*Της Λεμονιάς Βασβάνη | Από την έντυπη έκδοση "Τύπος Θεσσαλονίκης"
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει κατακλύσει πολλές πτυχές της καθημερινότητάς μας. Άλλοτε την θεωρούμε απειλή πχ για τις θέσεις εργασίας που κινδυνεύουν να χαθούν. Άλλοτε όμως αποτελεί πολύτιμο εργαλείο.
Η δεύτερη περίπτωση ισχύσει τον τομέα της Μετεωρολογίας και ειδικότερα της πρόγνωσης του καιρού.
«Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν γίνει πολύ μεγάλα βήματα για την πρόγνωση του καιρού, καθότι χρησιμοποιούνται αριθμητικά μοντέλα που είναι ισχυρά εργαλεία.
Σε αυτά ενσωματώνονται πολλές μετρήσεις και τεχνολογικές καινοτομίες ώστε να προβλέπουμε τον καιρό με ασφάλεια για περίοδο λίγων ημερών. Αν θέλουμε να πάμε σε μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα πχ για 1-2 ή και παραπάνω μήνες, η επιστήμη βρίσκεται σε ερευνητικό στάδιο. Καλό είναι δηλαδή να μην εμπιστευόμαστε τις προγνώσεις που αφορούν σε μεγάλες χρονικές περιόδους.
Τα τελευταία 1-2 χρόνια έχει ενσωματωθεί και η ΤΝ από πολύ μεγάλα κέντρα όπως είναι το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων Καιρού μέλος του οποίου είναι και η Ελλάδα. Πρακτικά τι κάνει; Χρησιμοποιεί προγνώσεις από τα αριθμητικά μοντέλα που είναι γραμμένα σε γλώσσα υπολογιστή και τις βελτιώνει στη συνέχεια με το ΑΙ. Το εκπαιδεύει. Έτσι η ΤΝ παίρνει πληροφορία ψηφιακών δεδομένων για 30-50 χρόνια πριν. Και μπορεί να δουν ότι όταν συμβαίνει μια συγκεκριμένη κατάσταση θα οδηγηθούμε σε ένα αποτέλεσμα. Γίνεται λοιπόν σύγκριση τί έβγαλαν τα μοντέλα και τι έγινε τελικά. Και έτσι θα μπορεί να διορθώσει τα αυριανά μοντέλα και τις επόμενες προγνώσεις.
Όντως τα πρώτα στοιχεία που έχουμε δείχνουν μια βελτίωση. Ειδικά σε κάποια συστήματα όπως οι τροπικοί κυκλώνες υπάρχει πολύ μεγάλη βελτίωση πχ για να προβλέψουμε την πορεία τους, τα μέρη που θα χτυπήσουν. Σιγά σιγά βελτιώνονται και στην καθημερινή πρόγνωση πχ αν θα βρέξει αύριο, ποια θα είναι η θερμοκρασία κλπ. Άρα έχουμε τα μοντέλα πρόγνωσης καιρού που είναι συστήματα εξισώσεων όπου μέσα έχουν μαθηματικά, φυσική και χημεία και “τρέχουν” σε υπολογιστές και τα αποτελέσματά τους πλέον αξιοποιούνται περαιτέρω και με την τεχνητή νοημοσύνη», ανέφερε σε τηλεφωνική μας συνομιλία ο Διευθυντής του Τομέα Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας του Τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Καθηγητής Γιάννης Πυθαρούλης, με αφορμή την εκδήλωση που διοργανώνει, τη Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026 και ώρα 12.00, στο Μετεωροσκοπείο του Αριστοτελείου ο Τομέας Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας του Τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας Μετεωρολογίας (23/3).
Αναφορικά με την αξιοπιστία των προγνώσεων σχολίασε πως «τα μοντέλα είναι αρκετά αξιόπιστα. Ειδικά για προβλέψεις μέχρι 4 -5 μέρες. Αν θέλουμε να ξέρουμε τι θερμοκρασία θα έχει αύριο η Θεσσαλονίκη τα μοντέλα θα πέσουν μέσα με απόκλιση ενός βαθμού στην ελάχιστη και μέγιστη θερμοκρασία. Αν όμως θέλουμε να ξέρουμε πού και ποια ώρα θα βρέξει, εκεί τα λάθη είναι λίγο μεγαλύτερα. Θα προβλέψουν την βροχή. Αλλά για ακριβή ώρα και τόπο μπορεί να γίνουν σφάλματα. Αναφορικά με πολύ έντονα καιρικά φαινόμενα όπως πχ ο Ιανός ή ο Daniel, τα μοντέλα προέβλεψαν ότι θα συμβεί το ισχυρό φαινόμενο, αλλά δεν μπορούσαν να δώσουν την ακριβή ένταση».
«Ο κόσμος εμπιστεύεται τις προγνώσεις»
Ο ίδιος σχολίασε πως «και ο κόσμος εμπιστεύεται τις προγνώσεις. Συχνά νιώθουμε πως πολλοί θέλουν κάτι παραπάνω, ακόμη καλύτερη ποιότητα και μεγαλύτερη ακρίβεια. Ξαναλέω όμως ότι κάποιες παράμετροι όπως η ταχύτητα του ανέμου, η διεύθυνσή του κλπ προβλέπονται πιο εύκολα, ενώ η βροχή ή το χιόνι επειδή εξαρτώνται από πολλές παραμέτρους, η πρόγνωση μπορεί να έχει πιθανότερα σφάλματα. Μπορεί πχ να έχει απόκλιση λίγες ώρες. Όμως το ότι η επιστήμη μας έχει φτάσει σε αυτή την ακρίβεια είναι πολύ σημαντικό. Νιώθω περήφανος που εργάζομαι στην Μετεωρολογία γιατί είναι μια από τις λίγες επιστήμες που παρέχει τόση πληροφορία δωρεάν. Είναι διαθέσιμη και γίνεται προσπάθεια από ΕΜΥ και επίσημους φορείς πχ πανεπιστήμια ή ινστιτούτα, να παρέχουν πληροφορία που ο κόσμος την χρησιμοποιεί από το να ενημερωθεί πχ πριν πάει βόλτα μέχρι να δει πότε πχ θα ξεκινήσει ένα επαγγελματικό έργο πχ ένα δρόμο».
Σχετικά με τις προκλήσεις της επόμενης ημέρας ανέφερε ότι «προσπαθούμε να ενημερωθούμε και να εκπαιδευτούμε για το ΑΙ. Έχουμε και μεταδιδάκτορες που δουλεύουν πάνω στην ΤΝ. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Στα ίδια συστήματα πρόγνωσης καιρού υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Υπάρχουν πολλές πληροφορίες που δεν τις ξέρουμε. Πχ αυτές τις μέρες είχαμε σκόνη. Όμως ποια ήταν η ποσότητα. Γιατί ανάλογα με τον όγκο της μπορεί να ευνοηθεί ή να αποτραπεί η εκδήλωση βροχής. Τα ίδια μοντέλα στα οποία εκπαιδεύονται οι αλγόριθμοι πρέπει να βελτιωθούν. Φέτος το θέμα μας είναι η παρατήρηση. Πρέπει να υπάρξει βελτίωση εκεί. Χρειαζόμαστε ακόμη περισσότερο να αναπτυχθεί το συγκεκριμένο κομμάτι. Γιατί οι παρατηρήσεις θα μπουν στα μοντέλα, θα βγάλουν προγνώσεις και πάνω σε αυτές θα εκπαιδευτεί το ΑΙ»
Κεντρικός ομιλητής ο Πέτρος Κατσαφάδος
Να σημειωθεί ότι κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης τη Δευτέρα θα είναι ο Καθηγητής του Τμήματος Γεωγραφίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών και επικεφαλής της Ομάδας Δυναμικής Ατμόσφαιρας και Κλίματος-ΟΔΑΚ, κ. Πέτρος Κατσαφάδος. Το θέμα της ομιλίας είναι: «Ολοκληρωμένα Συστήματα Περιβαλλοντικών Προσομοιώσεων για την υποστήριξη της αδιάλειπτης πρόγνωσης καιρού».
Μετά το τέλος της ομιλίας, θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό για επίκαιρα θέματα σχετικά με τη μετεωρολογία, την κλιματολογία και το ατμοσφαιρικό περιβάλλον.
Η 23η Μαρτίου εορτάζεται κάθε χρόνο ως Παγκόσμια Ημέρα Μετεωρολογίας σε ανάμνηση της έναρξης ισχύος της Σύμβασης για την ίδρυση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, στις 23 Μαρτίου 1950. Το θέμα που όρισε ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός για το έτος 2026 είναι: «Παρατηρώντας το σήμερα, προστατεύοντας το αύριο».
- Έφοδος του «ελληνικού FBI» σε γκαλερί γνωστού επιχειρηματία – Δεκάδες πλαστοί πίνακες
- Τροχαίο στη Θεσσαλονίκη: Tραυματίστηκε οδηγός μηχανής - Πήγε να αποφύγει πεζή
- «Λουκέτο» για 2 μέρες για γνωστό μαγαζί στη Θεσσαλονίκη - Για ποιο λόγο
- Μεγάλη εξαγορά για γνωστή εταιρεία από Θεσσαλονίκη - Με ηγετική θέση σε εστίαση, φιλοξενία
