Του Κωνσταντίνου Τζίκα*
Τα πρόσφατα περιστατικά των πυροβολισμών σε υποκατάστημα του ΕΦΚΑ καθώς και στο Πρωτοδικείο Αθηνών από έναν 89χρονο πολίτη συγκλόνισε το πανελλήνιο, φέρνοντας στην Ελλάδα εικόνες και καταστάσεις που είχαμε συνηθίσει να παρακολουθούμε μόνο στις ειδήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, όπου η ένοπλη βία σε δημόσιους χώρους αποτελεί συχνό φαινόμενο. Η βία αυτή, πέρα από το σοκ που προκάλεσε στην κοινή γνώμη, ενεργοποιεί ένα εξαιρετικά αυστηρό πλέγμα διατάξεων του νόμου περί όπλων, όπως αυτός ισχύει μετά τις τελευταίες τροποποιήσεις του 2025.
Το Καθεστώς της Οπλοφορίας – Νόμος 2168/1993: Όπλα - Πυρομαχικά - Εκρηκτικές ύλες - Εκρηκτικοί μηχανισμοί κλπ
Στην ελληνική έννομη τάξη, η κατοχή όπλου δεν είναι ελεύθερη, αλλά τελεί υπό την έγκριση των αρχών για συγκεκριμένους σκοπούς. Η παράνομη οπλοφορία (άρθρο 10) στοιχειοθετείται όταν κάποιος φέρει όπλο χωρίς την απαιτούμενη άδεια ή κατά παράβαση των όρων αυτής.
Σύμφωνα με την παρ. 13 του άρθρου 10 του Ν. 2168/1993: Όπλα - Πυρομαχικά - Εκρηκτικές ύλες - Εκρηκτικοί μηχανισμοί κλπ, όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 5187/2025, οι ποινές είναι πλέον ιδιαίτερα αυστηρές:
Ειδικότερα: 1. Όποιος φέρει παράνομα όπλο τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον 1.000 ευρώ. 2. Ειδικά στην περίπτωση του ΕΦΚΑ και του Πρωτοδικείου Αθηνών, ο νόμος προβλέπει επιβαρυντική περίσταση, καθώς τα όπλα φέρθηκαν σε χώρο συνάθροισης κοινού. 3. Για ελαφρύτερα είδη εξοπλισμού (π.χ. Διόπτρες κλπ), η ποινή φυλάκισης ξεκινά από το ένα έτος μαζί με χρηματική ποινή τουλάχιστον οχτακοσίων (800) ευρώ.
Η Αυστηρότητα της Οπλοχρησίας (Άρθρο 14 Ν. 2168/1993)
Η πιο κρίσιμη διάταξη που αφορά τα περιστατικά στον ΕΦΚΑ και στο Πρωτοδικείο Αθηνών είναι αυτή της οπλοχρησίας. Ο νομοθέτης είναι αμείλικτος όταν το όπλο δεν μεταφέρεται απλώς, αλλά χρησιμοποιείται για την τέλεση αδικήματος.
Σύμφωνα με το Άρθρο 14, όποιος διαπράξει κακούργημα ή πλημμέλημα με τη χρήση όπλου, τιμωρείται με επιπλέον φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και χρηματική ποινή από 1.000 έως 50.000 ευρώ. Το σημαντικότερο στοιχείο εδώ είναι η πρόβλεψη ότι η ποινή για την οπλοχρησία εκτίεται αθροιστικά. Αυτό σημαίνει ότι η ποινή αυτή προστίθεται στην ποινή του βασικού αδικήματος (π.χ. απόπειρα ανθρωποκτονίας ή επικίνδυνη σωματική βλάβη) και δεν συγχωνεύεται, διασφαλίζοντας ότι ο δράστης θα παραμείνει στη φυλακή για μεγαλύτερο διάστημα.
Πρόταση για Μεταρρύθμιση του Πλαισίου Αδειοδότησης
Το γεγονός ότι ο δράστης ήταν υπερήλικας αναδεικνύει την ανάγκη για περιοδικό επανέλεγχο των αδειών, ακόμη και για τα κυνηγετικά όπλα. Είναι επιτακτική η καθιέρωση εξονυχιστικών και περιοδικών εξετάσεων από ψυχιάτρους και ψυχολόγους, ώστε να διασφαλίζεται η ψυχική ισορροπία των κατόχων σε βάθος χρόνου. Η αδειοδότηση δεν πρέπει να αποτελεί μια τυπική ή εφάπαξ διαδικασία, αλλά έναν διαρκή και αυστηρό έλεγχο που θα αποτρέπει την πρόσβαση σε οπλισμό σε άτομα που, λόγω ηλικιακών ή ψυχολογικών μεταβολών, ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα για τον εαυτό τους και το κοινωνικό σύνολο.
Εν κατακλείδι, τα γεγονότα στον ΕΦΚΑ και το Πρωτοδικείο αποδεικνύουν ότι η αυτοδικία, ειδικά στην ένοπλη μορφή της, αποτελεί ολέθρια απειλή ανεξαρτήτως κινήτρων. Σε μια ευνομούμενη κοινωνία, το δικαίωμα του πολίτη και του εργαζόμενου στην ασφάλεια είναι θεμελιώδες. Γι' αυτό, ο νομοθέτης επιβάλλει πλέον αυστηρές, αθροιστικές ποινές για την οπλοχρησία, καθιστώντας σαφές ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελεί την απόλυτη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα της Πολιτείας.
*Ο Κωνσταντίνος Τζίκας είναι Δικηγόρος Παρ'Αρείω Πάγω
Πιστοποιημένος Διαμεσολαβητής Υ.Δ.Δ.Α.Δ.
