Συνέντευξη στην Λεμονιά Βασβάνη
ΠΟΠ σημαίνει Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης. Στο δικό του ΠΟΠ, που παίζεται στο Θέατρο Αμαλία (Αμαλίας 71), ο σκηνοθέτης και δραματουργός Θανάσης Κριτσάκης φέρνει στη σκηνή τυπικά κλισέ της ελληνικότητας σαν να ήταν προστατευόμενα.
Από την ματιά του δεν λείπουν οι αναφορές στην θρησκεία, στην πολιτική, αλλά και την κρίση.
Αντλώντας υλικό από τις συνεντεύξεις που πήρε από έξι υπαρκτά πρόσωπα της εργατικής τάξης την περίοδο της κρίσης έπλασε τους έξι ήρωές του. Θα τους δούμε να γλεντούν στο ίδιο τραπέζι, να διαφωνούν για την πολιτική και να εκτονώνουν την βία τους. Αλλά και να αναπαράγουν τα αφηγήματα της αστικής δημοκρατίας, που θέλουν τον Έλληνα ως ιστορικά και πολιτισμικά «ιδιαίτερο».
Όλα διαδραματίζονται στην ελληνική επαρχία όπως φαίνεται εξάλλου και από το σκηνικό της παράστασης. Πλαστικές καρέκλες και τραπέζια, πλαστικά τραπεζομάντιλα αποτελούν τον "καμβά" όπου θα ξετυλιχθεί η πλοκή. «Η επαρχία ήταν η βάση όλης της σκέψης», σχολίασε ο σκηνοθέτης.
Ο ίδιος με αυτή την παράσταση επιστρέφει στην Θεσσαλονίκη όπου σπούδασε στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών. Τονίζει πως η τέχνη είναι πολιτική, ενώ αναφέρει πως του αρέσει ο πλουραλισμός της.
-ΠΟΠ είναι κάτι που προστατεύουμε. Εσείς τι θέλατε να προστατέψετε;
-Το ΠΟΠ προστατεύει το ιδεολόγημα που παρουσιάζω πάνω στη σκηνή. Τυπικά κλισέ που αναπαράγονται στην ελληνικότητα είναι κομμάτια ιδεολογίας του Έλληνα που είναι προστατευόμενα.
-Θίξατε θρησκεία, πολιτική, κοινωνία μέσα από το έργο. Ποιο κομμάτι σας δυσκόλεψε;
-Όλα θα έλεγα γιατί δείχνουν την εποχή μέσα στην οποία μεγάλωσα. Κάθε διαπραγμάτευση με αυτό μου δημιουργούσε συστολές. Από την αρχή μέχρι το τέλος, συμπεριφερόμουν με έναν συμβιβασμό απέναντι σε αυτά ή με κάποια ανασφάλεια. Αν και η παράσταση δεν είχε καταγγελτικό χαρακτήρα. Βγαίνοντας από το θέατρο δεν νιώθεις να σε έχουν στήσει στην γωνία. Ήθελα να δείξω ότι και οι ήρωες υποφέρουν. Αυτό ήθελε εξάλλου να δείξει και ο χορός που υπάρχει στην παράσταση. Και ότι δεν μπορούν να διαφύγουν. Δίνω το δικό μου χαρακτήρα, όμως το πιο σημαντικό είναι ότι αυτοί οι χαρακτήρες είχαν έναν εγκλωβισμό στον τρόπο που μεγάλωσαν.
-Είμαστε μια εγκλωβισμένη γενιά, κοινωνία;
-Εμείς είμαστε το μέλλον του εγκλωβισμού αυτής της γενιάς των 50άρηδων.
-Το υλικό ήταν δύσκολο να το οργανώσετε;
-Από την αρχή η όλη διαδικασία ήταν απαιτητική. Το πώς να πάρω τις συνεντεύξεις, ποιες συνθήκες να προσέξω. Και να μιλήσω με ανθρώπους που και οι ίδιοι ένιωθαν άσχημα απέναντι σε αυτό που είχαν ζήσει.
-Υπάρχουν αναφορές στην ελληνική επαρχία στην παράσταση. Γιατί το επιλέξατε αυτό;
-Η επαρχία ήταν η βάση όλης της σκέψης. Όσα συμβαίνουν επί σκηνής είναι μια διαπραγμάτευση σε ένα γιορτινό τραπέζι. Δεν εκτονώνεται η ένταση, αποσοβείται η βία, πχ αυτά που θα πει ο ακραίος της παρέας ο ντελιβεράς, για να μην μαλώσουν και παρεξηγηθούν. Η δομή της παράστασης έχει αυτή την τάση, να υπάρχει ένταση και μετά να σβήνει. Όπως όταν θέλεις να προστατέψεις τις ισορροπίες σε ένα σύνολο.
-Το δεύτερο μέρος με το βίντεο πώς λειτουργεί;
-Χτίζοντας μια παράσταση είχα την ανάγκη να δημιουργήσω ένα cut, που θα πετάξει τον θεατή από την συνθήκη και θα δημιουργήσει ένα κριτικό βλέμμα από την αρχή. Ήθελα να κάνω μια ανατροπή. Να τον βάλω σε απόσταση, να αρνηθεί την θεατρική συνθήκη και το περιεχόμενο του έργου. Και να σκεφτεί.
-Η τέχνη είναι και πολιτική;
-Ναι φουλ! Είναι πολιτική, ακόμη και αν δεν έχει στηθεί για να είναι πολιτική. Τα υποκείμενα που την παράγουν και τα υποκείμενα που έρχονται είναι πολιτικά. Δεν ζούμε μέσα στο θέατρο μόνο. Ζούμε στην κοινωνία.
-Τι σας προβληματίζει περισσότερο στην τέχνη;
-Μου αρέσει που η τέχνη είναι πολυπρισματική. Δεν είμαι ελιτιστής. Και θεωρώ ότι όσο πιο πολύ πλουραλιστική γίνεται η τέχνη, τόσο καλύτερα για όλους μας. Ίσως μάλιστα θα μπορούσε να είναι και παραπάνω πλουραλιστική.
-Επόμενο πρότζεκτ;
-Λέγεται «Έκκριση» και είναι μέρος του προγράμματος υποτροφιών Onasis Air. Πρέπει να βγάλω ένα σύστημα λόγων για την σύγχρονη σεξουαλικότητα και στο γιατί η σεξουαλικότητα μας υπόσχεται ένα επέκεινα. Αλλά και ποιος καπηλεύεται αυτή την συζήτηση. Το τελικό αποτέλεσμα θα παρουσιαστεί στην Στέγη.
Συντελεστές
Σκηνοθεσία/ Δραματουργία: Θανάσης Κριτσάκης, Σκηνογραφική/ Ενδυματολογική Επιμέλεια: Δάφνη Αηδόνη, Νίκος Παπαδόπουλος,
Φωτισμοί/ Φωτογραφίες/ Κάμερα: Ελένη Χούμου, Βοηθός Σκηνοθέτη: Πηνελόπη Γρηγοριάδου, Σχεδιασμός Αφίσας: Νίκος Παπαδόπουλος,
Παραγωγή: Unknown Structures of Complex.
Επί Σκηνής: Κωνσταντίνος Δαλαμάγκας, Πένυ Ελευθεριάδου, Δημήτρης Καστανιάς, Θανάσης Κριτσάκης, Ειρήνη Κυριακού, Θεανώ Μεταξά.
Τελευταίες παραστάσεις: Παρασκευή 30 και Σάββατο 31 Ιανουαρίου στις 21:00, Κυριακή 1 Φεβρουαρίου στις 20:00.
