Γράφει ο Παναγιώτης Σκουρής*
Για πρώτη φορά άκουσα για τη Δόμνα από δύο φίλους από τα παλιά, το Γιώργο και το Σταύρο (αλφαβητικά μπαίνουν τα ονόματα, για να εξηγούμαστε). Η διήγηση λοιπόν ήταν τόσο ενθουσιώδης από πλευράς τους και καταλήξαμε, ότι θα πρέπει κάποια στιγμή οπωσδήποτε να πάμε.
Όταν ήρθε η ώρα λοιπόν, προς μεγάλη μου χαρά προστέθηκαν και ο Μιχάλης και η Έλενα, τα κουμπαράκια μου και φύγαμε.
Τί είναι όμως η Δόμνα;
Είναι ένα μαγαζί στην Άνω Πόλη (της Θεσσαλονίκης), η οποία κατά την εξιστόρηση που γίνεται εκεί (υπομονή, θα δείτε πιο κάτω, τί εννοώ) λειτουργεί από πολύ παλιά, το 1943. Μικρασιάτισσα ήταν η Δόμνα, πράγμα το οποίο εξηγεί πολλά.
Ο πιο κοντινός χαρακτηρισμός και ορισμός που μπορείς να της δώσεις είναι μουσική ταβέρνα.
Το κατάστημα είναι πάρα πολύ μικρό, μια σταλιά.
Σε ένα από τραπέζια κάθεται και η ορχήστρα, μπουζούκι, κιθάρα και φυσαρμόνικα και όλοι αυτοί και τραγούδι. Κοντά τους σε διπλανό τραπέζι βρίσκεις και διάφορους άλλους και για το σύνολο αυτών των ανθρώπων, αν εξαιρέσεις τα όργανα, δεν μπορείς να πεις με σιγουριά, αν είναι μέρος της μπάντας ή θαμώνες. Κρατήστε αυτό το τελευταίο, διότι έχει μεγάλη σημασία.
Αφού το μαγαζί γεμίσει κατά το μεγαλύτερο μέρος, αρχίζει σιγά σιγά το σερβίρισμα (το φαγητό είναι στάνταρ, ενώ για το ποτό υπάρχει επιλογή και παραγγελία με σταθερή τιμή ανά άτομο). Να σημειώσουμε εδώ, ότι υπάρχει αυστηρή ώρα προσέλευσης, ώστε να γίνουν όλα εντός χρονοδιαγράμματος.
Γενικά πάντως από την πρώτη στιγμή που μπαίνεις, ειδικά άμα δε σε ξέρουν, πράγμα που δεν είναι πολύ συνηθισμένο, γιατί κανένας δε φαίνεται να πηγαίνει μόνο μία φορά, σου πιάνουν κουβέντα και γενικά υπάρχει μία προσπάθεια να γίνει όλο το μαγαζί μία ευρύτερη παρέα.
Εν συνεχεία λοιπόν αρχίζει το πρόγραμμα, το οποίο είναι πραγματικά μοναδικό. Ρεμπέτικα, παλιά λαϊκά, οι τρεις μεγάλοι μας με πολύ σεβασμό, αλλά και ροκιές. Σε ένα πάντρεμα που είναι μαγικό και αυτό φαίνεται από το ότι, είτε από την πολύ αρχή είτε μετά από πολύ λίγο, όλοι διασκεδάζουν, τραγουδάνε (ακόμα και οι εντελώς παράφωνοι σαν και του λόγου μου), είναι ενθουσιασμένοι και αισθάνονται οικεία. Εκείνη τη στιγμή ήταν σα να ήμαστε η ορχήστρα όλοι μαζί.
Παράλληλα με το πρόγραμμα και εν είδει διαλείμματος υπάρχει και μία ιστορική αναδρομή στο ίδιο το μαγαζί στα χρόνια λειτουργίας τους και σε διάφορα ανέκδοτα που συνδέονται με θαμώνες, περισσότερο ή λιγότερο γνωστούς. Την ιστορία μας τη λέει το μπουζούκι, ο κυρ Χρήστος, ο οποίος ομολογουμένως έχει τεράστιες γνώσεις και επάρκεια να το κάνει.
Εκτός από την ιστορία είναι πολύ καλός και στη φιλοσοφία και στη λογοτεχνία. Όχι στην αμπελοφιλοσοφία. Είναι πολύ αυθεντικό που κάνει και όταν μιλάει για το έργο των μεγάλων, μελοποιημένων μας ποιητών, πραγματικά δίνει ρέστα. Και αν μη τι άλλο, σου δίνει να καταλάβεις, πόση σημασία έχει να γνωρίζεις σε βάθος αυτό που κάνεις και αυτό που αγαπάς. Και πόσο περισσότερο το αγαπάς, όταν το μαθαίνεις καλύτερα. Και σίγουρα το κάνεις αυθεντικά.
Ένα άλλο πολύ ωραίο στοιχείο ήταν το ότι στη σύνθεση του μαγαζιού συναντάς όλες πραγματικά τις ηλικίες. Και πολύ ευχάριστο, ότι τα νέα παιδιά, γεια σου Δημοσθένη, και πολύ καλά περνάνε και όλα τα τραγούδια-μνημεία του πολιτισμού μας ξέρουν και αφήνουν τα κινητά, για να συμμετάσχουν σε κάτι πραγματικό.
Κάπου εκεί λοιπόν αρχίζουν οι παραγγελιές. Εκεί πραγματικά η κατάσταση απογειώνεται. Εμείς είχαμε και έναν αεροπόρο στην παρέα μας, γεια σου Σπύρο, ή τουλάχιστον έτσι μου είπαν. Οπότε σας μιλάω με επιστημονική τεκμηρίωση.
Το πιο εντυπωσιακό από όλα είναι, ότι ό,τι και να τους ζητήσεις και το ξέρουν και το παίζουν. Προφανώς βέβαια ο κόσμος παραγγέλνει τραγούδια που ταιριάζουν και στο μαγαζί και στην ατμόσφαιρα. Πάντως εγώ δεν κατάλαβα να ζήτησε κάποιος κάτι και να μην το ακούσαμε.
Το πιο σωστό πράγμα που ακούσαμε εκεί μέσα λοιπόν από τον κυρ Χρήστο και το έχει πει βέβαια πρώτος ένας άλλος μεγάλος τραγουδοποιός – ίσως και φιλόσοφος κι αυτός κατά μία έννοια-, ο Νιόνιος, είναι πως την ιστορία τη γράφουν οι παρέες.
Αλήθεια είναι αυτό και στη Δόμνα κάθε βράδι εκτός από τη δική σου, όλο το μαγαζί γίνεται η παρέα σου και η εν γένει κατάσταση έχει κάτι από αρχαίο δράμα και κάθαρση, υπό την έννοια ότι έχεις συμμετοχή σε όλο το δρώμενο και ζεις μια ανάταση. Έτσι το βλέπω εγώ τουλάχιστον. Σίγουρα όμως πρόκειται για ψυχαγωγία, όχι απλά για διασκέδαση. Άσε που ταυτόχρονα κάτι μαθαίνεις κιόλας.
Σας προτείνω λοιπόν ανεπιφύλακτα να κάνετε μια βόλτα από τη Δόμνα. Μπορεί και να συναντηθούμε, γιατί εγώ σίγουρα θα ξαναπάω.
*Ο Παναγιώτης Σκουρής είναι επίκουρος καθηγητής ευρωπαϊκού δημοσίου δικαίου στο Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, δικηγόρος και συνιδρυτής του δικηγορικού γραφείου AnPLegal Praxis (www.anplegal.gr).
