">
Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ
Συγκοινωνιολόγου - Πολιτικού Μηχανικού
Μερικές φορές, η μεγαλύτερη αξία μιας αστικής παρέμβασης βρίσκεται σε αυτό που συμβολίζει και όχι σε αυτό που αλλάζει,
Η τολμηρή πρόταση του δημάρχου του Λονδίνου για την πεζοδρόμηση 1.000 μέτρων της εμβληματικής Oxford Street αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας τέτοιας επιλογής. Μιας απόφασης που υπερβαίνει τις συγκοινωνιακές ανάγκες και αποκτά βαθιά περιβαλλοντική, κλιματική, αισθητική και πολιτική σημασία.
Η Oxford Street δεν ήταν ένας συνηθισμένος δρόμος κυκλοφοριακής συμφόρησης. Ήδη διέθετε ιδιαίτερα φαρδιά πεζοδρόμια, περιορισμένη κυκλοφορία ιδιωτικών αυτοκινήτων, εκτεταμένη εξυπηρέτηση από λεωφορεία και τεράστια εμπορική κινητικότητα. Θα μπορούσε, επομένως, κανείς να υποστηρίξει ότι η πεζοδρόμησή της δεν αποτελούσε επιτακτική λειτουργική αναγκαιότητα.
Κι όμως, το Λονδίνο επέλεξε να προχωρήσει.
Γιατί το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο η απομάκρυνση των αυτοκινήτων. Είναι η διαμόρφωση ενός νέου αστικού υποδείγματος, όπου ο δημόσιος χώρος, η περιβαλλοντική συνοχή και η κλιματική ανθεκτικότητα αποκτούν προτεραιότητα. Είναι η συμβολική μετάβαση από την πόλη της κυκλοφορίας στην πόλη του ανθρώπου.
Στην Ελλάδα, αντίθετα, η έλλειψη πολιτικής τόλμης συναντά μια πραγματική διαρθρωτική αδυναμία: την ανεπαρκή προσφορά αξιόπιστων εναλλακτικών μετακινήσεων μέσω των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς. Χωρίς ισχυρές δημόσιες συγκοινωνίες, οι μεγάλες πεζοδρομήσεις συχνά αντιμετωπίζονται ως απειλή και όχι ως ευκαιρία.
Ωστόσο, η πρόσφατη λειτουργία του Μετρό Θεσσαλονίκης δημιουργεί μια ιστορική δυνατότητα. Η σημαντική αυτή επένδυση θα μπορούσε να συνοδευτεί από μια ουσιαστική περιβαλλοντική ανταποδοτικότητα προς την πόλη: την πεζοδρόμηση, για παράδειγμα, έστω ενός τμήματος της Παλιάς Παραλίας.
Όχι ως αποσπασματικό έργο εντυπωσιασμού, αλλά ως συνειδητή αναδιανομή του δημόσιου χώρου, με συγκοινωνιακό σχεδιασμό και περιβαλλοντικό όφελος.
Η πρόοδος μιας πόλης δεν μετριέται πάντα και μόνο από τις νέες υποδομές που αποκτά, αλλά από το χώρο που τολμά να επιστρέψει στους ανθρώπους της.
