Του Κωνσταντίνου Τζίκα*
Τον περασμένο Ιανουάριο, μέσα από αυτή τη στήλη, είχα γράψει ότι «η οικογένεια πρέπει να είναι ασφαλής». Επανέρχομαι σήμερα στο ίδιο θέμα, όχι επειδή άλλαξε αυτή η αυτονόητη αρχή, αλλά επειδή οι αριθμοί που βλέπουν το φως της δημοσιότητας δεν μας επιτρέπουν να την προσπεράσουμε.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, κάθε βράδυ στη χώρα μας πραγματοποιούνται περίπου 100 συλλήψεις έπειτα από καταγγελίες για περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Μόνο το 2025 οι συλλήψεις ανήλθαν περίπου στις 35.000, ενώ 14.000 έως 15.000 υποθέσεις έφτασαν στα δικαστήρια.
Πίσω όμως από τους αριθμούς υπάρχουν άνθρωποι. Υπάρχει η γυναίκα ή ο άνδρας που φοβάται μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Υπάρχει ο ηλικιωμένος που υφίσταται κακοποίηση. Και, κυρίως, υπάρχουν παιδιά που μεγαλώνουν ακούγοντας φωνές, απειλές και προσβολές ή βλέποντας τη βία να γίνεται μέρος της καθημερινότητάς τους.
Τα τελευταία χρόνια έγιναν σημαντικά βήματα. Η νομοθεσία αυστηροποιήθηκε, δημιουργήθηκαν εξειδικευμένα Γραφεία Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας και ενισχύθηκαν τα μέσα άμεσης προστασίας των θυμάτων. Το γεγονός ότι περισσότερα περιστατικά καταγγέλλονται μπορεί, άλλωστε, να σημαίνει και ότι περισσότερα θύματα βρίσκουν πλέον τη δύναμη και τον τρόπο να μιλήσουν.
Υπάρχει όμως ένα στοιχείο που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή: σημαντικό ποσοστό των συλληφθέντων, σύμφωνα με τις πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού, αφορά πρόσωπα με προβλήματα εξάρτησης ή επαναλαμβανόμενη βίαιη συμπεριφορά.
Εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, το κρίσιμο ερώτημα: τι γίνεται μετά τη σύλληψη;
Η ποινική αντιμετώπιση είναι απαραίτητη, αλλά από μόνη της δεν αρκεί. Όταν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος επανάληψης της βίας, χρειάζεται αποτελεσματική επιτήρηση των περιοριστικών όρων και άμεση προστασία του θύματος. Παράλληλα, όπου συντρέχει περίπτωση, απαιτούνται ουσιαστικά προγράμματα αντιμετώπισης εξαρτήσεων, διαχείρισης βίαιης συμπεριφοράς και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης.
Και πάνω απ’ όλα χρειάζεται πρόληψη. Γιατί επιτυχία μιας κοινωνίας δεν είναι μόνο να συλλαμβάνει τον δράστη αφού ασκήσει βία. Είναι να δημιουργεί τις συνθήκες ώστε η βία να μη συμβεί ξανά.
Εκατό συλλήψεις κάθε βράδυ δεν μπορεί να είναι ένας ακόμη αριθμός που θα ξεχαστεί στην επόμενη είδηση. Είναι εκατό λόγοι κάθε βράδυ για να αναρωτηθούμε τι περισσότερο μπορούμε να κάνουμε ως Πολιτεία και ως κοινωνία.
Γιατί το σπίτι πρέπει να είναι καταφύγιο. Ποτέ τόπος φόβου.
*Ο Κωνσταντίνος Τζίκας είναι
Δικηγόρος Παρ'Αρείω Πάγω
Πιστοποιημένος Διαμεσολαβητής Υ.Δ.Δ.Α.Δ.
www.tzikas-lawfirm.gr