Δημοσκόπηση στις έξι μεγαλύτερες χώρες της ΕΕ αναδεικνύει την κρίση της ΕΕ
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Αναχρονιστικός έχει καταντήσει ο όρος «ευρωσκεπτικισμός». Άλλη λέξη θα είμαστε αναγκασμένοι να επινοήσουμε σε λίγο καιρό, όταν αναφερόμαστε στην εμπιστοσύνη των ευρωπαίων πολιτών προς την ΕΕ. Ιστορικά ο ευρωσκεπτικισμός αποτελείται από δύο πτέρυγες. Η μία δεν επιθυμεί την εκχώρηση της εθνικής κυριαρχίας των κρατών μελών προς τις Βρυξέλλες, ενώ η άλλη κρίνει τους θεσμούς των Βρυξελλών ως αντιδημοκρατικούς. Αυτός είναι ο παλιός χάρτης του ευρωσκεπτικισμού. Από το Μάαστριχτ και μετά, πολύ πριν την επιδρομή της λιτότητας, κόμματα είτε από τα δεξιά, είτε από τα αριστερά εξέφραζαν αυτές τις δυο πτέρυγες. Ωστόσο, οι ηγέτες των χωρών της ΕΕ συνέχιζαν στην πορεία που έθεσε η ιστορική αυτή Συνθήκη, με τους ισχυρότερους εξ αυτών να στοχεύουν στους καλύτερους δυνατούς όρους του δικού τους ζωτικού χώρου, όταν θα έφτανε η ώρα της «ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης». Μία ολοκλήρωση που είχε την στήριξη των ευρωπαίων πολιτών, η πλειοψηφία των οποίων εμπιστευόταν την ΕΕ. Αυτό είναι πλέον παρελθόν.
Τα στοιχεία που δημοσιεύει ο βρετανικός Γκάρντιαν μιλούν από μόνα τους. Το ποσοστό των πολιτών που δήλωσαν ότι τείνουν να μην εμπιστεύονται πλέον την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει φτάσει το 72% (!) στην παραδοσιακά φιλοευρωπαϊκή Ισπανία. Μάλιστα, το 72% μετρήθηκε από το ευρωβαρόμετρο τον Νοέμβριο του 2012, ενώ τον Μάιο του 2007, μόλις 5 χρόνια πριν, το αποτέλεσμα της ίδιας μέτρησης ήταν μόλις 23%! Αν κι αυτό είναι το πλέον εντυπωσιακό εύρημα της δημοσκόπησης, μόνο αδιάφορα δεν είναι και τα υπόλοιπα. Στην εξίσου φιλοευρωπαϊκή Ιταλία, το ποσοστό των ανθρώπων που δεν εμπιστεύονται την ΕΕ έφτασε το 53% από 28%. Αύξηση 25% μέσα σε πέντε χρόνια, δηλαδή, για τους Ιταλούς.
Η τρίτη μεγαλύτερη ποσοστιαία πτώση της εμπιστοσύνης σημειώθηκε στην… Πολώνια, η οποία εντάχθηκε στην ΕΕ ενθουσιωδώς πριν από περίπου μία δεκαετία και είναι το κράτος μέλος που παίρνει το μεγαλύτερο κομμάτι των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων των Βρυξελλών! Στην Πολωνία, λοιπόν, από το 18% του 2007 έχουμε φτάσει το 42%, εν έτει 2012.
Ούτε στην Γερμανία, πάντως, είναι καλύτερα τα πράγματα. Από το 36% του 2007, το ποσοστό αυτών που δεν εμπιστεύονται την ΕΕ έχει φτάσει στο 59%. Φαίνεται πως οι Γερμανοί είναι πεπεισμένοι πως τα δικά τους λεφτά πηγαίνουν στους τεμπέληδες του νότου, έναν ισχυρισμό που διαιωνίζουν οι «μουτζαχεντίν» της λιτότητας, όπως ο Β. Σόιμπλε.
Επόμενη σε ποσοστό άνοδο της έλλειψης εμπιστοσύνης εκ των έξι μεγαλύτερων ευρωπαϊκών κρατών είναι η Βρετανία. Ίσως η παραδοσιακότερη εκφραστής του ευρωσκεπτικισμού, η Βρετανία δεν σημείωσε τρομακτική άνοδο. Από το 49% του 2007, έφτασε στο 69% του 2012. Ούτε σύγκριση με το 49% της ανόδου στην Ισπανία!
Η μικρότερη άνοδος, της τάξεως του 15% σημειώθηκε στην Γαλλία. Από το 41% του 2007, έφτασε στο 56% του 2012. Βέβαια, όταν πρόκειται για την πλέον ευνοημένη χώρα σε ολόκληρη την πορεία της Ένωσης, το ποσοστό του 56%, μόνο μικρό δεν είναι.
Μπορεί η εκπληκτική διαφορά στην Ισπανία να κλέβει την παράσταση των αριθμών, όμως, αλλού κρύβεται το πλέον συγκλονιστικό στοιχείο της έρευνας. Στις πέντε από τις έξι χώρες που μετρήθηκαν, η πλειοψηφία των πολιτών «τείνει να μην εμπιστεύεται πλέον την Ευρωπαϊκή Ένωση»! Μάλιστα, αυτές οι έξι χώρες αντιπροσωπεύουν πάνω από τα δύο-τρίτα των ευρωπαίων πολιτών! Αν αυτοί δεν είναι οιωνοί κοινωνικής έκρηξης ποιοι είναι; Στην Ισπανία οι άνεργοι έφτασαν τα 6 εκατομμύρια. Στην Ιταλία τα τρία. Στην Ελλάδα το 1,5. Πάνω από 10 εκατ. άνεργοι σε τρεις χώρες του ευρωπαϊκού νότου. Ποια μπορεί να είναι η ελπίδα στα ερείπια που αφήνουν πίσω τους τα μνημόνια και η λιτότητα; Ποια μπορεί να είναι η απάντηση για τους συνολικά περισσότερους από 26 εκατ. ανέργους της ΕΕ;
Για να επιστρέψουμε στα ευρήματα του ευρωβαρόμετρου (τα οποία επεξεργάστηκε το think tank «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων», ECFR), είναι φανερό πως στα νέα δεδομένα της ηπείρου μας, η έννοια του «ευρωσκεπτικισμού» ωχριά, όσο κι αν αδυνατούμε ως κοινωνίες (ειδικά οι πληττόμενες του Νότου) να τα επεξεργαστούμε, πνευματικά, κοινωνικά και πολιτικά. Ο συμπυκνωμένος ιστορικός χρόνος φαίνεται να μας παραλύει, ακριβώς τη στιγμή που έχουμε τη μεγάλη ανάγκη για διανόηση, ενδοσκόπηση και όχι παροξυσμό και απαξίωση που σήμερα κυριαρχούν στην Ελλάδα κι όχι μόνο. Εξ ου και η πλέον κομβική ερώτηση που θα έπρεπε να απαντηθεί από τις ηγεσίες Ελλάδας, για εμάς, και Γερμανίας, για όλη την ΕΕ, είναι πώς η απόλυτη κατεδάφιση των εργασιακών δικαιωμάτων και σχέσεων θα αναχαιτίσει την ανεργία; Στόχος είναι η δημιουργία ειδικών οικονομικών ζωνών ανά την Ευρώπη; Εγκληματούν και αυτό το έγκλημα αποτυπώνει η έλλειψη εμπιστοσύνης στην ΕΕ.
