">
Του Κωνσταντίνου Τζίκα*
Δεν είναι λίγες οι φορές που ένας συγγενής ή ένας φίλος μάς ζητά οικονομική βοήθεια για να αντιμετωπίσει μια δύσκολη κατάσταση. Μπορεί να πρόκειται για μια έκτακτη ανάγκη, για επαγγελματικές υποχρεώσεις ή για έξοδα που αδυνατεί προσωρινά να καλύψει. Η εμπιστοσύνη που υπάρχει μεταξύ των δύο πλευρών οδηγεί συχνά στην παράδοση των χρημάτων χωρίς ιδιαίτερες διατυπώσεις, με την υπόσχεση ότι θα επιστραφούν όταν υπάρξει οικονομική δυνατότητα.
Τι συμβαίνει, όμως, όταν περνά ο καιρός και τα χρήματα δεν επιστρέφονται; Όταν οι υποσχέσεις επαναλαμβάνονται, χωρίς να τηρούνται, και εκείνος που δάνεισε τα χρήματα βρίσκεται στη δυσάρεστη θέση να τα ζητά ξανά και ξανά;
Σύμφωνα με το άρθρο 806 του Αστικού Κώδικα, η σύμβαση δανείου δημιουργεί την υποχρέωση επιστροφής των χρημάτων που δόθηκαν. Για τη σύναψη ενός συνηθισμένου χρηματικού δανείου δεν απαιτείται, κατά κανόνα, ιδιωτικό συμφωνητικό. Ωστόσο, η απουσία έγγραφης συμφωνίας μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές δυσκολίες στην απόδειξη της οφειλής, εφόσον ο δανειστής αναγκαστεί να προσφύγει στη Δικαιοσύνη για να διεκδικήσει την επιστροφή των χρημάτων του.
Εάν ο δανειολήπτης αρνηθεί ότι οφείλει τα χρήματα ή ισχυριστεί ότι του δόθηκαν ως δωρεά, ο δανειστής θα πρέπει να αποδείξει την ύπαρξη της συμφωνίας δανείου. Μια τραπεζική μεταφορά αποδεικνύει την καταβολή χρημάτων, όχι όμως απαραίτητα και τον λόγο για τον οποίο δόθηκαν. Γι' αυτό, όταν τα χρήματα μεταφέρονται μέσω τράπεζας, είναι σημαντικό να αναγράφεται στην αιτιολογία της συναλλαγής ότι πρόκειται για δάνειο, ώστε να υπάρχει ένα πρόσθετο αποδεικτικό στοιχείο για την αιτία της καταβολής. Ιδιαίτερη σημασία μπορούν επίσης να έχουν τα γραπτά μηνύματα, η αλληλογραφία και κάθε άλλο νόμιμο αποδεικτικό στοιχείο.
Ακόμη και όταν ο οφειλέτης αναγνωρίζει την οφειλή του, αλλά αδυνατεί να επιστρέψει άμεσα τα χρήματα, μπορεί να συμφωνηθεί εγγράφως η σταδιακή εξόφλησή τους. Με ένα ιδιωτικό συμφωνητικό αναγνώρισης και ρύθμισης οφειλής καθορίζονται το οφειλόμενο ποσό, οι δόσεις και οι ημερομηνίες καταβολής τους.
Εάν η συμφωνία δεν τηρηθεί, ο δανειστής μπορεί, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, να επιδιώξει την έκδοση διαταγής πληρωμής ή να ασκήσει αγωγή. Αποκτώντας εκτελεστό τίτλο, μπορεί στη συνέχεια να διεκδικήσει την ικανοποίηση της απαίτησής του μέσω αναγκαστικής εκτέλεσης, ακόμη και με κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών ή ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και τους περιορισμούς του νόμου.
Η οικονομική βοήθεια μεταξύ συγγενών και φίλων στηρίζεται συνήθως στην εμπιστοσύνη. Η έγγραφη αποτύπωση, όμως, μιας τέτοιας συμφωνίας δεν αποτελεί ένδειξη δυσπιστίας. Αντίθετα, μπορεί να προστατεύσει και τις δύο πλευρές και να αποτρέψει μια οικονομική διαφωνία που ενδέχεται να διαταράξει ακόμη και μια μακροχρόνια προσωπική σχέση.
*O Κωνσταντίνος Τζίκας είναι
Δικηγόρος Παρ'Αρείω Πάγω
Πιστοποιημένος Διαμεσολαβητής Υ.Δ.Δ.Α.Δ.
www.tzikas-lawfirm.gr
