">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Ένα Βραζιλιάνος φίλαθλος πετάει το μπουκάλι με το νερό του μέσα σε ένα σκουπιδοτενεκέ δίχως να κοιτάξει. Αυτό που δεν ξέρει είναι πως ο σκουπιδοτενεκές είναι το σπίτι για μία γυναίκα. Η αντίθεση σε όλο της το μεγαλείο μέσα από μία και μόνο φωτογραφία*. Στην Αρένα Κορίνθιας στο Σάο Πάολο, η Βραζιλία κατάφερε να κερδίσει την Κροατία, όμως, καμία νίκη εντός του γηπέδου δεν μπορεί να κρύψει το διχασμό της χώρας. Λίγες ώρες πριν το ματς, η αστυνομία κατέστειλε με όλα τα μέσα τη διαδήλωση εκατοντάδων ανθρώπων που εναντιώνονται σε μία διοργάνωση συνολικού κόστους 8,4 δισεκατομμυρίων ευρώ, την ώρα που εκατομμύρια άνθρωποι ζουν στις διαβόητες φαβέλες με ένα κοινωνικό κράτος… λιτότητας.
Σύμφωνα με την ίδια τη βραζιλιάνικη κυβέρνηση αυτό θα είναι «το Παγκόσμιο Κύπελλο που θα τελειώσει όλα τα Κύπελλα». Όντως. Τα Μουντιάλ, όπως και οι Ολυμπιακοί Αγώνες συνηθίζεται να ευνοούν την εκάστοτε κυβέρνηση, όποια κι αν είναι αυτή. Ενισχύοντας το εθνικό φρόνημα και «ταΐζοντας» περηφάνια, οι κυβερνήσεις καταφέρνουν να αποσπούν μία χροιά λαϊκής συναίνεσης και αποδοχής πολύ πέρα από την ίδια τη διοργάνωση. Η ενδυνάμωση του Χίτλερ από τους Ολυμπιακούς του 1936 αρκούν για να αντιληφθούμε τη δύναμη τέτοιων αγώνων, πολύ πέρα και πάνω από απλά αθλητικά γεγονότα.
Τι εννοούν, λοιπόν, οι Βραζιλιάνοι όταν μιλάνε για «το τέλος των Κυπέλλων»; Το φετινό Μουντιάλ ήταν η σπίθα που άναψε τη φωτιά της εξέγερσης των καταπιεσμένων μίας σφόδρα άνισης χώρας. Οι ιθύνοντας περίμεναν μία μεγάλη γιορτή από έναν λαό που έχει κυριολεκτικά συνδέσει τη μοίρα του με το ποδόσφαιρο. Περίμεναν πως το Μουντιάλ σε συνδυασμό με τους επερχόμενους Ολυμπιακούς θα αποτελέσουν το εφαλτήριο μίας μονιμοποίησης της νέας ισχύος της χώρας. Τίποτε απ’ αυτά δεν έγινε. Τα πρωτοσέλιδα ανά τον κόσμο έχουν ανακηρύξει τη διοργάνωση σε «Μουντιάλ των αντιθέσεων», εκθέτοντας τόσο την σκληρή καταστολή των διαδηλωτών, όσο και τη ζώσα πραγματικότητα εκατομμυρίων ανθρώπων στη χώρα.
Το μοντέλο… κλάταρε
Η διοργανώτρια FIFA βρίσκεται υπό την πίεση του σκανδάλου για τις μίζες που μοίρασε το Κατάρ, ώστε να εξασφαλίσει τη διεξαγωγή του Μουντιάλ του 2022. Βρίσκεται υπό πίεση και για στημένα παιχνίδια. Θα έπρεπε, μάλιστα, να βρίσκεται υπό πίεση και για το ανθρώπινο κόστος των διοργανώσεών της, καθώς τα εργατικά ατυχήματα στη Βραζιλία και το σκλαβοπάζαρο στο Κατάρ έχουν αποσιωπηθεί πλήρως από την ηγεσία του ποδοσφαίρου. Όπως μεταδίδει το πρακτορείο Ρόιτερς, το συγκεκριμένο παζλ έχει δημιουργήσει μία διστακτικότητα σε χώρες, ως προς τη διεξαγωγή μεγάλων αγώνων, ενώ ακόμη και οι σπόνσορες αρχίζουν να αμφισβητούν τα οφέλη τους.
«Από τους Ολυμπιακούς του 1992 στη Βαρκελώνη, οι οποίοι έθεσαν τον χρυσό πήχη, τα μεγάλα αθλητικά γεγονότα χρησιμοποιούνται ως εφαλτήρια για έργα υποδομής και αναπλάσεις πόλεων. Αθλητικοί οικονομολόγοι και πηγές ακόμη και εντός της FIFA, λένε πως η Βραζιλία, διοργανώνοντας το πιο ακριβό Παγκόσμιο Κύπελλο όλων των εποχών – με κόστος 11,3 δισεκατομμύρια δολάρια – έχει δείξει τόσο το όριο, όσο και το ρίσκο του μοντέλου αυτού», γράφει σε ανάλυσή του το πρακτορείο Ρόιτερς, με τίτλο «Τα μεγάλα γεγονότα θα γίνουν λιγότερο φιλόδοξα, καθώς η Βραζιλία μετρά τις πληγές του Μουντιάλ».
Πιο προσεκτικοί
«Τη στιγμή που το ποδόσφαιρο μετακομίζει από τις αθλητικές σελίδες στις πολιτικές, νομίζω πως οι σπόνσορες έχουν κάθε λόγο για να ανησυχούν», δηλώνει ο επικεφαλής του Αθλητικού Επιχειρηματικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, Ντέιβιντ Κάρτερ. «Οι επιχειρήσεις είναι τρομερά ανήσυχες», λέει και συμπληρώνει: «Το τελευταίο πράγμα που θέλεις όταν επενδύεις εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια είναι να πρέπει να προσευχηθείς όλα να πάνε καλά». Φανταστείτε πως στη Βραζιλία, ένα 60% του λαού ήταν εναντίον της διοργάνωσης των αγώνων, ενώ χιλιάδες άνθρωποι διαδηλώνουν καθημερινά με πανό «FIFA πήγαινε σπίτι». Βεβαίως, δεν μπορεί να αλλάξει εν μία νυκτί η δομή των διοργανώσεων αυτών. Ωστόσο, είναι σαφές πως μετά τα γεγονότα της Βραζιλίας καμία από τις λεγόμενες «αναδυόμενες οικονομίες» δεν θα αποφασίσει ελαφρά τη καρδία να δώσει δισεκατομμύρια για γήπεδα όταν δεν μπορεί να εξασφαλίσει τα θεμελιώδη στο λαό της. Το ίδιο και η FIFA. Πάντα για λόγους μάρκετινγκ.
*Η φωτογραφία είναι από το περσινό καλοκαίρι, όταν η Βραζιλία διοργάνωσε το Κύπελλο Συνομοσπονδιών. Ξαναέγινε επίκαιρη με την έναρξη του Μουντιάλ.
