">
Αίσθημα ευγνωμοσύνης για τους δότες, τις δότριες και τις οικογένειές τους και αίσθημα ευθύνης από το Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Γεώργιος Παπανικολάου» που κατατάσσεται ως νοσοκομείο-δότης στην πέμπτη θέση πανελλαδικά από τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) και στην πρώτη στη Βόρεια Ελλάδα.
Τη διαδικασία της δωρεάς περιγράφουν με λόγια τους δύο γιατροί της πρώτης γραμμής, συντονίστριες διευθύντριες της Α΄και Β’ ΜΕΘ του νοσοκομείου, Αθηνά Λαβρεντίεβα και Χριστίνα Ιασωνίδου αντίστοιχα:.
Η δωρεά οργάνων είναι η κατεξοχήν πράξη που γεφυρώνει τον πόνο της απώλειας με την ελπίδα για ζωή και παραμένει ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας για τα οποία δεν είναι εφικτή ή επαρκής άλλη θεραπεία.
Το ΓΝΘ «Γεώργιος Παπανικολάου» με την έναρξη λειτουργίας της πρώτης Μονάδας Εντατικής Θεραπείας στη Θεσσαλονίκη (Α΄ΜΕΘ) το 1986 και στη συνέχεια με την λειτουργία της Β' Μονάδας Εντατικής Θεραπείας (Β΄ΜΕΘ), από τη δεκαετία του 90 πρωτοπορεί στον τομέα δωρεάς οργάνων και σήμερα κατατάσσεται από τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) ως νοσοκομείο-δότης στην πέμπτη θέση πανελλαδικά και στην πρώτη στη Βόρεια Ελλάδα συμμετέχοντας ενεργά στην προσπάθεια ανόδου της μεταμοσχευτικής δραστηριότητας στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία του ΕΟΜ.
Επιπλέον, προεξάρχουσα θέση πανελλαδικά έχει η Αιματολογική Κλινική του Νοσοκομείου στην πορεία των 40 χρόνων λειτουργίας της, όπου λειτουργεί η Μονάδα Μεταμόσχευσης Μυελού των Οστών από τη δεκαετία του 1980. Κατά το 2025 διενεργήθηκαν στη Μονάδα 152 μεταμοσχεύσεις αιμοποιητικών κυττάρων και κυτταρικών θεραπειών σε ασθενείς από όλη την Ελλάδα και την Κύπρο.
Τα στάδια της διαδρομής που οδηγούν στην πραγματοποίηση μιας μεταμόσχευσης είναι μια ιδιαίτερα απαιτητική και περίπλοκη διαδικασία με αφετηρία τη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Για την ολοκλήρωσή της μέχρι την μεταφορά ενός μοσχεύματος στο νοσοκομείο-λήπτη συνεργάζονται περίπου 100 επαγγελματίες υγείας όλων των κατηγοριών στο νοσοκομείο-δότη.
Η 1η Νοεμβρίου έχει θεσπιστεί από τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων ως «Πανελλήνια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων & Μεταμοσχεύσεων» με σκοπό «να αποτίσει φόρο τιμής στους αποβιώσαντες και ζώντες δότες οργάνων, αλλά και να ευαισθητοποιήσει το ευρύ κοινό γύρω από τη δωρεά ιστών και οργάνων».
Με αφορμή την ημέρα αυτή, η διοίκηση του ΓΝΘ «Γεώργιος Παπανικολάου» αναδεικνύει τη σημασία της ενημέρωσης και της ευαισθητοποίησης των πολιτών για τη δωρεά οργάνων, δίνοντας τον λόγο στις ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας.
Σε δύο σύντομες συνεντεύξεις (επισυνάπτονται), η συντονίστρια διευθύντρια της Α' ΜΕΘ, Αθηνά Λαβρεντίεβα, και η συντονίστρια διευθύντρια της Β' ΜΕΘ, Χριστίνα Ιασωνίδου, απαντούν σε βασικά ερωτήματα σχετικά με τη διαδικασία της δωρεάς οργάνων, τον ρόλο των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας, τη σημασία της επικοινωνίας με τις οικογένειες των δυνητικών δοτών και την ανάγκη ουσιαστικής ενημέρωσης της κοινωνίας.
Ο διοικητής του Νοσοκομείου, Νικήτας Παπαδόπουλος και η αναπληρώτρια διοικήτρια, Ανατολή Κωνσταντινίδου επισημαίνουν ότι η Πανελλήνια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων και Μεταμοσχεύσεων είναι η αφορμή και η ευκαιρία να αναγνωρίσουμε τη γενναιοδωρία των δοτών και των οικογενειών τους, να τιμήσουμε το έργο των επαγγελματιών υγείας και να ενισχύσουμε την ενημέρωση των πολιτών για τη σημασία της δωρεάς οργάνων. Γιατί η δωρεά οργάνων δεν είναι μόνο μια ιατρική πράξη. Είναι μια πράξη αλληλεγγύης που μπορεί να μετατρέψει την απώλεια σε ελπίδα και να προσφέρει σε άλλους ανθρώπους τη δυνατότητα μιας νέας ζωής.
Οι μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα
Η πρώτη μεταμόσχευση στην Ελλάδα έγινε το 1968 από τον καθηγητή Κ. Τούντα στη Θεσσαλονίκη που πραγματοποίησε την πρώτη μεταμόσχευση νεφρού. Έκτοτε ο τομέας των μεταμοσχεύσεων αναπτύσσεται διαρκώς με την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης, την ανάπτυξη εξειδικευμένων μονάδων και την ενσωμάτωση στην εθνική πολιτική για την υγεία με διαμόρφωση σχετικής νομοθεσίας που επιστεγάζει θεσμικά μια δύσκολη και περίπλοκη διαδικασία. Ο Ελληνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) ιδρύθηκε το 1999 από το υπουργείο Υγείας και είναι ο επίσημος κρατικός φορέας που διαμεσολαβεί, ελέγχει και συντονίζει τη διαδικασία σε όλα τα στάδια από τη δωρεά έως τη μεταμόσχευση.
Το ΓΝΘ «Γεώργιος Παπανικολάου» έχει τη δική του ξεχωριστή θέση στην ιστορία των μεταμοσχεύσεων στην Ελλάδα. Στο «Γ. Παπανικολάου» διενεργήθηκε η πρώτη εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς και η πρώτη μεταμόσχευση καρδιάς στη Θεσσαλονίκη, καθώς και η μεταμόσχευση πνεύμονα-καρδιάς και διπλού πνεύμονα από τον καθηγητή Παναγιώτη Σπύρου και την χειρουργική του ομάδα τη δεκαετία του 90.
Η Αιματολογική Κλινική του Νοσοκομείου είναι πρωτοπόρος για την ανάπτυξη των μεταμοσχεύσεων αιμοποιητικών κυττάρων στην Ελλάδα, καθώς η πρώτη διενέργεια μεταμοσχεύσεων μυελού οστών στην Ελλάδα στο πλαίσιο οργανωμένης Μονάδας, τόσο αυτόλογης όσο και αλλογενούς, πραγματοποιήθηκε στη Μονάδα Μεταμόσχευσης Μυελού των Οστών του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» από τον διευθυντή της Αιματολογικής Κλινικής, Αθανάσιο Φάσσα το 1985 και το 1990 αντίστοιχα.
Η Αθηνά Λαβρεντίεβα, Συντονίστρια Διευθύντρια της Α’ Μονάδας Εντατικής Θεραπείας του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Γεώργιος Παπανικολάου» απαντά.
1) Ποια είναι τα βασικά στάδια της διαδικασίας δωρεάς οργάνων και ποιος είναι ο ρόλος της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας σε αυτήν αλλά και ο ρόλος των επαγγελματιών υγείας;
Η δωρεά οργάνων από έναν πάσχοντα συμπολίτη μας αποτελεί την ύψιστη προσφορά στο κοινωνικό σύνολο. Η πρωταρχική μέριμνα των ιατρών της ΜΕΘ είναι ο εντοπισμός του δυνητικού δότη και, στη συνέχεια, η τήρηση όλων των βημάτων της διαδικασίας πιστοποίησης του εγκεφαλικού θανάτου.
Ο δυνητικός δότης, μετά τη διενέργεια των δοκιμασιών για τη διαπίστωση του εγκεφαλικού θανάτου, θεωρείται νεκρός σύμφωνα με τα επιστημονικά κριτήρια και την ελληνική νομοθεσία. Ο ιατρός εξηγεί την κατάσταση του ασθενούς στους συγγενείς και προτείνει τη δυνατότητα της δωρεάς, σε συνεργασία με τον τοπικό συντονιστή του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων και τον ίδιο τον ΕΟΜ.
Βασική αποστολή των ιατρών της ΜΕΘ και του υπεύθυνου ιατρού για τον εντοπισμό και την πιστοποίηση του δότη είναι η διατήρηση μιας καλής σχέσης με τους συγγενείς, οι οποίοι καλούνται να συναινέσουν στη δωρεά. Ακρογωνιαίος λίθος αυτής της σχέσης είναι η εμπιστοσύνη, δεδομένης της γενικότερης δυσπιστίας που υπάρχει στην ελληνική κοινωνία. Η πεποίθηση των συγγενών ότι οι ιατροί κατέβαλαν κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διάσωση του αγαπημένου τους προσώπου οφείλει να είναι σταθερή και αδιαμφισβήτητη.
Αφού ληφθεί η έγγραφη συγκατάθεση, πραγματοποιούνται όλες οι απαραίτητες εξετάσεις για την αξιολόγηση της καταλληλότητας του δότη, σε συνεργασία με τον ΕΟΜ και τις μεταμοσχευτικές ομάδες.
Με την ολοκλήρωση της παραπάνω διαδικασίας ορίζονται η ημέρα και η ώρα της λήψης των οργάνων και ο δότης οδηγείται στο χειρουργείο, όπου πραγματοποιείται η λήψη τους.
2) Τι σημαίνει στην πράξη ο χαρακτηρισμός του Νοσοκομείου “Γεώργιος Παπανικολάου” ως νοσοκομείου-δότη και ποια είναι η συμβολή του στην διαδικασία της δωρεάς και της μεταμόσχευσης οργάνων;
Το νοσοκομείο μας, ήδη από τη δεκαετία του 1990, με την ίδρυση και ανάπτυξη των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας, πρωτοπορεί στον τομέα της δωρεάς οργάνων. Πρωτοστατεί στις δωρεές κερατοειδών και συμπαγών οργάνων. Επιπλέον, η ανάπτυξη της Αιματολογικής Κλινικής και οι μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών την κατατάσσουν στην πρώτη θέση πανελλαδικά.
3) Πώς προσεγγίζετε τους οικείους νοσηλευόμενου στη ΜΕΘ όταν προκύπτει η δυνατότητα δωρεάς οργάνων ή ιστών; Ποια είναι συνήθως η αρχική τους αντίδραση;
Η ενημέρωση των συγγενών νοσηλευόμενου στη ΜΕΘ είναι καθημερινή, διεξοδική και βασισμένη σε επιστημονικά δεδομένα. Στην περίπτωση ενός δυνητικού δότη, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς οι συγγενείς βρίσκονται αντιμέτωποι με την απώλεια του αγαπημένου τους προσώπου.
Η προσέγγιση γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή και απόλυτο σεβασμό στον πόνο τους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, εξηγείται διεξοδικά ότι ο πόνος των οικείων μπορεί να μετατραπεί σε μια πράξη αγάπης προς τους συνανθρώπους μας. Η απώλεια ενός ανθρώπου μπορεί να σημάνει τη σωτηρία δύο ή και περισσότερων συνανθρώπων.
4) Πώς μπορεί να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη και η ενημέρωση των πολιτών γύρω από τη δωρεά οργάνων;
Η δημοσιοποίηση του θέματος, η ενημέρωση από τα ΜΜΕ και η προβολή σχετικών ταινιών στο ευρύ κοινό μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην ευαισθητοποίηση των πολιτών.
Εξίσου σημαντική είναι η εκπαίδευση και η ενημέρωση της νέας γενιάς στα σχολεία και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Παράλληλα, η καθιέρωση ειδικών εκπαιδευτικών μαθημάτων σχετικά με τη δωρεά οργάνων στις Ιατρικές και Νοσηλευτικές Σχολές θα ενισχύσει τη γνώση και την εξοικείωση με το θέμα.
Τέλος, η συμπαράσταση της Εκκλησίας έχει πολύ μεγάλη σημασία.
5) Ποιο μήνυμα θα θέλατε να απευθύνετε στους πολίτες σχετικά με τη δωρεά οργάνων;
Η απώλεια ενός προσφιλούς προσώπου μπορεί να μετατραπεί σε αγάπη και ελπίδα. Με τη δωρεά οργάνων προσφέρεται μια δεύτερη ευκαιρία ζωής, ένα ανεκτίμητο δώρο.
Η Χριστίνα Ιασωνίδου, Συντονίστρια Διευθύντρια της Β’ Μονάδας Εντατικής Θεραπείας του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Γεώργιος Παπανικολάου» απαντά.
Ποια είναι τα βασικά στάδια της διαδικασίας δωρεάς οργάνων και ποιος είναι ο ρόλος της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας σε αυτήν αλλά και ο ρόλος των επαγγελματιών υγείας;
Στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, πρωταρχικός στόχος είναι πάντοτε η υποστήριξη της ζωής του ασθενούς. Όταν υπάρχει υποψία θανάτου με νευρολογικά κριτήρια, η διάγνωση και η πιστοποίησή του πραγματοποιούνται από τους αρμόδιους ιατρούς, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα κριτήρια και τις διαδικασίες της ισχύουσας νομοθεσίας, ανεξάρτητα από οποιοδήποτε ενδεχόμενο δωρεάς οργάνων.
Μετά την πιστοποίηση του θανάτου, οι οικείοι ενημερώνονται με σαφήνεια και ευαισθησία. Ακολουθεί ξεχωριστή συζήτηση για τη δυνατότητα δωρεάς οργάνων, με σεβασμό στη βούληση του εκλιπόντος. Διερευνάται εάν είχε καταγραφεί σχετική επιθυμία στο Εθνικό Μητρώο Δωρεάς Οργάνων και Ιστών και εφόσον δεν είχε εκφραστεί εν ζωή, οι οικείοι καλούνται να μοιραστούν όσα γνωρίζουν για τη βούληση και τις αξίες του ανθρώπου τους. Όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη δωρεά, ενημερώνεται ο Ελληνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) για τον συντονισμό των επόμενων σταδίων.
Ο ρόλος των επαγγελματιών υγείας είναι καθοριστικός σε κάθε στάδιο. Με επιστημονική υπευθυνότητα, συνεργασία και σεβασμό, διασφαλίζουν την τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών και στηρίζουν την οικογένεια σε αυτές τις ιδιαίτερα δύσκολες στιγμές.
Τι σημαίνει στην πράξη ο χαρακτηρισμός του Νοσοκομείου “Γεώργιος Παπανικολάου” ως νοσοκομείου-δότη και ποια είναι η συμβολή του στην διαδικασία της δωρεάς και της μεταμόσχευσης οργάνων;
Ο χαρακτηρισμός του Νοσοκομείου «Γ. Παπανικολάου» ως νοσοκομείου-δότη αντανακλά την ουσιαστική συμβολή του στην πραγματοποίηση δωρεών οργάνων και στην προσφορά μοσχευμάτων σε ασθενείς που τα έχουν ανάγκη. Η συμβολή αυτή προϋποθέτει την έγκαιρη αναγνώριση των δυνητικών δοτών, την κατάλληλη υποστήριξή τους στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και τη συνεργασία των επαγγελματιών υγείας με τον ΕΟΜ σε όλα τα στάδια της διαδικασίας.
Ο δικός μας ρόλος είναι να διασφαλίζουμε ότι, όταν πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, η επιθυμία που έχει εκφραστεί για δωρεά οργάνων υλοποιείται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, με επιστημονική υπευθυνότητα και σεβασμό στον άνθρωπο και την οικογένειά του. Πίσω από κάθε δωρεά βρίσκεται μια συντονισμένη προσπάθεια, αλλά και μια βαθιά ανθρώπινη πράξη προσφοράς
Πώς προσεγγίζετε τους οικείους νοσηλευόμενου στη ΜΕΘ όταν προκύπτει η δυνατότητα δωρεάς οργάνων ή ιστών; Ποια είναι συνήθως η αρχική τους αντίδραση;
Πρόκειται για μια από τις πιο ευαίσθητες στιγμές στην επικοινωνία με τους οικείους. Η απώλεια ενός αγαπημένου ανθρώπου είναι μια βαθιά τραυματική εμπειρία και η συζήτηση για τη δωρεά οργάνων μπορεί αρχικά να προκαλέσει δυσκολία να κατανοήσουν όσα συμβαίνουν. Οι αντιδράσεις διαφέρουν από οικογένεια σε οικογένεια και χρειάζονται χρόνο, κατανόηση και χώρο για να εκφραστούν. Από την πλευρά μας, προσπαθούμε να ακούμε με προσοχή, να απαντούμε στις απορίες τους και να τους στηρίζουμε χωρίς να ασκούμε πίεση. Κάθε οικογένεια βιώνει αυτή τη στιγμή με τον δικό της τρόπο και αυτό που έχει σημασία είναι να αισθάνεται ότι αντιμετωπίζεται με σεβασμό και ανθρωπιά.
Πώς μπορεί να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη και η ενημέρωση των πολιτών γύρω από τη δωρεά οργάνων;
Η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στη δωρεά οργάνων προϋποθέτει ένα σύστημα υγείας που λειτουργεί με διαφάνεια, υπευθυνότητα και σεβασμό στον άνθρωπο. Οι πολίτες χρειάζεται να γνωρίζουν ότι υπάρχουν σαφείς διαδικασίες, αυστηρά κριτήρια και θεσμικές εγγυήσεις σε κάθε στάδιο της δωρεάς και της μεταμόσχευσης.
Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο έχουν οι οργανωμένες εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, όπως αυτές που υλοποιούν ο ΕΟΜ, η Ελληνική Εταιρεία Εντατικής Θεραπείας αλλά και το νοσοκομείο μας, με στόχο την ενημέρωση τόσο των επαγγελματιών υγείας όσο και των πολιτών. Η έγκυρη πληροφόρηση, η απάντηση στις εύλογες απορίες και η ανοιχτή συζήτηση συμβάλλουν στην αντιμετώπιση φόβων και παρανοήσεων. Η εμπιστοσύνη κερδίζεται στην πράξη, μέσα από τη συνέπεια, τη διαφάνεια και την υπεύθυνη στάση των επαγγελματιών υγείας και των αρμόδιων φορέων.
Ποιο μήνυμα θα θέλατε να απευθύνετε στους πολίτες σχετικά με τη δωρεά οργάνων;
Θα ήθελα να απευθύνω ένα απλό μήνυμα στους πολίτες: Ενημερωθείτε, συζητήστε με τους ανθρώπους σας και, εφόσον το επιθυμείτε, εκφράστε επίσημα τη βούλησή σας για τη δωρεά οργάνων μέσω της υπηρεσίας εγγραφής στο Εθνικό Μητρώο Δωρητών. Είναι σημαντικό οι δικοί μας άνθρωποι να γνωρίζουν την επιθυμία μας.
Η δωρεά οργάνων δεν είναι απλώς μια απόφαση. Είναι μια πράξη αλληλεγγύης που μπορεί να δώσει σε έναν συνάνθρωπό μας τη δυνατότητα να συνεχίσει τη ζωή του. Μπορούμε όλοι να γίνουμε μέρος αυτής της αλυσίδας ζωής. Ας κάνουμε το πρώτο βήμα σήμερα.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
- Θεσσαλονίκη: Ζητείται λύση για μαθητή Γυμνασίου με κινητικά προβλήματα - Χωρίς αναβατόριο το σχολείο
- Χαλκιδική: Κλειστοί δρόμοι από την έντονη βροχόπτωση - Σε ποιες δύο περιοχές
- Γυναικοκτονία στην Κύπρο: «Με πρόσβαλε και τη χτύπησα» - Kράτησε το πτώμα σπίτι του για ένα βράδυ
- Απάτη ΜΚΟ: Ποιοι γνωστοί επιχειρηματίες, τραγουδιστές και αθλητές έπεσαν θύματα - Έκαναν δωρεές για άρρωστα παιδιά
