτερη διορθωτική ΝΟΤΑΜ, την υπ’ αριθμόν Α904/15, περίπου στις 14.30 το μεσημέρι της Δευτέρας, αποσύροντας ολόκληρη την προκλητική ΝΟΤΑΜ Α0889/15 που είχε εκδοθεί την περασμένη Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου.
Αποτελεσματική διπλωματία που γίνεται αθόρυβα
Για αποτελεσματική διπλωματία που γίνεται αθόρυβα, αλλά με αποφασιστικότητα και σχέδιο κάνει λόγο η κυβέρνηση σχετικά με την απόσυρση της τουρκικής NOTAM. Σύμφωνα με πληροφορίες, έπειτα από συνεννόηση του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα με τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά αποφασίστηκε να γίνουν έντονα διαβήματα προς τον ΟΗΕ, το ΝΑΤΟ, την Ε.Ε. και τον ICAO, με τα οποία καταγγέλλουν την Τουρκία. Διάβημα έγινε και προς το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.
Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής ζήτησε η ΝΔ
Στο μεταξύ, τη σύγκληση Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής τις προσεχείς ημέρες είχε ζητήσει νωρίτερα η Νέα Δημοκρατία, για την ενημέρωση των κομμάτων αναφορικά με την κατάσταση που δημιουργείται μετά την έκδοση αγγελίας (notam) από την Τουρκία ότι δεσμεύει μεγάλη περιοχή στο κεντρικό Αιγαίο για στρατιωτικές ασκήσεις ως το τέλος του χρόνου. Ο πρόεδρος της Ν.Δ. Αντώνης Σαμαράς είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ Μιχάλη Κωσταράκο, προκειμένου να ενημερωθεί για το ζήτημα.
Η τουρκική ΝΟΤΑΜ προκάλεσε ανησυχία στα κόμματα.
Απαράδεκτη ενέργεια που προσκρούει στο διεθνές δίκαιο χαρακτήρισε ο εισηγητής Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέας Λοβέρδος, την προσπάθεια της Τουρκίας να προσβάλει την εθνική κυριαρχία και τα εθνικά κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Σε δήλωσή του επισημαίνει ότι σε μια περίοδο πολλαπλών κρίσεων στην ευρύτερη περιοχή, η Τουρκία ανοίγει ένα νέο μέτωπο έντασης, με μία ενέργεια που αντιβαίνει πλήρως στην επιδίωξη της να καταστεί κάποτε μέλος της Ε.Ε.. Τη νέα «προκλητική απόφαση-αναγγελία της τουρκικής κυβέρνησης, με την οποία δεσμεύει μέχρι το τέλος του χρόνου τον εναέριο χώρο από τη Σκύρο μέχρι τη Λήμνο με τον ισχυρισμό της πραγματοποίησης στρατιωτικών ασκήσεων» καταδίκασε το ΚΚΕ.
Κυβέρνηση κατά Σαμαρά για την τουρκική ΝΟΤΑΜ
Σε δήλωσή του, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γαβριήλ Σακελλαρίδης κατηγορεί τον πρόεδρο της ΝΔ, Αντ. Σαμαρά, για τη βιασύνη του να ζητήσει σύγκληση του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής, ελάχιστες ώρες πριν τελεσφορήσει η ελληνική διπλωματία και αποσυρθεί η τουρκική ΝΟΤΑΜ, λέγοντας ότι η στάση του αυτή τον εκθέτει. «Μεγάλη εντύπωση προκαλεί και το γεγονός ότι ο αρχηγός της αξιωματική αντιπολίτευσης ζήτησε ενημέρωση απ' ευθείας από τη στρατιωτική ηγεσία και όχι από την πολιτική. Κάποιος που ήταν μέχρι πριν έναν μήνα πρωθυπουργός θα έπρεπε να είναι πιο προσεκτικός σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής» σημειώνει ο κ. Σακελλαρίδης.
Π. Καμμένος: «Δεν ανεχόμαστε καμία παραβίαση»
Σχολιάζοντας τη ΝΟΤΑΜ που εξέδωσε η Τουρκία, ο Π. Καμμένος, αφού υπενθύμισε ότι «το υπουργείο Εξωτερικών έχει κάνει αυτά που προβλέπονται από τους διεθνείς κανονισμούς και το διεθνές δίκαιο, μετά την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας που έχει την κύρια ευθύνη», τόνισε ότι «το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας διασφαλίζουν την ετοιμότητα για την προάσπιση της εθνικής κυριαρχίας». «Είναι ξεκάθαρο ότι όταν υπάρχουν παραβιάσεις και παραβάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, ό,τι αεροσκάφος μπαίνει και παραβιάζει ή προβαίνει σε παραβάσεις αναχαιτίζεται. Όποιο πλοίο παραβαίνει τους διεθνείς κανονισμούς αναχαιτίζεται δια της θαλάσσης. Δεν έχει αλλάξει το αμυντικό δόγμα της χώρας, ούτε οι διαταγές, ιδίως οι συγκεκριμένες. Δεν πρόκειται να ανεχθούμε καμία παραβίαση του εθνικού εναέριου χώρου ή του θαλάσσιου χώρου της χώρας», ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.
Παραβιάσεις εθνικού εναέριου χώρου από τουρκικά αεροσκάφη
Εξάλλου, σε επτά παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου προχώρησαν σήμερα συνολικά επτά τουρκικά αεροσκάφη τα οποία πέταξαν πάνω από το βορειοανατολικό και το κεντρικό Αιγαίο, ενώ αναχαιτίστηκαν κατά την πάγια πρακτική. Ειδικότερα, καταγράφηκαν τρεις παραβάσεις και επτά παραβιάσεις στο FIR Αθηνών από έναν σχηματισμό έξι πολεμικών αεροσκαφών της Τουρκίας και από ένα μεμονωμένο αεροσκάφος, δύο εκ των οποίων ήταν οπλισμένα.