Αντιμέτωπο με μεγάλη φουρτούνα βρίσκεται το σχολείο αλληλεγγύης «Οδυσσέας», το οποίο αν και μη κερδοσκοπική εταιρεία και με σχεδόν μηδαμινά έσοδα, καλείται να αποπληρώσει πρόστιμο ύψους 74.000 ευρώ που έχει επιβληθεί από την εφορία. Μάλιστα, ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του «Οδυσσέα», ο εκπαιδευτικός Αντώνης Γαζάκης, διώκεται ως ποινικά υπεύθυνος κατά το νόμο, και κινδυνεύει -μέχρι την πλήρη αποπληρωμή των προστίμων- με πειθαρχικές διώξεις, παρόλο που τα πρόστιμα έχουν επιβληθεί για περίοδο κατά την οποία δεν ήταν μέλος του δ.σ. του «Οδυσσέα», αλλά ήταν πρόεδρος του δ.σ. του σχολείου την περίοδο που καταλογίστηκε το πρόστιμο.
Μιλώντας στον «Τ.Θ.», ο κ. Γαζάκης, εξήγησε πως «από τον έλεγχο της εφορίας δεν προέκυψε ότι ο 'Οδυσσέας' χρωστάει χρήματα κάπου. Αντίθετα, το σύνολο του προστίμου έχει να κάνει με τυπικές παραβάσεις Συγκεκριμένα, για ένα μεγάλο κομμάτι της περιόδου 2001-2009 για την οποία έχουμε ελεγχθεί, στον 'Οδυσσέα' υπήρχε έμμισθη γραμματεία και άρα αρκετά έξοδα, γιατί η γραμματεία πληρωνόταν κανονικά με μισθό, ΙΚΑ, κλπ. Τα έξοδα αυτά καλύπτονταν από εισφορές και δωρεές, όπως γίνεται σε κάθε τέτοια οργάνωση για να συγκεντρωθούν χρήματα. Υπήρχαν αθεώρητα μπλοκάκια στα οποία καταγράφονταν τα έσοδα αυτά, αλλά όχι όλα, καθώς ένα μέρος ήταν μικροποσά τα οποία μαζεύονταν. Άλλωστε το καταστατικό του 'Οδυσσέα' αναφέρει ότι οι πόροι του προέρχονται από εισφορές των μελών. Στον έλεγχο που έγινε, διαπιστώθηκε μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα έσοδα και τα έξοδα. Η ελέγκτρια κατάλαβε ότι δεν υπήρχε θέμα δόλου ή κερδοσκοπίας και μας ζήτησε να της φέρουμε ό,τι είχαμε σε εκπρόθεσμες αποδείξεις οικονομικής ενίσχυσης, από τις οποίες καλύφθηκε ένα μέρος του ποσού της διαφοράς. Ωστόσο, ακόμη και για τις αποδείξεις τις οποίες προσκομίσαμε εκπρόθεσμα, υπάρχει πρόστιμο ύψους 589 ευρώ για 15 αποδείξεις κάθε χρόνο, ανεξαρτήτως του ποσού που αναγράφεται στην κάθε απόδειξη! Και έτσι προέκυψε ένα μεγάλο μέρος του προστίμου».
Ο κ. Γαζάκης, επισήμανε, επίσης, ότι ο «Οδυσσέας» δεν έχει τη δυνατότητα να κάνει προσφυγή για το θέμα αυτό, καθώς «για κάθε προσφυγή χρειάζεται να πληρωθεί παράβολο ύψους 500 ευρώ και μιλάμε για περίπου 15 πρόστιμα». Έτσι προκρίθηκε η λύση του διακανονισμού. Το συνολικό ποσό του προστίμου είναι 74.000 και ο διακανονισμός που έχει γίνει είναι για 43 δόσεις περίπου των 1.720 ευρώ η κάθε μια, χρήματα τα οποία θα γίνει προσπάθεια να καλυφθούν με τη βοήθεια μελών του «Οδυσσέα», συλλογικοτήτων, φορέων, σωματείων κλπ. Το θέμα, παράλληλα θα τεθεί και στους αρμόδιους φορείς, στην προσπάθεια να βρεθεί μια λύση. Μάλιστα, αναμένεται να συζητηθεί και στο δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης, το οποίο ήδη γνωρίζει το πρόβλημα.
Ο «Οδυσσέας», μάλιστα, επί του παρόντος πρέπει να είναι απόλυτα τυπικός στην πληρωμή των δόσεων αυτών, καθώς σε περίπτωση που δεν πληρωθούν δύο δόσεις, τότε θα ενεργοποιηθεί αυτόματα η δίωξη που έχει γίνει. Σημειώνεται ότι αυτή τη στιγμή η δίωξη είναι ενεργή και σύμφωνα με τον κ. Γαζάκη, αναμένεται να ανασταλεί την Πέμπτη. «Το θέμα της αναστολής είναι γραφειοκρατικό. Εάν δεν πληρώσουμε δύο δόσεις, τότε τυπικά θα ενεργοποιείται η δίωξη», περίπτωση κατά την οποία ο κ. Γαζάκης θα κινδυνεύει να του επιβληθεί ποινή.
Σχολιάζοντας την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, ο κ. Γαζάκης, είπε ότι «παραβιάζεται κάθε αρχή αναλογικότητας. Η υπόθεση είναι ένα παράδειγμα της τρέλας που υπάρχει με την εφορία και τη γραφειοκρατία, καθώς ο νόμος δεν κάνει καμία απολύτως διάκριση ανάμεσα σε κερδοσκοπικές και μη κερδοσκοπικές εταιρείες. Ζητούν από μια μη κερδοσκοπική εταιρεία 74.000 ευρώ σε πρόστιμα, όταν τα τελευταία τρία χρόνια αθροιστικά τα έσοδά της δεν φτάνουν ούτε τις 2.000 ευρώ! Η απάντηση του κράτους είναι ότι μπορούμε να κάνουμε προσφυγή, αλλά η προσφυγή επίσης έχει αποτρεπτικό κόστος. Και μιλάμε για δομές αλληλεγγύης που σε πολλές περιπτώσεις κάνουν τη δουλειά του κράτους».
Σημειώνεται ότι το θέμα είχε αναδείξει ξανά πριν από περίπου ένα μήνα (στις 27 Νοεμβρίου) ο «Τ.Θ.». Τότε, ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του «Οδυσσέα», Αντώνης Γαζάκης, είχε εξηγήσει ότι «χωρίς να έχει καμία κερδοσκοπική δραστηριότητα, ο 'Οδυσσέας' χρωστά αρκετά χρήματα σε πρόστιμα γιατί δεν αναγνωρίζεται ότι τα χρήματα που μας έχουν δοθεί, έχουν δοθεί για τα τρέχοντα έξοδα. Μας αντιλαμβάνονται (όπως γίνεται και με άλλες μη κερδοσκοπικές εταιρείες) ως κανονικές εταιρείες που έχουν υποχρέωση να κόβουν αποδείξεις».
Η ανακοίνωση της Γ' ΕΛΜΕ
Στο πλευρό του «Οδυσσέα» βρίσκεται η Γ' ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης, η οποία σε ανακοίνωσή της καλεί σε κινητοποίηση για τη διάσωση του σχολείου αλληλεγγύης. Η Γ' ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης στην ανακοίνωσή της κάνει λόγο για «εξοντωτικά πρόστιμα για καθαρά τυπικές και γραφειοκρατικές φορολογικές παραβάσεις, χωρίς να χρωστάει πουθενά και δίχως να υπάρχει η παραμικρή υποψία κερδοσκοπίας» και επισημαίνει ότι τα μέλη του «Οδυσσέα» τα οποία «χωρίς κανένα οικονομικό αντάλλαγμα, έδωσαν και δίνουν απλόχερα χρόνο, γνώσεις, ακόμη και χρήματα», καλούνται «σε μια περίοδο με μηδενικά έσοδα, να πληρώσει ούτε λίγο ούτε πολύ 74.000 ευρώ –την ίδια στιγμή που οι χιλιάδες αμαρτωλές off-shore εταιρείες μένουν στο απυρόβλητο, για να αναφέρουμε μόνο ένα παράδειγμα». Επίσης, επισημαίνει πως «η κρίση έχει δυσχεράνει ακόμη πιο πολύ και την πάντα δύσκολη χρηματοδότηση του 'Οδυσσέα', η οποία βασίζεται στις εισφορές μελών, φίλων και συλλογικοτήτων, και όχι σε παχυλές κρατικές ή ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις. Αυτό το γεγονός όμως δεν απέτρεψε, μετά από έλεγχο της Εφορίας το 2012, την επιβολή εις βάρος του κυριολεκτικά εξοντωτικών προστίμων για καθαρά τυπικές και γραφειοκρατικές φορολογικές παραβάσεις, χωρίς να χρωστάει πουθενά και δίχως να υπάρχει η παραμικρή υποψία κερδοσκοπίας».
Στο πλαίσιο αυτό, η Γ' ΕΛΜΕ ζητά την ακύρωση του προστίμου και καλεί «κάθε άτομο και συλλογικότητα, να συμπαρασταθούν και να στηρίξουν με κάθε δυνατό τρόπο τον 'Οδυσσέα' στην πιο δύσκολη περιπέτεια του ταξιδιού του, όχι μόνο για να συνεχίσει το έργο του, αλλά και για να βγει πιο δυνατός από αυτή τη δοκιμασία. Ειδικά απευθυνόμαστε στις εκπαιδευτικές ομοσπονδίες, την ΟΛΜΕ και την ΔΟΕ και τις καλούμε να ενισχύσουν με κάθε τρόπο αυτή την προσπάθεια».
Το who is who του «Οδυσσέα»
Ο «Οδυσσέας» ξεκίνησε τη λειτουργία του στη Θεσσαλονίκη το 1997, με πρωτοβουλία καθηγητών και δασκάλων που διαπίστωσαν, όπως τονίζουν, την κρατική ανυπαρξία στην εκμάθηση ελληνικών και την ταυτόχρονη ανάγκη για μια κριτική διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας σε ενήλικες εργαζόμενους. Τα μαθήματα γίνονται στην Αισώπου 24, σε χώρους που έχει παραχωρήσει το Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης και, παράλληλα, το σχολείο διοργανώνει εκδρομές, πολιτιστικές επισκέψεις σε μουσεία και γειτονικές πόλεις, χορούς, προβολές ταινιών, εκθέσεις με έργα των μαθητών, καθώς και παραστάσεις της θεατρικής ομάδας που δημιουργήθηκε το 2000 από τους μαθητές του. Τα τμήματα διδασκαλίας λειτουργούν δύο φορές την εβδομάδα, από δύο διδακτικές ώρες κάθε φορά και γίνονται απογευματινές ώρες, από τις 17.00 μέχρι και τις 21.30.
Το «ταξίδι» του σχολείου ξεκίνησε με την εθελοντική, δωρεάν διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας, αλλά και ξένων γλωσσών σε μετανάστες, πρόσφυγες, παλιννοστούντες και ντόπιους. Μέχρι και φέτος, στον «Οδυσσέα» έχουν φοιτήσει περίπου 6.900 μαθητές και έχουν διδάξει πάνω από 200 εθελοντές διδάσκοντες. Φέτος, στο σχολείο διδάσκονται Ελληνικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Ιταλικά και Ρωσικά, ενώ υπάρχει και πολύ μεγάλη ζήτηση για Γερμανικά, ενώ τα μαθήματα δεν απευθύνονται μόνο σε μετανάστες και παλιννοστούντες, αλλά σε αυτά μπορεί να συμμετάσχει όποιος το ζητήσει και, μάλιστα, τα τελευταία χρόνια αυξάνεται συνεχώς και ο αριθμός των ελλήνων που απευθύνονται εκεί προκειμένου να μάθουν κάποια ξένη γλώσσα. Στόχος του σχολείου είναι να αποτελέσει χώρο ανάπτυξης κριτικής στάσης απέναντι στην κοινωνική ανισότητα, εξομάλυνσης εθνικών αντιθέσεων, πεδίο πολιτισμικών ανταλλαγών, αλλά και έκφρασης και δημιουργίας.