City Guide 13.09.26 07:50

Ο Καδοβασιλιάς φέρνει τρία πράσινα «όπλα» στους μικρούς αναγνώστες

Για την Ανακύκλωση, την Κομποστοποίηση και την Επαναχρησιμοποίηση μιλάει το εκπαιδευτικό παραμύθι που συνυπογράφουν η Σοφία Παπαδοπούλου και η Χιονία Βλάχου - Μπλάτκα

«Αν θέλουμε να αλλάξουμε πραγματικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε το περιβάλλον, πρέπει να ξεκινήσουμε από την παιδεία και από τις μικρές ηλικίες».

Αυτή η σκέψη οδήγησε την Σοφία Παπαδοπούλου και την Χιονία Βλάχου - Μπλάτκα στο να γράψουν το παιδικό βιβλίο «Ο Θησαυρός του Καδοβασιλιά».

Πρόκειται για ένα εκπαιδευτικό παραμύθι που απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 3 έως 8 ετών με στόχο οι μικροί αναγνώστες να γνωρίσουν έννοιες όπως η ανακύκλωση, η επαναχρησιμοποίηση, η κομποστοποίηση, οι οποίες μπορούν και πρέπει να γίνουν μέρος της καθημερινότητάς τους.

Η κυρία Παπαδοπούλου, που είναι εκπαιδευτικός, μετέφερε στο βιβλίο αυτό την εμπειρία σχεδόν 25 χρόνων καθημερινής επαφής με παιδιά και τη γνώση του τρόπου με τον οποίο μπορείς να μιλήσεις σε ένα μικρό παιδί για ένα σημαντικό θέμα.

Μιλώντας στο «ΤyposThes» τόνισε πως τα παιδιά μπορούν «να γίνουν οι καλύτεροι πρεσβευτές μιας διαφορετικής περιβαλλοντικής συμπεριφοράς και, με τον αυθορμητισμό και την επιμονή τους, να “παρασύρουν” γονείς και παππούδες».

-Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το βιβλίο;

-Τα θέματα του περιβάλλοντος και κυρίως το πώς μπορούμε να αλλάξουμε καθημερινές συνήθειες και νοοτροπίες είναι ζητήματα που μας προβληματίζουν όλους. Κάποια στιγμή η καλή μου φίλη και δημοσιογράφος Χιονία Βλάχου – Μπλιάτκα, που έχει ασχοληθεί επί χρόνια με θέματα Βιώσιμης Ανάπτυξης, μου πρότεινε να δημιουργήσουμε ένα παραμύθι που θα έφερνε τα παιδιά από πολύ μικρή ηλικία κοντά σε αυτές τις έννοιες. Η σκέψη ήταν απλή. Αν θέλουμε να αλλάξουμε πραγματικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε το περιβάλλον, πρέπει να ξεκινήσουμε από την παιδεία και από τις μικρές ηλικίες.

Όταν το συζητήσαμε, το μυαλό μου πήγε αμέσως στην καθημερινότητά μου στο σχολείο και σε ένα πολύ απλό περιστατικό. Ένα πλαστικό κεσεδάκι γιαουρτιού είχε μείνει πάνω στο τραπεζομάντηλο. Μια ασήμαντη, φαινομενικά, εικόνα, που όμως με έκανε να σκεφτώ πόσες ευκαιρίες έχουμε καθημερινά για να μάθουμε στα παιδιά, με απλό και ευχάριστο τρόπο, να αγαπούν και να προστατεύουν το περιβάλλον.

Κάπως έτσι άρχισε να παίρνει μορφή ο «Θησαυρός του Καδοβασιλιά». Εστιάσαμε στην ανακύκλωση, την κομποστοποίηση και την επαναχρησιμοποίηση, έγινε η απαραίτητη έρευνα και στήσαμε την ιστορία και τους χαρακτήρες. Από τη δική μου πλευρά έφερα και την εμπειρία σχεδόν 25 χρόνων καθημερινής επαφής με παιδιά και τη γνώση του τρόπου με τον οποίο μπορείς να μιλήσεις σε ένα μικρό παιδί για ένα σημαντικό θέμα.

Στη συνέχεια ήρθαν οι άνθρωποι που έδωσαν στην ιστορία την τελική της μορφή. Η Ειρήνη Σκούρα ανέλαβε την εικονογράφηση και ζωντάνεψε τον Καδοβασιλιά και τους ήρωές μας, ο Κώστας Μπλιάτκας την επιμέλεια, η Κατερίνα Δημοπούλου τις διορθώσεις και ο Θανάσης Γεωργίου – designmono.gr τον σχεδιασμό. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Αίφνης. Ήταν μια δουλειά στην οποία ο καθένας πρόσθεσε το δικό του κομμάτι για να φτάσει τελικά το παραμύθι στα χέρια των παιδιών.

-Μπορούν τα παιδιά να αλλάξουν τη νοοτροπία των γονέων τους ή και των παππούδων τους ακόμα;

-Το πιστεύω απόλυτα. Τα παιδιά δεν έχουν ακόμη παγιωμένες συνήθειες και αντιλήψεις. Όταν μάθουν από μικρά ότι ένα υλικό δεν είναι απαραίτητα «σκουπίδι», ότι μπορεί να ανακυκλωθεί, να επαναχρησιμοποιηθεί ή να αποκτήσει μια δεύτερη ζωή, το εντάσσουν πολύ φυσικά στην καθημερινότητά τους. Και αυτή τη γνώση τη μεταφέρουν στο σπίτι.

Μπορούν επομένως να γίνουν οι καλύτεροι πρεσβευτές μιας διαφορετικής περιβαλλοντικής συμπεριφοράς και, με τον αυθορμητισμό και την επιμονή τους, να «παρασύρουν» γονείς και παππούδες. Αυτό άλλωστε λέει και ένας από τους στίχους του τραγουδιού του βιβλίου: «Πείσε τη μαμά, πες και στον μπαμπά, να κάνουμε τον κόσμο μας ακόμη πιο καλό». Η αλλαγή μπορεί να ξεκινήσει από το παιδί και να περάσει σε ολόκληρη την οικογένεια.

-Πώς μπορούν να μπουν οι καλές πρακτικές, όπως π.χ. της ανακύκλωσης και της κυκλικής οικονομίας, από τις μικρές ηλικίες;

-Πρώτα απ’ όλα βιωματικά. Ένα παιδί δεν χρειάζεται να γνωρίζει τον ορισμό της «κυκλικής οικονομίας». Μπορεί όμως να μάθει να ξεχωρίζει τα υλικά, να βάζει όσα ανακυκλώνονται στον σωστό κάδο, να καταλαβαίνει ότι κάτι που δεν χρειαζόμαστε δεν είναι απαραίτητο να πεταχτεί ή ότι τα οργανικά υπολείμματα μπορούν να γίνουν κομπόστ. Αν αυτές οι μικρές πράξεις γίνουν μέρος της καθημερινότητάς του, μεγαλώνοντας δεν θα χρειαστεί να αλλάξει μια κακή συνήθεια – θα έχει ήδη αποκτήσει μια σωστή.

Γι’ αυτό και στον «Θησαυρό του Καδοβασιλιά» η Ανακύκλωση, η Κομποστοποίηση και η Επαναχρησιμοποίηση γίνονται οι τρεις «μαγικές λέξεις», τα μυστικά όπλα με τα οποία τα παιδιά μπορούν να συμβάλουν στην προστασία του περιβάλλοντος.

-Πώς βοηθούν σε αυτό πρωτοβουλίες όπως π.χ. θεματικά βιβλία όπως το δικό σας;

-Το παραμύθι έχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα: μπορεί να μιλήσει στο παιδί χωρίς να αισθανθεί ότι κάποιος προσπαθεί να του κάνει μάθημα. Τα παιδιά ταυτίζονται με τους ήρωες, συμμετέχουν στην περιπέτεια, αγωνιούν, γελούν και τελικά θυμούνται. Θέλαμε λοιπόν έναν ήρωα που να εμπνέει και όχι να «κουνά το δάχτυλο». Η γνώση περνά μέσα από τη φαντασία και το παιχνίδι και έτσι μπορεί πολύ πιο εύκολα να γίνει βίωμα.

Και αυτό είναι κάτι που βλέπουμε πλέον στην πράξη. Στις παρουσιάσεις τα παιδιά αγαπούν τον Καδοβασιλιά, αγωνιούν για τις περιπέτειές του, ενθουσιάζονται με τους Σούπερ Ήρωες της Ενέργειας και δείχνουν έναν ιδιαίτερο σεβασμό στον γέρο σοφό Αειφόρο. Το πιο σημαντικό όμως είναι όταν επιστρέφουν και μας λένε ότι άρχισαν να ξεχωρίζουν τα σκουπίδια και στο σπίτι. Εκεί καταλαβαίνεις ότι το μήνυμα του παραμυθιού πέρασε από τη σελίδα στην πράξη.

-Στην έκδοση υπάρχει και το ψηφιακό στοιχείο με το σχετικό τραγούδι. Πόσο απαραίτητο έχει γίνει αυτό στα σημερινά παιδιά; Και πώς μπορεί να αντέξει το έντυπο;

-Δεν θεωρώ ότι το έντυπο και το ψηφιακό στοιχείο πρέπει να ανταγωνίζονται το ένα το άλλο. Το βιβλίο εξακολουθεί να προσφέρει στο παιδί μια εμπειρία που δύσκολα αντικαθίσταται: το κρατά στα χέρια του, γυρίζει τις σελίδες, παρατηρεί τις εικόνες, επιστρέφει στους αγαπημένους του ήρωες και πολύ συχνά μοιράζεται την ανάγνωση με έναν γονιό ή έναν εκπαιδευτικό.

Θέλαμε όμως η εμπειρία του παιδιού να συνεχίζεται και πέρα από την ανάγνωση. Γι’ αυτό μέσα στο βιβλίο υπάρχει QR code που οδηγεί στο τραγούδι του «Θησαυρού του Καδοβασιλιά», σε μουσική του Μαρίνου Τριανταφυλλίδη και με τη συμμετοχή της μικρής Κορίνας Κουρτέση. Στις παρουσιάσεις βλέπουμε τα παιδιά να το τραγουδούν και να το χορεύουν και αυτό δημιουργεί μια πολύ όμορφη διάδραση. Το μήνυμα περνά μέσα από τη μουσική, την κίνηση και τη χαρά και μένει πιο εύκολα στη μνήμη τους. Το ψηφιακό στοιχείο, λοιπόν, δεν έρχεται να αντικαταστήσει το έντυπο βιβλίο, αλλά να εμπλουτίσει την εμπειρία του.

-Είστε εκπαιδευτικός. Ποιο είναι το πιο απαιτητικό κομμάτι της εκπαίδευσης σήμερα;

-Είμαι νηπιαγωγός στα Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη και βρίσκομαι κοντά στα παιδιά από τα 22 μου χρόνια, ως εκπαιδευτικός αλλά και ως μητέρα. Νομίζω ότι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις σήμερα είναι να διατηρήσουμε ζωντανή την ικανότητά τους να συγκεντρώνονται, να παρατηρούν, να ακούν και να επικοινωνούν πραγματικά μεταξύ τους.

Τα παιδιά μεγαλώνουν σε έναν κόσμο πολύ γρήγορο, με συνεχή ερεθίσματα και οθόνες, όπου σχεδόν όλα προσφέρονται άμεσα. Η εκπαίδευση όμως χρειάζεται χρόνο. Χρειάζεται να μάθει ένα παιδί να περιμένει, να προσπαθεί, να ακούει μια ιστορία μέχρι το τέλος, να συνεργάζεται και να μοιράζεται. Λέω συχνά και στα παιδιά στην τάξη ότι «η υπομονή είναι αρετή». Εξίσου σημαντικό είναι να τα βοηθήσουμε να βγουν από τον μικρό ατομικό τους κόσμο, να παίξουν μαζί, να νοιαστούν για τον διπλανό τους. Για μένα η εκπαίδευση δεν είναι μόνο μετάδοση γνώσεων. Είναι και η διαμόρφωση ανθρώπων που μπορούν να συνυπάρχουν, να σκέφτονται και να ενδιαφέρονται για ό,τι συμβαίνει γύρω τους.

-Ποιο το μήνυμα που θέλετε να μεταφέρετε μέσα από τις σελίδες του βιβλίου σας;

-Ότι για να προστατεύσεις τον πλανήτη δεν χρειάζεται να κάνεις κάτι ηρωικό. Η αλλαγή μπορεί να ξεκινήσει από πολύ μικρές, καθημερινές πράξεις. Γι’ αυτό και ο Καδοβασιλιάς δίνει στα παιδιά τρία απλά «όπλα»: την Ανακύκλωση, την Κομποστοποίηση και την Επαναχρησιμοποίηση.

Θέλουμε το παιδί να κλείσει το βιβλίο έχοντας καταλάβει ότι και το ίδιο έχει ρόλο, ότι μπορεί να συμμετέχει και ότι αυτό που σήμερα θεωρούμε άχρηστο μπορεί τελικά να κρύβει έναν «θησαυρό». Κυρίως, θέλουμε αυτή η γνώση να γίνει συνήθεια. Γιατί αν τα παιδιά μάθουν από πολύ μικρά να σέβονται το περιβάλλον, αύριο θα είναι υπεύθυνοι πολίτες για τους οποίους αυτές οι πρακτικές θα αποτελούν αυτονόητο μέρος της ζωής τους. Αυτό είναι το μικρό λιθαράκι που θέλουμε να βάλει ο «Θησαυρός του Καδοβασιλιά».