">
Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Ζήτημα βιωσιμότητας θέτουν οι κυλικειάρχες, ζητώντας κάποιες αλλαγές στους νέους κανόνες που ισχύουν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς για τα προϊόντα που επιτρέπεται να διατίθενται στα σχολικά κυλικεία.
Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο του προγράμματος του υπουργείου Υγείας για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας, τα σχολικά κυλικεία απαγορεύεται από φέτος να πωλούν μια σειρά από είδη όπως πατατάκια, σοκολάτες (ακόμη και υγείας), donuts, παγωτά, κρουασάν και τσίχλες, ενώ μειώνεται το μέγεθος
των προσφερόμενων μερίδων σε προϊόντα όπως πίτες, πίτσα, μπισκότα, ακόμα και στο κλασικό κουλούρι. Αλλαγές ισχύουν ακόμη και στο τοστ και τα σάντουιτς, καθώς απαγορεύεται η χρήση αλλαντικών (όπως ενδεικτικά ζαμπόν, φέτες γαλοπούλας, μπέικον, πάριζα, λουκάνικο κ.α.). Απαγορεύονται επίσης παρασκευάσματα κρέατος (όπως ενδεικτικά κοτομπουκιές, γύρος, σουβλάκι, σνίτσελ, μπιφτέκι, κ.α.) ως συστατικών σε σάντουιτς, πίτες, πίτσα και σαλάτες. Απαγορεύεται επίσης η πώληση αναψυκτικών.
Μιλώντας στο «ΤyposThes» η πρόεδρος του Σωματείου Σχολικών Κυλικείων Θεσσαλονίκης κ. Ουρανία Τσιρίδου, αφού ξεκαθαρίζει ότι τα κυλικεία ήταν πάντα υπέρ της σωστής διατροφής των παιδιών και πάντα αυτόν τον στόχο εξυπηρετούσαν, τονίζει ότι ζητούμενο είναι να μπορούν τα κυλικεία να είναι βιώσιμα. «Ζητούμε να μπορούμε να είμαστε βιώσιμοι, να μπορούμε να ζήσουμε τις οικογένειές μας», τονίζει χαρακτηριστικά.
Πέρα από τη μείωση των ειδών που μπορούν να προσφέρονται, ένα ακόμη ζήτημα είναι το μικρότερο μέγεθος των μερίδων, καθώς πλέον ισχύουν συγκεκριμένες προδιαγραφές γραμμαρίων ανά προϊόν.
Ενδεικτικά η κ. Τσιρίδου αναφέρει ότι το κουλούρι, που πρέπει να είναι στα 80 γραμμάρια, είναι πολύ μικρό, ενώ η πίτα των 100 γραμμαρίων που προβλέπεται «είναι σαν δυο μικρά τυροπιτάκια».
Από το καλοκαίρι έχουν γίνει πολλές συναντήσεις για το θέμα των νέων κανονισμών, ωστόσο ελάχιστες από τις αλλαγές που ζήτησε η Ομοσπονδία Σχολικών Κυλικείων έγιναν τελικά δεκτές.
Μεταξύ άλλων είχε ζητηθεί να αυξηθούν τα γραμμάρια. Τελικά, αυξήθηκαν από τα 60 στα 80 τα γραμμάρια για το σουσαμένιο κουλούρι, ενώ αυξήθηκαν λίγο και τα γραμμάρια στο ψωμάκι του σάντουιτς. Το αίτημα να επιτραπεί η πώληση σοκολάτας 30 γραμμαρίων πάντως δεν έγινε αποδεκτό.
Οι μαθητές μπορούν να αγοράζουν φρέσκα λαχανικά σε ατομικές μερίδες και φρουτοσαλάτες χωρίς ζάχαρη
«Οι κανόνες να ισχύουν για όλους»
Οι κυλικειάρχες επαναλαμβάνουν ότι υποστηρίζουν την ανάγκη σωστής διατροφής των παιδιών, ωστόσο τονίζουν ότι αυτό θα πρέπει να γίνεται από όλους, καθώς όπως αναφέρουν πολλά από τα προϊόντα που οι ίδιοι δεν επιτρέπεται να πωλούν, οι μαθητές μπορούν να τα βρουν στα καταστήματα που βρίσκονται εκτός των σχολείων.
Δεν είναι, εξάλλου, άγνωστες πλέον οι εικόνες μαθητών σε γυμνάσια και λύκεια να παραγγέλνουν από τα κινητά τους delivery και να τα παραλαμβάνουν από την είσοδο του σχολείου. Υπάρχουν δε και περιπτώσεις που βγαίνουν εκτός σχολείου, γι’ αυτό και έχει ζητηθεί να κλείνουν οι πόρτες ωστόσο, όπως αναφέρουν, «αυτό δεν γίνεται τόσα χρόνια».
Να σημειωθεί πάντως ότι στην εγκύκλιο του υπουργείου υπενθυμίζεται ότι βάσει του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, απαγορεύεται η αυθαίρετη έξοδος των μαθητών από τον σχολικό χώρο κατά τη διάρκεια του ωραρίου λειτουργίας του σχολείου. Επιπλέον, απαγορεύεται η παραγγελία από εξωτερικές επιχειρήσεις εστίασης εντός του σχολικού χώρου.
«Οι αυτόματοι πωλητές δεν μπορούν να αντικαταστήσουν το κυλικείο»
«Δεν θα είμαστε ανταγωνιστικοί, δε θα είμαστε βιώσιμοι, σιγά-σιγά θα αρχίσουν να κλείνουν τα κυλικεία», προειδοποιεί η κ. Τσιρίδου.
«Το ζητούμενο είναι να υποκατασταθούν από αυτόματους πωλητές; Αυτό θέλουμε για τα σχολεία;», διερωτώνται οι κυλικειάρχες, τονίζοντας πως «οι αυτόματοι πωλητές δεν μπορούν να αντικαταστήσουν ένα σχολικό κυλικείο». «Εμείς έχουμε σχέσεις οικογένειας, τα φροντίζουμε τα παιδιά. Ό,τι και να γίνει στο σχολείο θα τρέξουμε. Ακόμα και να τους πέσει κάτω το φαγητό τους ή αν δεν έχουν, θα φροντίσουμε να δώσουμε. Αυτό το κράτος δεν το καταλαβαίνει και έχει αυστηροποιήσει τους κανόνες», επισημαίνει η κ. Τσιρίδου.
Σημειώνεται ότι σε ό,τι αφορά τη Θεσσαλονίκη, αυτήν την στιγμή αυτόματοι πωλητές υπάρχουν μόνο σε κάποια σχολεία.
Πάντως οι νέες προδιαγραφές ισχύουν και για τους αυτόματους πωλητές που λειτουργούν εντός των σχολικών μονάδων.
Στη Βουλή το θέμα των σχολικών κυλικείων
Το σωματείο στη Θεσσαλονίκη πραγματοποίησε μια συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το Εσπερινό ΕΠΑΛ Ευόσμου κατά την πρώτη ημέρα της νέας σχολικής χρονιάς ενώ σε επίπεδο Ομοσπονδίας έχουν κατατεθεί πολλά έγγραφα προς τα υπουργεία.
Στο μεταξύ, για το θέμα κατέθεσε Ερώτηση στη Βουλή η Ράνια Θρασκιά, Βουλευτής Α' Θεσσαλονίκης και Υπεύθυνη Κ.Τ.Ε. Ψυχικής Υγείας του ΠΑΣΟΚ - Κινήματος Αλλαγής.
Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, η ερμηνευτική εγκύκλιος για την εφαρμογή των νέων διατάξεων εκδόθηκε μόλις δύο ημέρες πριν από την έναρξη των μαθημάτων και χαρακτηρίστηκε μάλιστα ως εξαιρετικά επείγουσα, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο στους επαγγελματίες των σχολικών κυλικείων για την αναγκαία προετοιμασία. «Την ώρα που το λειτουργικό κόστος έχει αυξηθεί σημαντικά, οι επαγγελματίες καλούνται να διαχειριστούν σημαντικά αποθέματα προϊόντων που πλέον δεν επιτρέπεται να διαθέτουν, καθώς και νέες απαιτήσεις ως προς τις ποσότητες των μερίδων. Παράλληλα, ζητείται σαφές πλαίσιο για την εγκατάσταση αυτόματων πωλητών, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υποκαταστήσουν τα σχολικά κυλικεία», αναφέρει η βουλευτής μεταξύ άλλων.
Να σημειωθεί πως σύμφωνα με την εγκύκλιο, οι αρμόδιες Υπηρεσίες υγειονομικών ελέγχων παρακαλούνται όπως προβούν σε όλους τους προβλεπόμενους ελέγχους κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς αναφορικά με την τήρηση του καταλόγου τροφίμων με σκοπό την προσαρμογή όλων των κυλικείων στις νέες διατάξεις.
Τι επιτρέπεται και τι μένει εκτός σχολικών κυλικείων
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η εγκύκλιος του υπουργείου, οι επικαιροποιημένες προδιαγραφές τροφίμων στα σχολικά κυλικεία δίνουν έμφαση στη διάθεση ποικιλίας τροφίμων φυτικής προέλευσης, την επιλογή δημητριακών ολικής άλεσης έναντι των επεξεργασμένων, τη μείωση του μεγέθους των προσφερόμενων μερίδων και τον περιορισμό της κατανάλωσης επεξεργασμένου κρέατος.
Δεν επιτρέπεται η διάθεση προϊόντων υψηλής ενεργειακής πυκνότητας και χαμηλής θρεπτικής αξίας όπως ενδεικτικά διάφορα γλυκίσματα (σοκολάτες, κρουασάν, donuts, καραμέλες κλπ), αλμυρά σνακ (chips πατάτας, γαριδάκια κλπ), παγωτά, γρανίτες, αναψυκτικά και ενεργειακά ποτά. Επιπλέον, ορίζεται όριο προσφερόμενης μερίδας για τα τρόφιμα τα οποία εάν καταναλωθούν σε μεγάλη ποσότητα συμβάλλουν σε αυξημένη θερμιδική πρόσληψη (π.χ. πίτες, πίτσα, μπισκότα κλπ).
Σε εφαρμογή της επιστημονικής γνωμοδότησης της Επιτροπής επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο η χρήση ψητού ή βραστού κρέατος κοτόπουλου ή γαλοπούλας ως συστατικό σε σαλάτες και σε σάντουιτς. Για την κάλυψη των αναγκών πρωτεΐνης των παιδιών, προκρίνεται η χρήση άλλων πηγών πρωτεϊνών υψηλής διατροφικής αξίας όπως το βραστό αυγό, ο τόνος και τα όσπρια.
Οι ξηροί καρποί επιτρέπονται μόνο στα κυλικεία Γυμνασίων και Λυκείων, σε ατομικές συσκευασίες έως 30 γραμμάρια, χωρίς πρόσθετο αλάτι ή ζάχαρη.
Επιτρέπεται, μεταξύ άλλων, φρέσκο γάλα, κεφίρ και αριάν σε ατομικές συσκευασίες και γιαούρτι. Επίσης, ροφήματα γάλακτος με κακάο και χαμηλά λιπαρά.
Το υπουργείο συστήνει τα ολόκληρα φρέσκα φρούτα να τοποθετούνται σε εμφανή και άμεσα προσβάσιμα σημεία ώστε να ενθαρρύνεται η αγορά τους
Έμφαση σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά
Συστήνεται όλα τα προσφερόμενα αρτοσκευάσματα να είναι ολικής άλεσης, ενώ προβλέπεται η διάθεση ολόκληρων φρέσκων φρούτων τα οποία συστήνεται να τοποθετούνται σε εμφανή και άμεσα προσβάσιμα σημεία ώστε να ενθαρρύνεται η αγορά τους. Επιπλέον, ενθαρρύνεται η διάθεση φρουτοσαλάτας σε ατομική συσκευασία έτοιμη προς κατανάλωση (π.χ. να συνοδεύεται από αναλώσιμο πιρούνι), ώστε να διευκολύνεται η άμεση κατανάλωση της από τους μαθητές. Οι σαλάτες λαχανικών που μπορεί να περιέχουν και πηγές πρωτεΐνης (όπως αυγό, τόνο, κοτόπουλο και όσπρια) αποτελούν επίσης πηγές διαιτητικών ινών και μπορούν να αποτελέσουν ένα πλήρες και επαρκές γεύμα για τα παιδιά που μένουν στο ολοήμερο σχολείο.
Δεν επιτρέπεται να διατίθενται χυμοί με πρόσθετα σάκχαρα (όπως τα φρουτοποτά και τα νέκταρ φρούτων) ενώ το μέγεθος της προσφερόμενης μερίδας για τους στυμμένους φυσικούς και συσκευασμένους φυσικούς χυμούς δεν μπορεί να ξεπερνά τα 250ml. Παράλληλα, ενθαρρύνεται η βιομηχανία τροφίμων να προχωρήσει σε παραγωγή ατομικών συσκευασιών χυμού σε μικρότερες μερίδες των 150-200ml.
Επιτρέπεται αποκλειστικά η διάθεση επεξεργασμένων φρούτων (π.χ. φρουτοσαλάτες), γαλακτοκομικών προϊόντων και φυτικών επιδορπίων και ροφημάτων όταν αυτά δεν περιέχουν καθόλου πρόσθετα σάκχαρα. Αναφορικά με τα επιδόρπια γιαουρτιού, τα φυτικά επιδόρπια και τα απλά αρτοσκευάσματα ορίζεται μέγιστη περιεκτικότητα ολικών σακχάρων 12,5% και για τις κρέμες 17%. Για όσα προϊόντα δεν κατέστη δυνατό να οριστεί ανώτατο όριο περιεκτικότητας σακχάρων ορίζεται όριο μεγέθους προσφερόμενης μερίδας προκειμένου να περιοριστεί η συνολική προσλαμβανόμενη ποσότητα πρόσθετων σακχάρων (π.χ. μπάρες δημητριακών, μπισκότα κλπ). Το μέλι που μπορεί να προστεθεί σε γιαούρτι ή σάντουιτς πρέπει να προσφέρεται σε ατομική μερίδα, ενώ προσοχή πρέπει να δίνεται και στην ποσότητα των αλειμμάτων ξηρών καρπών (ταχίνι, φυστικοβούτυρο κλπ) ειδικά όταν αυτά περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα (μέλι, κακάο).
Επιτρέπονται αποξηραμένα φρούτα χωρίς προσθήκη ζάχαρης και κομπόστες χωρίς πρόσθετα σάκχαρα.
Οι έφηβοι δεν πρέπει να καταναλώνουν ενεργειακά ποτά
Σύμφωνα με τις εθνικές διατροφικές συστάσεις, το νερό πρέπει να αποτελεί τη βασική και πρώτη επιλογή ενυδάτωσης των παιδιών και των εφήβων καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Παράλληλα, οι συστάσεις υπογραμμίζουν ότι τα παιδιά και οι έφηβοι δεν πρέπει να καταναλώνουν ροφήματα που περιέχουν καφεΐνη (όπως ο καφές και τα ενεργειακά ποτά), ενώ η αποφυγή των αναψυκτικών συνιστάται και λόγω της σύνδεσης τους με την εμφάνιση παχυσαρκίας. Βάση των ανωτέρω, δεν επιτρέπεται η πώληση στους μαθητές αναψυκτικών, καφέ και ενεργειακών ποτών στα σχολικά κυλικεία όλων των βαθμίδων.
Δείτε αναλυτικά στην γκαλερί που ακολουθεί τον κατάλογο με τις προδιαγραφές τροφίμων στα σχολικά κυλικεία, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ στις 15 Σεπτεμβρίου.
