">
Του ΦΩΤΗ ΚΟΥΤΣΑΜΠΑΡΗ
Στην τελική ευθεία μπαίνει ένα από τα μεγαλύτερα έργα εφοδιαστικής αλυσίδας στη Βόρεια Ελλάδα, έπειτα από 23 χρόνια υποσχέσεων, παλινδρομήσεων, τεχνικών και οικονομικών δυσκολιών. Ο λόγος για την αξιοποίηση του πρώην στρατοπέδου Γκόνου στη δυτική Θεσσαλονίκη και τη μετατροπή του σε ένα υπερσύγχρονο εμπορευματικό κέντρο (logistics hub), με τον προϋπολογισμό της συνολικής επένδυσης να εκτιμάται ότι θα αγγίξει ή μπορεί και να ξεπεράσει τα 260 εκατομμύρια ευρώ.
Μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους αναμένεται να οριστικοποιηθούν τα συμβατικά τεύχη και να σταλεί η επίσημη πρόσκληση για την κατάθεση των δεσμευτικών οικονομικών προσφορών από τους δύο ισχυρούς διεκδικητές της έκτασης. Στα τέλη Ιανουαρίου 2027 εκτιμάται ότι θα έχουν κατατεθεί οι προτάσεις και θα αναδειχθεί ο προσωρινός ανάδοχος.
Οι δύο διεκδικητές
Στην τελική φάση του διαγωνισμού, ο οποίος εξελίχθηκε υπό την επίβλεψη της Μονάδας Συμπράξεων Στρατηγικής Σημασίας του ΤΑΙΠΕΔ, έχουν μείνει δύο μεγάλα επιχειρηματικά σχήματα:
Ο Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ) Α.Ε., συμφερόντων του ομίλου Ιβάν Σαββίδη, που επιδιώκει να συνδέσει το λιμάνι της πόλης με μια εκτεταμένη χερσαία ζώνη εναπόθεσης και διαλογής, ενισχύοντας στρατηγικά τον ρόλο του στην ευρύτερη περιοχή.
Η κοινοπραξία Goldair Cargo – AKTOR – Trade Estates (όμιλοι Καλλίνικου, Εξάρχου, Φουρλή), ένα πολύ ισχυρό σχήμα με τεχνογνωσία στον χώρο των κατασκευών, των logistics και του real estate.
Θέση με πλεονεκτήματα
Το ακίνητο, έκτασης 672 στρεμμάτων, ανήκει στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και έχει παραχωρηθεί κατά χρήση στην Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα Α.Ε., την εταιρεία που διαδέχθηκε τη ΓΑΙΑΟΣΕ ως φορέας διαχείρισης και αξιοποίησης της σιδηροδρομικής ακίνητης περιουσίας.
Το πρώην στρατόπεδο Γκόνου χαρακτηρίζεται από μοναδικά χωροταξικά πλεονεκτήματα, καθώς βρίσκεται πολύ κοντά στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης και απέχει περίπου 500 μέτρα από τις γραμμές του ΟΣΕ, γεγονός που επιτρέπει τη δημιουργία συνδυασμένων μεταφορών: πλοίο, τρένο και φορτηγό. Με τη λειτουργία του ως εμπορευματικού κέντρου, η Θεσσαλονίκη αναβαθμίζεται σε κεντρική εμπορευματική πύλη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, προσελκύοντας διεθνείς κολοσσούς του εμπορίου.
Η μετατροπή του Γκόνου σε εμπορευματικό πάρκο αναμένεται να δώσει αναπτυξιακή ώθηση στην υποβαθμισμένη δυτική Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με τις οικονομικές μελέτες, η κατασκευή και η πλήρης λειτουργία του εκτιμάται ότι θα δημιουργήσουν περισσότερες από 3.000 νέες θέσεις εργασίας, άμεσες και έμμεσες, τονώνοντας την τοπική απασχόληση.
23 χρόνια «φαγούρας»
Το στρατόπεδο Γκόνου σταμάτησε να λειτουργεί στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και η επίσημη απομάκρυνση του στρατού ολοκληρώθηκε το 1998. Το 2000, με πρωτοβουλία του τότε υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας, σε τμήμα 149 στρεμμάτων της συνολικής έκτασης δημιουργήθηκε ο οικισμός «Αγία Σοφία», με σκοπό τη στέγαση οικογενειών Ρομά που ζούσαν σε σκηνές στην περιοχή του Ευόσμου. Έτσι, 672 στρέμματα από το υπόλοιπο της έκτασης παρέμεναν αναξιοποίητα.
Το 2003 ξεκίνησαν οι πρώτες συζητήσεις για την εμπορευματική αξιοποίηση, με πρωτοβουλία του ΟΣΕ και του ΟΛΘ, οι οποίοι συνεργάστηκαν με σκοπό να εξετάσουν πώς η Θεσσαλονίκη θα αποκτήσει ένα σύγχρονο εμπορευματικό κέντρο συνδυασμένων μεταφορών, με τρένο και πλοίο. Το στρατόπεδο Γκόνου αναγνωρίστηκε αμέσως ως το ιδανικό σημείο λόγω της στρατηγικής του θέσης.
Τον Μάρτιο του 2006 βγήκε στο προσκήνιο το ζήτημα της αξιοποίησης των ανενεργών στρατοπέδων της Θεσσαλονίκης, με σχετική ημερίδα που διοργάνωσε το ΤΕΕ/ΤΚΜ, ώστε να πιεστούν τα αρμόδια υπουργεία Άμυνας και Οικονομικών να αποδώσουν αυτούς τους χώρους στην πόλη. Αποτέλεσμα των κινητοποιήσεων ήταν η παραχώρηση της χρήσης του ακινήτου στη ΓΑΙΑΟΣΕ από το υπουργείο Οικονομικών το 2007.
Ωστόσο, η ιδιοκτησία και το πλαίσιο ανάπτυξης για το εμπορευματικό κέντρο οριστικοποιήθηκαν το 2014, με τον νόμο 4302/2014. Το 2017 η ΓΑΙΑΟΣΕ, με την ιδιωτικοποίηση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ξεκίνησε προπαρασκευαστικές διαδικασίες και τον Μάιο του 2018 προκηρύχθηκε διαγωνισμός για την παραχώρηση της έκτασης σε ιδιώτη επενδυτή, ο οποίος θα αναλάμβανε τη χρηματοδότηση, τη μελέτη, την κατασκευή και τη λειτουργία του logistics park.
Παρά τις αρχικές προσδοκίες, ο διαγωνισμός εκείνος εγκαταλείφθηκε στη μέση λόγω εγγενών πολεοδομικών, νομικών και τεχνικών εκκρεμοτήτων, καθώς και των οικονομικών δυσκολιών της αγοράς.
Η τελική ευθεία
Ο τρέχων διεθνής διαγωνισμός προκηρύχθηκε επίσημα από το ΤΑΙΠΕΔ τον Σεπτέμβριο του 2024, μέσω της διαδικασίας του ανταγωνιστικού διαλόγου. Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους ολοκληρώθηκε η Α΄ φάση, με την υποβολή φακέλων εκδήλωσης ενδιαφέροντος από τέσσερα αρχικά επιχειρηματικά σχήματα.
Τον Μάρτιο του 2025, έπειτα από την αξιολόγηση των δικαιολογητικών, ο διαγωνισμός πέρασε επίσημα στη Β΄ φάση. Σήμερα, η διαδικασία βρίσκεται στην τελική ευθεία. Οι δύο εναπομείναντες επενδυτές εξετάζουν τους τελικούς όρους της σύμβασης παραχώρησης, προκειμένου να καταθέσουν τις δεσμευτικές τους προσφορές.
*Οι εικόνες αποτυπώνουν το προσχέδιο που εκπονήθηκε (ενδεικτικό σχέδιο προδιαγραφών) κατά τη φάση ωρίμανσης του έργου από την εταιρεία «Σιδηροδρομικά Ακίνητα», προκειμένου να προσδιοριστούν οι ζώνες χρήσης (logistics, μεταποίηση, ελεύθερη ζώνη εμπορίου). Το τελικό σχέδιο και η οριστική αρχιτεκτονική/χωροταξική μελέτη θα προκύψουν από τον επενδυτή (ανάδοχο)
