">
Πολλές φορές έχουμε αναφερθεί εδώ στην απόλυτη αμετροέπεια, την οποία αντιμετωπίζουμε γύρω μας σε καθημερινή βάση. Η ακατάσχετη μπουρδολογία, της οποίας γίναμε μάρτυρες τις τελευταίες ημέρες στο δημόσιο διάλογο, έρχονται, να το επιβεβαιώσουν όλο αυτό, δυστυχώς. Αυτό που είναι βέβαια το περισσότερο ανησυχητικό είναι, ότι φαίνεται, να έχουν κολλήσει το μικρόβιο και χώροι που θα περίμενε κανείς, να είναι λίγο πιο ήπιοι και μετριοπαθείς.
Μοιραία λοιπόν φτάνουμε στο συμπέρασμα, ότι αυτή είναι κυρίαρχη τάση και κατάσταση και μάλλον θα πρέπει, να συνηθίσουμε, να ζούμε με αυτές. Καθόλου δε μου αρέσει αυτό και θεωρώ, ότι κάτι πρέπει, να γίνει για αυτό, αλλά δε βρίσκω τί.
Είναι χαρακτηριστικό, ότι, όσοι βγήκαν, να υποστηρίξουν τους δικούς τους μπουρδολόγους, προέβαλαν το επιχείρημα, ότι οι απέναντι εκφράζονται τόσο ακραία που τους φέρνουν στην κατάσταση, να απαντήσουν σε παρόμοιο ύφος. Το επιχείρημα αυτό είναι υπεραπλουστευτικό και δεν μπορεί, να σταθεί. Δεν είναι δυνατό, να δεχτεί κανείς, ότι θα αντιπαλέψω την μπούρδα με μία όμοια ή και μεγαλύτερη μπούρδα.
Πιο έντιμο θα ήταν, να συνομολογήσουν, ότι αυτού του επιπέδου η συζήτηση είναι εύκολη και για αυτό την προτιμάνε πλέον όλοι. Πέραν αυτού, είναι και η κυρίαρχη και άρα αυτό που στην πραγματικότητα επιλέγουν, είναι, να ακολουθήσουν το ρεύμα της εποχής.
Αυτή όμως είναι και η μεγαλύτερη παγίδα. Αναζητώντας το εύκολο και το πιασάρικο, διότι κινούμαστε εδώ και καιρό με όρους μάρκετινγκ, κατεβάζουμε το επίπεδο και εξαφανίζουμε το επιχείρημα. Καταβαραθρώνουμε το διάλογο και φυσικά μέσα από αυτό δυναμώνουμε τους ακραίους. Διότι παίζουμε το δικό τους παιχνίδι και μάλιστα στο δικό τους γήπεδο. Προοδευτικά τους δίνουμε τη νίκη στο πιάτο και τους καθιστούμε ιδιαίτερα ισχυρούς. Παρασυρόμαστε στο δικό τους ρυθμό και σε αυτόν χορεύουμε.
Η επικράτηση των ακραίων και των έξαλλων είναι μία δυσάρεστη πραγματικότητα, την οποία θα πρέπει, να δούμε κατά πρόσωπο, αν θέλουμε, να την αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά. Εφόσον βέβαια μας ενδιαφέρει, διότι το σύστημα είναι βέβαιο, ότι βολεύεται με αυτή και την παρακολουθεί.
Αν κάποιος αμφισβητεί το ότι το παιχνίδι χάνεται, αρκεί, πέραν της παρακολούθησης του πολιτικού διαλόγου που ήδη προαναφέραμε, να ρίξει μια ματιά στα κοινοβουλευτικά έδρανα της χώρας μας και στο ποιοι εμφανίζονται, να έχουν ρεύμα δημοσκοπικά. Να θυμίσουμε βέβαια εδώ, ότι κάπως έτσι πριν από μερικά χρόνια βρεθήκαμε με τους νεοναζί στη βουλή. Ο άρτι αποφυλακισθείς υπαρχηγός τους μάλιστα φαίνεται, να ετοιμάζεται, αν επανέλθει και ορισμένοι τον υποστηρίζουνε με πάθος. Άλλωστε οι συγγενείς ιδεολογίες σαρώνουν ήδη στη Γερμανία και από ό,τι φαίνεται θα καταγράψουν δυναμική στη Γαλλία. Για να μην αναφερθούμε και σε άλλες υπερδυνάμεις.
Όλα τα προαναφερόμενα δείχνουν, ότι το παιχνίδι χάνεται ή σε κάθε περίπτωση καθίσταται εκτός ελέγχου. Ο λόγος είναι απλός: δεν προσπαθούμε, να αντισταθούμε στην επέλαση της ακρότητας, της εξαλλοσύνης, της μισαλλοδοξίας και εν τέλει της ανοησίας, με επιχειρήματα. Είτε τις αγνοούμε με μία σχετική απαξία, είτε παρασυρόμαστε στο ίδιο επίπεδο. Και έτσι τελικά τρέφουμε το αβγό του φιδιού. Όταν βέβαια αυτό θεριέψει και μας κάνει μια χαψιά θα είναι αργά.
Η συνταγή της επιτυχίας των άκρων είναι απλή και δοκιμασμένη: μηδενισμός, συνωμοσιολογία και αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων για τα δεινά της κοινωνίας, τα οποία -ειρήσθω εν παρόδω- είναι πραγματικά, σοβαρά και εντόνως παρόντα. Δεν υπάρχει κράτος, δεν υπάρχει δικαιοσύνη, όλοι είναι διεφθαρμένοι και τα έχουν κάνει πλακάκια. Επίσης, καλλιεργείται και η άποψη, ότι μας πλησιάζουν και διάφορα δεινά, όπως πόλεμοι, η δευτέρα παρουσία, λιμοί, σεισμοί καταποντισμοί και όπου να ‘ναι θα φανεί και ο δράκος, για να φάει την πριγκίπισσα. Μέσα σε αυτή τη δίνη λοιπόν αναζητάμε παρηγοριά σε διάφορους σωτήρες, οι οποίοι μας προειδοποιούν και φυσικά μας δίνουν γραμμή. Η ίδια μανιέρα από το μεσαίωνα.
Αν θέλετε ένα ακόμα καλύτερο παράδειγμα, συντονιστείτε στις τηλεοράσεις σας και δείτε τη διαφήμιση που αφορά στη μεταναστευτική πολιτική της χώρας μας. Ούτως ή άλλως είναι προχωρημένο, να διαφημίζει μια κυβέρνηση τα έργα της. Ακόμα και έτσι όμως, είναι άλλο, να διαφημίζεις τον ψηφιακό της εκσυγχρονισμό, ο οποίος, να λέμε και του στραβού το δίκιο, είναι αντικειμενικά συγκλονιστικός και άλλο το ότι αντιμετωπίζεις το πρόβλημα της μετανάστευσης σύμφωνα με τα επικρατούντα σήμερα σε όλη σχεδόν Ευρώπη. Η τελευταία χρήζει ειδικής αναφοράς, καθώς έχει δώσει στο παρελθόν και όταν αυτή η εξαλλοσύνη δεν κατάφερνε, να επικρατήσει, μαθήματα σε σχέση με το πώς μπορεί, να αντιμετωπιστεί αυτό το φαινόμενο αποτελεσματικά, αλλά πάνω από όλα με ανθρωπιά. Σήμερα όμως φαίνεται να σέρνεται πίσω από τα επικρατούντα και πολύ επικίνδυνα διεθνή trends, τα οποία σε όσους ξέρουν ιστορία φέρνουν εφιάλτες. Διότι η τελευταία μπορεί και να επαναλαμβάνεται και ενίοτε το κάνει κιόλας.
*Ο Παναγιώτης Σκουρής είναι επίκουρος καθηγητής ευρωπαϊκού δημοσίου δικαίου στο Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, δικηγόρος και συνιδρυτής του δικηγορικού γραφείου AnPLegal Praxis(www.anplegal.gr).
