">
Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Εργάτης, μεταφορέας, οδηγός ασθενοφόρου, κλητήρας... Αυτά είναι μερικά από τα επαγγέλματα που έκανε ο Ρεμί Ντε Βος. Στα 30 του έγραψε το «Débrayage», το πρώτο του θεατρικό έργο, στο οποίο περιγράφει μια πραγματικότητα που γνώριζε καλά: αυτήν της αναζήτησης εργασίας, των σχέσεων ιεραρχίας σε μια εταιρεία, αλλά και το φόβο απώλειας μιας δουλειάς. Το συγκεκριμένο έργο, σε σκηνοθεσία – σκηνική προσαρμογή Χριστίνας Χατζηβασιλείου, παρουσιάζεται από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος στο Νέο Υπερώο της ΕΜΣ.
«Αυτό που ψυχανεμιζόταν ή που βίωσε ο ίδιος στη Γαλλία στα μέσα του ’90, ήρθε σε εμάς με δέκα χρόνια καθυστέρηση. Τις καταστάσεις που περιγράφει ο Ντε Βος τις ζούμε τώρα», δήλωσε η σκηνοθέτης στον «Τ.Θ.».
Παράλληλα υπογράμμισε πως το τελικό αποτέλεσμα που θα δούμε επί σκηνής είναι καρπός ομαδικής δουλειάς. «Η παράσταση είναι ένα συνολικό πράγμα και δεν θα τα κατάφερνα ποτέ μόνη μου», σημείωσε, και έκανε ιδιαίτερη μνεία στη μουσική που της παραχώρησαν οι Electro Vampires, αλλά και στον Γιάννη Βούρο που της εμπιστεύθηκε το πρώτο ανέβασμα του «Débrayage» στη χώρα μας.
Και αν οι καταστάσεις που περιγράφει ο Ντε Βος είναι στενάχωρες και μπορεί να είναι οικείες σε πολλούς, καταλυτική είναι η θέση του χιούμορ που υπάρχει στο έργο του.
«Η Ελλάδα είναι η χώρα που υπέστη ίσως τους ισχυρότερους κραδασμούς ενός νεοφιλελεύθερου συστήματος, το οποίο και καταγγέλλει το θεατρικό αυτό έργο. Οπότε, διακαώς λέω στους Έλληνες: κρατάτε γερά. Ελπίζω το έργο μου να σας αγγίξει κι εκεί που βρίσκεστε, να μπορέσετε να γελάσετε μ’ αυτή την πραγματικότητα που αντιμετωπίζουμε όλοι μας», σημειώνει ο ίδιος ο συγγραφέας σε κείμενο που έγραψε ειδικά για το ελληνικό ανέβασμα του Débrayage.
-Το Débrayage γράφτηκε το 1996. Σε ποια εποχή/ περιοχή αναφέρεται το έργο;
-Συγγραφικά το έργο είναι τοποθετημένο στο Παρίσι ως πρωτεύουσα της Ευρώπης, οπότε αναφέρεται χωροχρονικά στην σύγχρονη Ευρωπαϊκή κρίση. Και είναι λίγο προφητικό, καθώς είναι γραμμένο μια δεκαετία πριν μας αγγίξει για τα καλά όλο αυτό το οικουμενικό κακό.
Παρόλα αυτά στην παράσταση έχω απαλείψει κάθε γαλλικό χαρακτηρισμό γιατί πρόθεσή μου είναι να είναι άχρονη με ένα τρόπο και να μπορεί κανείς να ταυτιστεί πολύ πιο εύκολα με καταστάσεις στις οποίες θα γίνει μάρτυρας.
Με λίγα λόγια προσπάθησα να κρατήσω το κείμενο εκτός ενός συγκεκριμένου τοπογραφικού γεωγραφικού πλαισίου, γιατί ο σκηνικός χώρος που επεξεργάστηκα μαζί με τη σκηνογράφο Όλγα Χατζηιακώβου είναι εντελώς διαφορετικός από αυτόν του κειμένου (σημ. το σκηνικό είναι μια υπερσύγχρονη τουαλέτα).
-Στο κείμενο ποιος είναι ο σκηνικός χώρος;
-Δεν υπάρχει. Η σύγχρονη δραματουργία γενικά αγγίζει όλο και πιο πολύ το αφαιρετικό, οπότε είναι λίγο παλαιϊκού τύπου να έχουμε πολύ συγκεκριμένες σκηνικές οδηγίες για τον τόπο και τον χρόνο. Ακόμα και στα πρόσωπα της διανομής ο Ντε Βος είναι πολύ ελλειπτικός. Δεν υπάρχουν ονόματα. Υπάρχουν μόνο οριοθετημένοι χαρακτήρες με γράμματα.
-Ο «Α», ο «Β» κλπ;
-Ναι.
-Οπότε έτσι γίνεται και ένα επιπλέον σχόλιο στο απρόσωπο των εργασιακών σχέσεων;
-Ακριβώς! Και όχι μόνο στις εργασιακές, αλλά και στις προσωπικές και στις ερωτικές και στις σεξουαλικές, γιατί το κείμενο γίνεται καθρέφτης για το πώς οι εργασιακές μας σχέσεις μπορούν να ανακλάσουν τις προσωπικές μας σχέσεις και πώς μπορεί όλο αυτό να γυρίσει μπούμερανγκ.
Υπάρχουν κάποιες ατάκες που τις χρησιμοποίησα και για το ραδιοφωνικό σποτ της παράστασης και τις έχω απομονώσει από έναν μονόλογο ανάμεσα στις οποίες είναι και αυτή που λέει ένας ήρωας: «Πες μου πόσα βγάζεις για να σου πόσα είσαι». Νομίζω αυτό μεταφράζει με τον καλύτερο τρόπο πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα άρδην για την ανθρώπινη αξία και αξιοπρέπεια.
-Είπατε πριν ότι ο Ντε Βος είναι προφητικός. Γράφει το κείμενο στα μέσα του ’90 και είναι σαν να μιλάει για το δικό μας σήμερα. Δεν έχουν εξελιχθεί τα πράγματα ή πάμε προς το χειρότερο;
-Βεβαίως και έχουν εξελιχθεί προς το χειρότερο… Δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξος άνθρωπος, αλλά παρόλα αυτά νομίζω ότι τα πράγματα έρχονται κατά κύματα σε εμάς.
Δηλαδή αυτά που ψυχανεμιζόταν ή που βίωσε ο ίδιος στη Γαλλία – το Débrayage είναι το πρώτο και το πιο βιωματικό του κείμενο– ή για παράδειγμα ο Μπελμπέλ στην Ισπανία (κινούνται και οι δύο στην ίδια δραματουργική γραμμή και αναφέρονται στις εργασιακές σχέσεις) στα μέσα του ’90, ήρθαν σε εμάς με δέκα χρόνια καθυστέρηση. Τις καταστάσεις που περιγράφει ο Ντε Βος τις ζούμε τώρα στο πετσί μας.
-Το Débrayage το χαρακτηρίζουν ως τραγικωμωδία. Πώς είναι η παρουσία του χιούμορ σε αυτό το έργο;
- Ο Ντε Βος έχει ένα φλεγματικό χιούμορ και μερικές φορές γίνεται σχεδόν ωμός, χάριν της κυνικότητάς του. Στην παράσταση έχω κρατήσει το χιούμορ αυτό μέσα σε μια σουρεαλιστική φόρμα η οποία έχει τη μορφή ενός υποκριτικού κώδικα που παρουσιάζεται με λεπτές πινελιές εκεί όπου χρειάζεται. Κατά τα άλλα νομίζω ότι κρατάω το κείμενο σε ένα πολύ πιο βίαιο πλαίσιο.
-Άρα το ποτήρι είναι μισοάδειο ή τελείως άδειο;
-Είναι πολύ απλοϊκός τρόπος να βλέπουμε έτσι τα πράγματα. Το ποτήρι πρέπει να αγωνιζόμαστε για να το γεμίζουμε. Με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο η ζωή συνεχίζεται.
-Όταν ετοιμάζατε την παράσταση είχατε κάποια επικοινωνία μαζί του; Ή θα δει τώρα το αποτέλεσμα;
-Όχι. Συνήθως οι σκηνοθέτες και οι συγγραφείς μετά την ολοκλήρωση της συγγραφής χωρίζουν. Επικοινωνία έχουμε με τον Ντε Βος και θα είναι χαρά μας που θα μας επισκεφθεί (σημ. θα βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη την 1η Νοέμβρη) και θα μπορέσουμε να συζητήσουμε όλο αυτό το πόνημα.
Αλλά επειδή είναι ένας άνθρωπος του θεάτρου και αναγνωρίζει ότι η διαδικασία της πρόβας είναι διαφορετική από αυτήν της γραφής, νομίζω ότι και στην Ελλάδα να βρίσκονταν πάλι θα μας έδινε πλήρη ελευθερία.
-Και παράλληλα συνεχίζεται και ο «Βυσσινόκηπος»…
-Ναι και δεν ξέρω πότε θα τον δουν και οι φίλοι μου (γέλια). Είναι εξαντλημένα τα εισιτήρια…
Μετάφραση: Έρση Βασιλικιώτη, Σκηνοθεσία-σκηνική προσαρμογή κειμένου: Χριστίνα Χατζηβασιλείου, Σκηνικά-κοστούμια: Όλγα Χατζηιακώβου, Video art-ηχητικό περιβάλλον: Γιάννης Πειραλής, Βιργινία Ρηγάκη, Φωτισμοί: Ελίζα Αλεξανδροπούλου, Μαρία Λαζαρίδου, Μουσική: Electro Vampires, Βοηθός σκηνοθέτη: Μαρία Λαζαρίδου, Οργάνωση παραγωγής: Πέτρος Κοκόζης.
Παίζουν οι ηθοποιοί (με αλφαβητική σειρά): Νικόλας Μαραγκόπουλος, Τιμολέων Παπαδόπουλος, Σίμος Πατιερίδης, Μίλτος Σαμαράς, Εύη Σαρμή, Χρύσα Τουμανίδου, Κωνσταντίνος Χατζησάββας.
* Η παράσταση «Débrayage» παίζεται στο Νέο Υπερώο της ΕΜΣ κάθε Τετάρτη και Κυριακή 19.00, Πέμπτη και Παρασκευή 21.00, Σάββατο 18.00 και 21.00. Είσοδος: 15 €, Εκπτωτικό (Φοιτητές, Άτομα άνω των 65) 12 €, Λαϊκές παραστάσεις (Τετάρτη 19.00, Σάββατο 18.00) 12 €, Πέμπτη στο ΚΘΒΕ 10 €. Τηλ. κρατήσεων: 2315 200200.
-Ταμεία και ιστοσελίδα ΚΘΒΕ www.ntng.gr
-Viva Τηλ. 11876 & www.viva.gr
-Kαταστήματα Public Θεσσαλονίκης, www.public.gr
•Τσιμισκή 24 – Μητροπόλεως 33
•Εμπορικό Κέντρο Mediterranean Cosmos
- Καταστήματα Seven Spots
-ΤΑΜΕΙΟ ΚΟΘ (Εκδοτήριο Πλατείας Αριστοτέλους)
* Και ο «Βυσσινόκηπος» που ανεβάζει η Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης» παίζεται έως 24/11 στη Βίλα Καπαντζή (Βασ. Όλγας 108) Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή 21.00, Σάββατο 18.30 και 21.00, Κυριακή 19.00. Εισιτήρια: 15 €, φοιτητικό-μαθητικό 10, κάρτα ανεργίας 8, ατέλεια 5. Πέμπτη βράδυ και Σάββατο απόγευμα: γενική είσοδος 10 €. Προπώληση από τον Ιανό (Αριστοτέλους 7).
