Εντυπωσιακά είναι τα στάδια της διαδικασίας κατασκευής των caissons, των τεράστιων δομικών στοιχείων της επέκτασης του 6ου προβλήτα, που υλοποιούνται αυτό το διάστημα εντός του λιμένα Θεσσαλονίκης.
Σε δυο εργοταξιακούς χώρους που λειτουργούν ταυτόχρονα και συμπληρωματικά, "24 ώρες το εικοσιτετράωρο και επτά ημέρες την εβδομάδα", εξελίσσεται η κατασκευή των «κυψελωτών γιγάντων» οπλισμένου σκυροδέματος διαστάσεων 15,70 μ. πλάτους, 27,80 μ. μήκοτς και 19,30 μ. ύψους. Έχουν δηλαδή σχεδόν το μέγεθος μιας εξαώροφης πολυκατοικίας.
Το μέγεθος, όμως, περιγράφει μόνο ένα μέρος της πρόκλησης. Η πραγματική πολυπλοκότητα βρίσκεται στην αλληλουχία των εργασιών και στην ανάγκη απόλυτου συντονισμού πλήθους διαφορετικών διαδικασιών χερσαίων, πλωτών και υποβρύχιων, που απαιτούνται μέχρι να λάβουν την τελική τους θέση εντός του Θερμαϊκού, όπου τοποθετημένα το ένα δίπλα στο άλλο, οριοθετούν την επέκταση γης μέσα στον Θερμαϊκό, ως προέκταση του υφιστάμενου εμπορικού προβλήτα.
Η επέκταση του Προβλήτα 6 στον Λιμένα Θεσσαλονίκης, το μεγαλύτερο λιμενικό έργο που υλοποιείται σήμερα στη χώρα, είναι παράλληλα και ένα έργο υψηλής τεχνικής πολυπλοκότητας.
Με την ολοκλήρωση του έργου, ο Λιμένας Θεσσαλονίκης περνά σε νέα κατηγορία λειτουργίας ως λιμάνι βαθέων υδάτων, αποκτώντας έτσι τη δυνατότητα εξυπηρέτησης πολύ μεγάλων πλοίων κύριων γραμμών. Έτσι, ένα μεγάλο πλοίο μεταφοράς containers που διέρχεται από το Σουέζ θα προσεγγίζει τη Θεσσαλονίκη ως προνομιακή είσοδο προς την Ευρώπη.
Πρακτικά, η αλλαγή αυτή μετατρέπει ένα ισχυρό γεωγραφικό πλεονέκτημα σε πραγματική επιχειρησιακή δυνατότητα.
Τι αλλάζει με την επέκταση του Προβλήτα 6
Συγκεκριμένα, με το έργο ο Σταθμός Εμπορευματοκιβωτίων αναβαθμίζεται ουσιαστικά:
- Το λειτουργικό βάθος αυξάνεται από 12,6 μ. σε 16,8 μ.
- Το μήκος του Προβλήτα 6 αυξάνεται από 568 μ. σε 1.081 μ.
- Η δυναμικότητα αυξάνεται από 650.000 TEU σε 1.500.000 TEU
- Δημιουργείται πρόσθετος χερσαίος χώρος 157.000 τ.μ.
Στον πυρήνα της κατασκευής της επέκτασης βρίσκονται τα 21 caissons, η τοποθέτηση των οποίων αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί τον Φεβρουάριο του 2027. Πάνω εκεί θα «πατάει» η μπροστινή τροχιά των γερανών του λιμανιού που θα πραγματοποιούν τις φορτοεκφορτώσεις των motherships, των πλοίων μεταφοράς containers κύριων γραμμών, τα οποία θα μπορεί να εξυπηρετεί το λιμάνι.
Ο διευθυντής του Έργου Επέκτασης της Προβλήτας 6 του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης, κ. Δημήτρης Μουτσάκης, ξεναγώντας χθες δημοσιογράφους στα δυο εργοτάξια, ανέφερε ότι η κατασκευή των caissons προχωρά και ήδη έχουν τοποθετηθεί 12 και σήμερα αναμένεται να τοποθετηθεί το 13ο ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η κατασκευή του 14ου, από τα συνολικά 21 που θα τοποθετηθούν.
Δείτε στιγμιότυπα από τη χθεσινή ξενάγηση και από τις δηλώσεις του κ. Μουτσάκη
Κάθε caisson κατασκευάζεται επί τόπου στο εργοτάξιο από 1.265 κυβικά μέτρα σκυροδέματος, που διοχετεύονται σε ειδικά καλούπια.
Ο χρόνος κατασκευής και πόντισης του πρώτου caisson ήταν 16 ημέρες. Σήμερα, με τη βελτιστοποίηση της τεχνικής, ο κύκλος εργασιών έχει περιοριστεί στις 9 ημέρες. Παράλληλα, ενώ ένα caisson βρίσκεται στη Β’ φάση κατασκευής εν πλω, έχει ήδη ξεκινήσει η κατασκευή του επόμενου.
Ένα εργοτάξιο που εκτείνεται σε στεριά και θάλασσα
Ειδικότερα, η κατασκευή των caissons δεν πραγματοποιείται σε ένα σημείο. Το έργο εξελίσσεται σε δύο διακριτούς εργοταξιακούς χώρους, στα Κρηπιδώματα 24 (ανατολικός) και 26 (δυτικός) Στον ανατολικό χώρο βρίσκονται, μεταξύ άλλων, η πλωτή δεξαμενή, οι εγκαταστάσεις προετοιμασίας καλουπιού και οπλισμού και η μονάδα παρασκευής σκυροδέματος. Στον δυτικό χώρο πραγματοποιείται η Β’ φάση κατασκευής, εν πλω.
Σύμφωνα με την ΟΛΘ ΑΕ, αυτή η εργοταξιακή διάταξη επιλέχθηκε προκειμένου να προσαρμοστεί η κατασκευαστική μέθοδος στα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του λιμένα: το διαθέσιμο βάθος στο Κρηπίδωμα 24 δεν επαρκεί για την κατασκευή του caisson έως το πλήρες ύψος των 19,30 μέτρων. Έτσι, η διαδικασία χωρίζεται σε δύο διαδοχικές φάσεις κατασκευής, Α’ και Β’, μεταξύ των οποίων το υπό κατασκευή στοιχείο καθελκύεται και μεταφέρεται διά θαλάσσης για να ολοκληρωθεί στη δεύτερη θέση (δυτικός εργοταξιακός χώρος).
Η πλωτή δεξαμενή λειτουργεί ουσιαστικά σαν ένα «κινητό ναυπηγείο»
Με άλλα λόγια, η μηχανική λύση δεν αποτελεί απλώς εφαρμογή της μελέτης πάνω στο έργο. Έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να προσαρμόζεται στις πραγματικές συνθήκες του λιμένα Θεσσαλονίκης (tailor made solution).
Η τεχνολογία κατασκευής των caissons
Η κατασκευή των δομικών στοιχείων της επέκτασης γίνεται με συνεχή κατακόρυφη σκυροδέτηση των τοιχίων τους, με λειτουργία του ολισθαίνοντα μεταλλότυπου (slipform). Η ίδια τεχνολογία χρησιμοποιείται και στην κατασκευή της Υπερυψωμένης Ταχείας Λεωφόρου (Flyover), όπου ο ολισθαίνων μεταλλότυπος αποτελεί το βασικότερο εργαλείο για την ταχεία και συνεχή οριζόντια σκυροδέτηση της γέφυρας.
Εδώ εντοπίζεται μία από τις πιο απαιτητικές παραμέτρους της διαδικασίας: στις δύο φάσεις σκυροδέτησης και επί σχεδόν δύο συνεχόμενα εικοσιτετράωρα σε κάθε φάση, εξελίσσονται χωρίς καμία διακοπή: η παραγωγή και διάστρωση του σκυροδέματος, η λειτουργία του υδραυλικού συστήματος ολίσθησης, η τροφοδοσία υλικών, οι χειρισμοί του εξοπλισμού και η επίβλεψη.
Η συνέχεια αυτή είναι ουσιώδης για την ποιότητα της κατασκευής. Η διαδικασία προσομοιάζει με γραμμή παραγωγής υψηλής ακρίβειας, η οποία μάλιστα λειτουργεί μέσα σε μεταβαλλόμενες εργοταξιακές και θαλάσσιες συνθήκες.
Από την πλωτή δεξαμενή στη θάλασσα
Αφού ολοκληρωθεί η Α’ φάση, ακολουθεί η εξίσου κρίσιμη καθέλκυση του caisson. Η πλωτή δεξαμενή λειτουργεί ουσιαστικά σαν ένα «κινητό ναυπηγείο» και γεμίζει σταδιακά με νερό, μέχρι το caisson να αποκολληθεί και να αρχίσει να επιπλέει μόνο του. Η διαδικασία ελέγχεται διαρκώς και ακολουθεί το σχέδιο της βύθισης.
Μετά την αποκόλλησή του, το caisson ρυμουλκείται στον δυτικό εργοταξιακό χώρο, όπου συνεχίζεται εν πλω η κατασκευή, μέχρι το τελικό ύψος των 19,30 μέτρων.
Η εικόνα συνοψίζει την ιδιαίτερη φύση του έργου: ένα στοιχείο μεγάλων διαστάσεων (εξαόροφου κτιρίου) γίνεται πλωτή κατασκευή, συνεπώς απαιτείται να ελέγχονται σε κάθε βήμα η ευστάθεια, η μεταφορά και η υδροδυναμική συμπεριφορά του στη θάλασσα.
Η τοποθέτηση στον πυθμένα: ακρίβεια σε πραγματικό χρόνο
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στάδια της διαδικασίας είναι η τελική πόντιση.
Το caisson δεν αφήνεται απλώς να βυθιστεί στη θέση του. Η διαδικασία πραγματοποιείται με ακρίβεια, με χρήση συστήματος αντλιών, βανών και σωληνώσεων που γεμίζουν συμμετρικά τις κυψέλες του με θαλασσινό νερό (ερματισμός). Παράλληλα, με GPS και ταχύμετρα όργανα υψηλής ακρίβειας παρακολουθούνται σε πραγματικό χρόνο οι συντεταγμένες του (Χ, Υ και Ζ), επιτρέποντας τις διορθώσεις της θέσης μέχρι την οριστική εναπόθεση στον πυθμένα.
Τα caissons τοποθετούνται πάνω σε βάση θεμελίωσης που έχει προηγουμένως κατασκευαστεί στον πυθμένα, με εκσκαφές, τοποθέτηση γεωυφάσματος, χαλικόστρωση και άλλες υποστηρικτικές εργασίες.
Έλεγχος σε κάθε βήμα
Η κατασκευή των caissons επιβλέπεται σε κάθε στάδιο από τους μηχανικούς της αναδόχου κοινοπραξίας και τον Τεχνικό Σύμβουλο, υπό τη διοίκηση του ΟΛΘ. Το σκυρόδεμα ελέγχεται με επάλληλες δειγματοληψίες, ενώ, πριν από κάθε φάση εργασιών και με τη χρήση κατάλληλου εξοπλισμού, εξασφαλίζονται τα απαιτούμενα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του caisson.
Το λιμάνι παραμένει λειτουργικό, συνεπώς είναι αναγκαίο ένα δυναμικό σχέδιο διαχείρισης σε συνδυασμό με τα αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας. Στο πλαίσιο αυτό, ελέγχεται η κίνηση των πλοίων γύρω από το εργοτάξιο. Κατά τις κρίσιμες φάσεις, η συνεχής επικοινωνία με τις λιμενικές αρχές και τους πλοηγούς εξασφαλίζει την απαιτούμενη μείωση ταχύτητας των διερχόμενων πλοίων έτσι ώστε να περιορίζονται οι κυματισμοί που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την πλωτή κατασκευή.
Δείτε εντυπωσιακές φωτογραφίες drone που έχει δώσει στη δημοσιότητα η ΟΛΘ ΑΕ και αποτυπώνουν την εξέλιξη του έργου