Της ΛΕΜΟΝΙΑΣ ΒΑΣΒΑΝΗ
Την εποχή που ο Κώστας Φωτεινός δίδασκε στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης στο Παρίσι διαπίστωσε πως η επικοινωνία γίνονταν καλύτερα όταν έπινε καφέ στην καφετέρια του πανεπιστημίου με τους φοιτητές του.
Οι μαθητές του δεν ήταν στημένοι για το μάθημα και μιλούσαν πιο ελεύθερα, σε σχέση με την στιγμή που ήταν μέσα στην τάξη.
Και κάπως έτσι γεννήθηκε η ιδέα του «Καφέ Σχολείου»: μόλις ο ίδιος έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μοντρεάλ, αφαίρεσε τα τραπέζια και τις καρέκλες, έστρωσε μοκέτες και μαξιλάρες και σέρβιρε καφέ και ντόνατς μέσα στην τάξη.
Και το είπε έτσι για να θυμίζει τη λειτουργία του καφενείου όπου "τα λέμε" χωρίς φόβο και με πολύ πάθος, και Σχολειό επειδή μαθαίνουμε.
Στην Ελλάδα ίδρυσε το πρώτο Καφέ Σχολειό Γειτονιάς στην Αθήνα. «Στο “Καφέ Σχολειό” γνωρίζουμε τον ΕΑΥΤΟ μέσα από βιώματα», ανέφερε η δασκάλα Γιόγκα και νηπιαγωγός, ειδικευμένη στη μέθοδο του «Καφέ Σχολείου» για οικογένειες, κυρία Σοφία Φώτεινα Χατζηκοκόλη που θα μιλήσει για το εναλλακτικό αυτό σχολείο στην 1η Πανελλήνια Συνδιάσκεψη Εναλλακτικής Εκπαίδευσης που διοργανώνει ο Σύλλογος Εναλλακτικής Εκπαίδευσης "Πηγή Παιδείας" σε συνεργασία με το Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και η Οικολογική Κίνηση Πρασίνων στις 13 Μάη στην πόλη μας.
-Τι είναι το «Καφέ Σχολειό»; Και πώς γεννήθηκε η ιδέα για την ίδρυσή του;
-Το Καφέ Σχολειό είναι ένας Μη Κερδοσκοπικός Οργανισμός που ιδρύθηκε από τον Κώστα Φωτεινό το 1979. Ήταν Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης και μετά στο Πανεπιστήμιο του Μοντρεάλ, στην έδρα «Μέθοδοι Αγωγής στην Εκπαίδευση» όταν παρατήρησε ότι το μάθημα γινόταν καλύτερο στο διάλειμμα, στην καφετέρια. Οι φοιτητές ήταν πιο ανοιχτοί σε απόψεις, ερωτήσεις, συζήτηση. Έτσι, άλλαξε τα μαθήματα στο Πανεπιστήμιο μέσα στην τάξη που την είχε διαμορφώσει με μοκέτες, πουφ, χαμηλά τραπέζια, καφέ και φρούτα. Στην Ελλάδα ιδρύθηκε το πρώτο Καφέ Σχολειό Γειτονιάς, όπου διδασκόταν το ίδιο πανεπιστημιακό μάθημα σε όποιον ενδιαφερόταν για την προσωπική του Αυτογνωσία. Το παρακολουθούσαν δάσκαλοι, γονείς, παιδιά, νέοι, ηλικιωμένοι, γραμματιζούμενοι και αγράμματοι. Το μόνο κριτήριο ήταν πόσο επιθυμούσαν-το ίδιο ισχύει μέχρι σήμερα- να γνωρίσουν συνειδητά τον εαυτό τους. Το Καφέ Σχολειό ανήκει στα ανοιχτά συστήματα όπου κέντρο του είναι ο εκπαιδευόμενος και οι ανάγκες του.
-Τι μπορεί κανείς να μάθει σε αυτό;
-Στο «Καφέ Σχολειό» γνωρίζουμε τον ΕΑΥΤΟ μέσα από βιώματα. Οι πιο σημαντικοί μαθητές είναι οι γονείς, γιατί αυτοί με τη σειρά τους είναι οι πιο σημαντικοί δάσκαλοι για το παιδί. Για την αφύπνιση του ανθρώπου δουλεύουμε στα τρία επίπεδα, πνεύμα, ψυχοδιανοητικό και σώμα, και έτσι επιτυγχάνεται η Ολιστική Ανάπτυξη του Ανθρώπου.
Ένας από τους σοβαρούς τρόπους γι’ αυτήν την αφύπνιση είναι η άσκηση του σώματος με τέτοιον τρόπο που να απευθύνεται στον νου. Στο «Καφέ Σχολειό» χρησιμοποιούμε την Γιόγκα των Ιμαλαΐων.
-Ποια τα οφέλη/πλεονεκτήματα από την παρακολούθηση των μαθημάτων;
-Τα μαθήματα είναι α.) προσωπικές εμπειρίες με στόχο την Αυτογνωσία, για να περάσουμε πιο εύκολα στο πνευματικό επίπεδο. Μέσα από παιχνίδια εκφραζόμαστε χωρίς το φόβο του λάθους, και αναλαμβάνουμε την ευθύνη του εαυτού μας. Αυτόματα, και μόνον τότε, γινόμαστε ζωντανό παράδειγμα αλλαγών και επιτυχιών για τους γύρω μας. Και β.) Γιόγκα των Ιμαλαΐων, όπου Γιόγκα είναι μια φιλοσοφία και τρόπος ζωής, που ένα μικρό μέρος της είναι η άσκηση σώματος.
-Πόσο «ανοιχτοί» είναι οι Έλληνες σε εναλλακτικές μορφές εκπαίδευσης;
-Οι εναλλακτικές μορφές εκπαίδευσης, υγείας, διατροφής, κτλ. έχουν ήδη περάσει στην καθημερινή μας ζωή από καιρό. Μένει ίσως να οργανώσουμε τις εμπειρίες μας και να συνεργαστούμε με όσους έχουν το ίδιο όνειρο. Κι ας μην φοβόμαστε να ανανεωνόμαστε, να αλλάζουμε.
-Συμμετέχετε στην 1η Συνδιάσκεψη Εναλλακτικής Εκπαίδευσης. Τι θα γίνει κατά τη διάρκειά της; Και σε ποιους απευθύνεται;
-Θα παρουσιαστούν θέματα όπως, η ιστορία της Εναλλακτικής Εκπαίδευσης, Δημοκρατική Εκπαίδευση, Βιωματική Μάθηση, Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, κτλ. Το Καφέ Σχολειό θα παρουσιάσει την Παιδεία του Βάθους, του Κώστα Φωτεινού, δηλαδή την αναγκαιότητα να εντάξουμε την πνευματική διάσταση στην Παιδεία, διότι όπως λειτουργεί τώρα απευθύνεται μόνο σε ένα μικρό μέρος του εγκεφάλου μας που περιέχει την μνήμη και αγνοεί όλον τον υπόλοιπο άνθρωπο. Η Παιδεία του Βάθους είναι η γνώση που όλοι μας έχουμε ξεχασμένη μέσα μας και είναι καιρός να την αφυπνίσουμε. Ένα χρέος έχουμε στη ζωή μας, έλεγε ο Φωτεινός, να ευτυχήσουμε. «Είμαστε “καταδικασμένοι” να ευτυχήσουμε, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να το καθυστερήσουμε». Και το επαληθεύουμε στο βαθμό που ασχολούμαστε μόνο με το υλικό επίπεδο. Χρειάζεται βέβαια να συνειδητοποιήσουμε τι σημαίνει πραγματική και μόνιμη ευτυχία, να ακούσουμε τα παιδιά και τις ανάγκες τους περισσότερο και να μην τους καταστρέφουμε τον αυθορμητισμό, τη διάθεση να πειραματίζονται, το χαμόγελο στο πρόσωπό και την καρδιά τους. Αν συνεχίσουμε να ζούμε και να εκπαιδευόμαστε με τους σημερινούς ρυθμούς θα περάσουν μερικές χιλιάδες χρόνια μέχρι να ευτυχήσουμε. Η εισαγωγή της πνευματικής διάστασης, στην Εκπαίδευση θα βοηθήσει στην επιτάχυνση προς την ευτυχία του ανθρώπου.
Σημειώστε:
-Η 1η Συνδιάσκεψη Εναλλακτικής Εκπαίδευσης, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 13 Μαΐου 2018 και ώρες 10:30- 7:00 μμ. στον 10ο όροφο του κεντρικού κτιρίου της Παιδαγωγικής Σχολής του Α.Π.Θ., απευθύνεται σε Φοιτητές Παιδαγωγικών, σε Σχολικούς Συμβούλους, σε Εκπαιδευτικούς και Γονείς.
-Θα συμμετάσχουν ατομικά και συλλογικά δάσκαλοι που εφάρμοσαν στις τάξεις τους αρχές και πρακτικές όπως αυτές παρουσιάζονται στη θεωρία και τη μεθοδολογία που ανέπτυξαν πρωτοπόροι παιδαγωγοί (Φρενέ, Στάινερ, Νιλ).
Περισσότερες πληροφορίες: www.cafecole.gr.