">
Του Στάθη Κουτσοχήνα, ΔρΝ Δικηγόρου, Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
Αποτελεί κοινό τόπο ότι η παρατεταμένη οικονομική κρίση που διέρχεται η χώρα μας τα τελευταία έτη δοκίμασε και συνεχίζει να δοκιμάζει τις αντοχές της κοινωνίας μας, των θεσμών και των αξιών της. Στις συνθήκες αυτές, δοκιμάζεται το ίδιο το κράτος δικαίου, που με αγώνες ετών και γενεών έχει αποτελέσει κατάκτηση της κοινωνίας μας. Θεμέλιο λίθο του κράτους δικαίου αποτελεί η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης. Θα πρέπει, ωστόσο, να καταστεί συνείδηση όλων η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης προϋποθέτει όχι μόνο την ανεξαρτησία των δικαστικών λειτουργών, αλλά και την ανεξαρτησία των δικηγόρων, των συλλειτουργών της Δικαιοσύνης.
Όπως έχει εύστοχα παρατηρηθεί, σε μια δημοκρατική κοινωνία ο δικηγόρος έχει να επιτελέσει το ύψιστο λειτούργημα. Λειτούργημα που συνδέεται με την ανακάλυψη της αλήθειας και με την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου. Και έχει να υλοποιήσει ένα έργο που στοχεύει στην υπεράσπιση των ατομικών ελευθεριών και των κοινωνικών δικαιωμάτων των πολιτών. Μπροστά στην πραγματικότητα της πολύπλοκης νομοθεσίας, η ισότητα των πολιτών θα ήταν κενό γράμμα αν δεν υπήρχε η βοήθεια του νομικού συμπαραστάτη, του δικηγόρου, ο οποίος επιτυγχάνει να εξισώσει τους εκ των πραγμάτων άνισους μεταξύ τους πολίτες, που αισθάνονται ανίσχυροι έναντι της ποικιλόμορφης εξουσίας.
Το δικηγορικὀ σώμα, με συναίσθηση της ευθύνης και του ρόλου του, μάχεται καθημερινά για να επιτελέσει με πληρότητα και αξιοπρέπεια τον θεμελιώδη ρόλο του κατά την απονομή της δικαιοσύνης, μέσα σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Ο δικηγόρος, όντας άμισθος δημόσιος λειτουργός κατά τον Κώδικα Δικηγόρων, όχι απλά ασκεί το λειτούργημά του χωρίς να αμείβεται από την πολιτεία, ως ένας ελεύθερος επαγγελματίας, αλλά έχοντας να αντιμετωπίσει δυσβάσταχτες φορολογικές επιβαρύνσεις και ασφαλιστικές εισφορές. Συνεχίζουμε την προσπάθεια ώστε η τυπική λήξη των μνημονίων να συνοδευτεί και με ουσιαστικές βελτιώσεις σε φορολογικό και ασφαλιστικό καθεστώς.
Παράλληλα, η άσκηση της δικηγορίας λαμβάνει χώρα σε ένα περιβάλλον εργασίας που εκσυγχρονίζεται με ιδιαίτερα αργούς ρυθμούς. Πρέπει, συνεπώς, να αναληφθούν πρωτοβουλίες για την επιτάχυνση και τον ουσιαστικό εκσυγχρονισμό της απονομής της δικαιοσύνης. Η αποσυμφόρηση στις αίθουσες των Δικαστηρίων επήλθε πράγματι σε ένα βαθμό, όχι όμως γιατί υιοθετήθηκαν εναλλακτικές μορφές επίλυσης διαφορών ή γιατί καλύφθηκαν οι ελλείψεις σε υλικοτεχνικές υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό, αλλά γιατί η προσφυγή στη δικαιοσύνη έχει καταστεί πολύ δαπανηρή. Λύσεις μαγικές δεν υπάρχουν. Ωστόσο, κλειδί για την επιτάχυνση και τη συνολική αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών αποτελεί η ηλεκτρονική δικαιοσύνη. Παρότι έχουμε εισέλθει εδώ και πολλά έτη στην ψηφιακή εποχή, προχωράμε με πολύ αργούς ρυθμούς στην εμπέδωση θεσμών της ηλεκτρονικής δικαιοσύνης.
Περαιτέρω, οι χώροι όπου ασκούν το λειτούργημά τους οι συλλειτουργοί της δικαιοσύνης (δικαστικοί λειτουργοί, δικηγόροι, δικαστικοί υπάλληλοι) είναι σημαντικό να εμπνέουν σεβασμό και να ενισχύουν το κύρος της. Δυστυχώς, το Δικαστικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης είναι ένα κτίριο που, παρά τις συνεχείς προσπάθειες της διοίκησης του Μεγάρου, αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα, τόσο από άποψη συνθηκών εργασίας, όσο κυρίως έλλειψης χώρων.
Λαμβάνοντας παραδείγματα από προηγμένα δικαιοδοτικά συστήματα, δεν μπορεί κανείς να μην αναφερθεί στο νεόκτιστο Δικαστικό Μέγαρο του Παρισιού: το δεύτερο ψηλότερο κτίριο στο Παρίσι, ένα κτίριο που συγκεντρώνει όλες τις δικαστικές υπηρεσίες, ένα κτίριο όπου κυριαρχεί το γυαλί, ένα κτίριο με πράσινο και ηλιακούς συσσωρευτές στην ταράτσα, ένα κτίριο εν τέλει με έντονους συμβολισμούς: η δικαιοσύνη ψηλά (δεύτερο ψηλότερο κτίριο), η δικαιοσύνη στην υπηρεσία του πολίτη (όλες οι υπηρεσίες συγκεντρωμένες), διαφάνεια στη δικαιοσύνη (κτίριο από γυαλί), δικαιοσύνη με προτεραιότητα στο σεβασμό του περιβάλλοντος (πράσινο και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας). Εν τέλει, ένα κτίριο που και υλοποιεί και συμβολίζει τον κεντρικό ρόλο της δικαιοσύνης σε μία σύγχρονη δημοκρατία.
Επειδή, παράλληλα, είναι χρέος μας να βλέπουμε τα φωτεινά παραδείγματα, αλλά και να αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα και να προτείνουμε ρεαλιστικές λύσεις, ως Δικηγορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης δεν ζητάμε την ανέγερση νέου Δικαστικού Μεγάρου στην πόλη, παρόμοιου με αυτό στο Παρίσι, αλλά κάτι απόλυτα εφικτό και άμεσα υλοποιήσιμο, που αποτελεί τη μόνη ρεαλιστική λύση για την ουσιαστική αναβάθμιση του Δικαστικού Μεγάρου και βρίσκεται ακριβώς δίπλα σε αυτό: το κτίριο του ΙΚΑ Πύλης Αξιού (πλέον ΕΦΚΑ) που θα μπορούσε, εφόσον παραχωρηθεί στις δικαστικές υπηρεσίες, να δώσει ανάσα σε όλες τις λειτουργίες του Δικαστικού Μεγάρου. Παράλληλα, με την πεζοδρόμηση της οδού Φράγκων, θα μπορούσε να δημιουργηθεί μία σύγχρονη πλατεία Δικαστηρίων, που θα συνδέει το υπάρχον Δικαστικό Μέγαρο με το κτίριο του ΙΚΑ Πύλης Αξιού και το κτίριο των Διοικητικών Δικαστηρίων. Μία τέτοια λύση δεν χρειάζεται ισχυρή οικονομία. Χρειάζεται ισχυρή βούληση.
