Της ΛΕΜΟΝΙΑΣ ΒΑΣΒΑΝΗ
Είθε να ζήσεις σε ενδιαφέροντες καιρούς, λένε οι Κινέζοι. Μάλλον ζούμε σε τέτοιους. Και τα ταξίδια όλα δείχνουν πως θα γίνονται πιο δύσκολα. Πώς αποφασίζει κανείς να πάει σε έναν προορισμό που από μερίδα του πληθυσμού θεωρείται επισφαλής; Και ποιος μπορεί να κρίνει τι θεωρείται ασφαλές και τι όχι;
Το ταξίδι στην Τυνησία είχε προγραμματιστεί πριν τις 24/11. Πριν το χτύπημα στην Τύνιδα και λίγο μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι.
Λίγο μετά τις τελευταίες, η Τυνησία αύξησε τα μέτρα ασφαλείας. Και με τους ελέγχους στα σταυροδρόμια, στα αεροδρόμια και στη λεωφόρο Χαμπίμπ Μπουργκίμπα στην πρώτη εντύπωση από την επαφή με μια νέα ήπειρο και ένα νέο προορισμό υπήρχε ένας ενδοιασμός, μια επιφύλαξη. Ο τρόμος γεννάει τρόμο; Ίσως αυτός να είναι ο στόχος των τρομοκρατών. Αντιστάθηκα και αποφάσισα να γνωρίσω τη χώρα χωρίς φόβο και προκαταλήψεις.
Μουσείο Μπαρντό
Πρώτος σταθμός; Το Εθνικό Μουσείο Μπαρντό, που υπάρχει μια μοναδική συλλογή επιτοίχιων και επιδαπέδιων ψηφιδωτών. Σε ένα σημείο βλέπω μια τρύπα στο γυάλινο προστατευτικό ενός εκθέματος. «Είναι από τους πυροβολισμούς από την επίθεση που έγινε την περασμένη άνοιξη» μου εξηγεί στα γαλλικά ο ξεναγός. Στην είσοδο έχει στηθεί και ένας πίνακας όπου αναγράφονται τα ονόματα και οι εθνικότητες των θυμάτων.
Στη συνέχεια σειρά έχει μια βόλτα στο Δημαρχείο και έπειτα στη Μεδίνα, την εντός των τειχών πόλη, με τα παραδοσιακά σοκάκια. Μια πύλη σηματοδοτεί την έναρξη της γαλλικής πλευράς της πόλης. Από το σημείο αυτό αρχίζει η λεωφόρος Χαμπίμπ Μπουργκίμπα. Στην αρχή ο απαραίτητος έλεγχος, όμως μετά αντικρίζεις μια λεωφόρο που θυμίζει Ιλίσια Πεδία με συστάδες δέντρων και φωτισμό που κολακεύει τα ετερόκλητα κτίρια, από αυτά που έχουν ισλαμικές επιρροές και τα ευρωπαϊκά, μέχρι και τα πιο αδιάφορα, των δεκαετιών ’50, ’60 και ’70.
Ο κινηματογράφος
Στο βάθος διακρίνω πολλά φώτα. Είναι η τελετή λήξης των Ημερών Κινηματογράφου της Καρχηδόνας, Les Journées cinématographiques de Carthage, αν προτιμάτε στα γαλλικά. Η ζωή κυλάει κανονικά. Ή τουλάχιστον προσπαθεί. Έξω από το θέατρο που γίνεται η απονομή έχει στηθεί κόκκινο χαλί και οι κάτοικοι περιμένουν για ένα νεύμα, ένα χαμόγελο από τους τοπικούς σταρ του σινεμά.
Από τις 21.00 αρχίζει ο περιορισμός της κυκλοφορίας. Ισχύει μέχρι και τις 5 τα ξημερώματα. «Σε λίγες μέρες θα αλλάξει και μετά θα αποσυρθεί», προβλέπει ο Mohamed Bachar, διευθυντής του Γραφείου Τουρισμού της Πρεσβείας της Τυνησίας στην Αθήνα που ταξιδεύει μαζί μας. Το πρώτο βήμα έγινε την 1η Δεκέμβρη, όπου ο περιορισμός κυκλοφορίας περιορίστηκε από τα μεσάνυχτα μέχρι τις 5 το πρωί. Ο κ. Bachar εδώ και χρόνια υπηρετεί από την Ελλάδα την πατρίδα του, την Τυνησία, κάνοντας συνεχείς προσπάθειες για να βελτιωθεί ο τουρισμός της.
Μάλιστα κάνει λόγο και για πιθανότητα μελλοντικά να επανέλθει η αεροπορική σύνδεση με την Ελλάδα (παλαιότερα υπήρχε πτήση από Θεσσαλονίκη και από Αθήνα). Αρκεί να ηρεμήσει λίγο η τωρινή κατάσταση, αναλογίζομαι.
Η δεύτερη μέρα ξεκινά με ξενάγηση στην Καρχηδόνα, που ιδρύθηκε από τους Φοίνικες το 814 π.Χ., κατεδαφίστηκε και ανοικοδομήθηκε από τους Ρωμαίους, και σήμερα μπορεί κανείς να επισκεφθεί τον αρχαιολογικό της χώρο.
Ακολουθεί περίπατος στο παραδοσιακό χωριό Σίντι Μπου Σαΐντ, το οποίο θυμίζει ελληνικό νησί, με τα άσπρα σπίτια του με τις μπλε λεπτομέρειες στις πόρτες και τα παράθυρα και τις μπουκαμβίλιες. Στην αγορά γίνονται παζάρια ό,τι κι αν αγοράσει κανείς. Εκεί υπάρχουν και καλλιτέχνες που κάνουν χένα ζωγραφίζοντας λουλούδια στα χέρια, πασπαλίζοντάς τα στο τέλος με χρυσόσκονη.
Η έρημος
Επόμενος προορισμός η Όαση Τοζέρ. Στην έρημο Σαχάρα, με τους αμμόλοφους που αλλάζουν σχήμα ανάλογα με τον άνεμο και τους κόκκους της άμμου να είναι τόσο λεπτοί όπως η πούδρα. Το τοπίο θυμίζει ταινία. Δεν είναι τυχαίο που στην περιοχή γυρίστηκαν σκηνές από τον «Πόλεμο των άστρων» του Τζορτζ Λούκας, ενώ λίγο πιο βόρεια, στην ορεινή Όαση Σιμπίκα, στην οροσειρά του Άτλαντα γυρίστηκαν σκηνές από τον «Άγγλο ασθενή» του Άντονι Μιγκέλα.
Το σαφάρι με νοικιασμένα τζιπ στην όαση του Άτλαντα συνεχίζεται και την επόμενη μέρα. Ακολουθεί επίσκεψη στο Πάρκο - Μουσείο Chak Wak της Όασης Τοζέρ. Εκεί ξετυλίγεται το νήμα της ιστορίας της θρησκείας με απεικονίσεις από την εποχή των προγόνων μας, από τα πρώτα χρόνια του Χριστιανισμού, αναπαραστάσεις με την Κιβωτό του Νώε, μέχρι μια αυτοσχέδια Ερυθρά Θάλασσα, που θυμίζει την έξοδο των Ισραηλιτών από την Αφρική, και από τον μουσουλμανισμό μέχρι τις ανατολικές θρησκείες.
Η θρησκεία
Η θρησκεία είναι η αφετηρία και της επόμενης μέρας. Η Καϊρουάν είναι μια από τις πιο σημαντικές πόλεις για το Ισλάμ, με το τζαμί της να συγκεντρώνει πλήθος πιστών. Η πόλη θεωρείται και κέντρο βιοτεχνίας χαλιών στην Τυνησία.
Σε κοντινή απόσταση βρίσκεται και το Πορτ Ελ Καντάουι με την προσεγμένη Μαρίνα του και τα εστιατόριά του.
Η τελευταία μέρα περιλαμβάνει επίσκεψη στο μουσείο της πόλης Ναμπέλ, που έχει κι αυτό ψηφιδωτά. Έπειτα σειρά έχει η Μεσογειακή Αραβική Μεδίνα της Χαμμαμέτ.
Τουρισμός από παίκτες γκολφ
Ο τουρισμός που απευθύνεται σε παίκτες του γκολφ αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων για τη χώρα. Εγκαταστάσεις υπάρχουν σε αρκετά σημεία, κυρίως στη Σους, αλλά ακόμη και μέσα στην έρημο. Το συγκεκριμένο είδος τουρισμού φαίνεται να είναι αυτό που έχει πληγεί λιγότερο. Ο γενικός διευθυντής ενός golf resort στη Χαμμαμέτ κ. Abdelkader Masmoydi μιλάει με συγκρατημένη αισιοδοξία για τις μελλοντικές αφίξεις. Το αεροδρόμιο της Χαμμαμέτ που είναι το μεγαλύτερο της χώρας, και απευθύνεται σε βορειοευρωπαίους, ενισχύει αυτή την αίσθηση. «Στα επόμενα χρόνια θα επεκταθεί, ενώ σχεδιάζεται και τρένο υψηλής ταχύτητας, που θα τη συνδέει με τη Σους, πόλη που υπάρχουν μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες», εξηγεί ο κ. Bachar.
Η ξενάγηση ολοκληρώνεται με το πιο εμπορικό κομμάτι της χώρας, τη Μεδίνα της Χαμμαμέτ, όπου έχει φτιαχτεί η αναπαράσταση μιας παραδοσιακής πόλης, σκεφτείτε κάτι σαν το ισπανικό χωριό της Βαρκελώνης, αλλά στο πιο μαζικό. Εκεί η πτώση του τουρισμού φαίνεται να είναι μεγαλύτερη. Τα μαγαζιά με λιγότερους πελάτες και κάποια κλειστά. Κάνω μια αγορά ευτελούς αξίας (το ευρώ εδώ είναι ισχυρό νόμισμα, σκεφτείτε ένα ευρώ αντιστοιχεί σε 2,2 δηνάρια) και ο ιδιοκτήτης του καταστήματος μου δίνει χίλιες ευχές. «Να μιλήσετε για μας, να έρθουν Έλληνες ξανά στη χώρα μας» μου λέει χαμογελώντας και ελπίζοντας σε ένα καλύτερο αύριο.
*Στην μεταφορά βοήθησε και το ταξιδιωτικό γραφείο Day Rise flights & Holidays, (τηλ 2310230987).