Γράφει ο Παναγιώτης Σκουρής*
Θέλεις καμιά φορά, να αγιάσεις, βρε παιδάκι μου και δε σε αφήνουν οι εξελίξεις, οι οποίες μάλιστα είναι και εκ πρώτης όψεως άσχετες.
Ο λόγος θα γίνει και σήμερα για την αμετροέπεια και τα παιχνίδια δημιουργίας εντυπώσεων. Καθώς και για τους αμετροεπείς, οι οποίοι εξακολουθούν, να έχουν την πεποίθηση, ότι μπορούν, να λένε ό,τι θέλουν. Στη χώρα μας εξακολουθούμε, να το ζούμε αυτό. Λέγεται ό,τι νά’ ναι, χωρίς να υπάρχει η παραμικρή συνέπεια. Και δε μιλάμε μόνο για συνέπειες που μπορεί, να σχετίζονται με το νόμο, αλλά την κατακραυγή, την οποία θα έπρεπε, να αντιμετωπίζουν όσοι κάνουν χρήση τέτοιων πρακτικών.
Πώς όμως, να γίνει αυτό, όταν η αμετροέπεια κυριαρχεί ακόμα και στα ανώτερα κλιμάκια εξουσίας;
Για να δούμε όμως, τί με έχει οδηγήσει για άλλη μια φορά σε αυτές τις σκέψεις.
Πρόσφατα λοιπόν απεβίωσε ένας πολύ αγαπητός και καταξιωμένος σκηνοθέτης και ηθοποιός, ο Rob Reiner. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό, σύμφωνα με όσα βλέπουν το φως της δημοσιότητας, ότι έχουμε να κάνουμε με ένα θάνατο που έγινε υπό δραματικές και για την ώρα αδιευκρίνιστες συνθήκες. Συνθήκες που δείχνουν να έχουν στοιχεία οικογενειακής τραγωδίας.
Ο θανών λοιπόν έχει σκηνοθετήσει μία σειρά από σπουδαίες ταινίες, μεταξύ των οποίων είναι και αυτή του τίτλου. Επίσης, δε θα πρέπει να παραλείψουμε, κατά το γράφοντα τουλάχιστον, το Stand by me, το When Harry met Sally και το Wolf of Wall Street. Στο τελευταίο μάλιστα έπαιξε και η ερμηνεία του ήταν αν μη τί άλλο ιδιαίτερη.
Εκτός από τα ανωτέρω, είχε και πολιτική δράση και είχε πολλάκις εκφράσει την αντίθεσή του με τον πρόεδρο της χώρας του, των Ηνωμένων Πολιτείων, αυτήν την εποχή. Φυσικά δεν είναι ο μόνος, ειδικά από τον ευρύτερο χώρο των τεχνών. Δε χρειάζεται βέβαια να πούμε εδώ, ότι προφανέστατα ο καθένας έχει δικαίωμα σε όποια άποψη θέλει και αυτό μόνο αντιπαράθεση επιχειρημάτων θα πρέπει να προκαλεί και να δημιουργεί.
Ο εν λόγω πρόεδρος λοιπόν, όταν πληροφορήθηκε την απώλεια, έσπευσε να μας πει, ότι καθόλου δεν εκτιμούσε το θανόντα, ο οποίος κατά την άποψή του δεν ήταν και κανένας σπουδαίος καλλιτέχνης και λίγα πράγματα πρόσφερε στη χώρα. Σταθερή αντίδραση σε όσους δεν τον αποδέχονται και τον αντιπολιτεύονται. Αυτό όμως δε φαίνεται να ξεπερνάει τα όρια, πέραν του ότι, θα περίμενε κανείς, να επιδεικνύεται μία μεγαλοσύνη σε σχέση με έναν εκλιπόντα και μάλιστα πρόσφατα. Όμως δε μείναμε μόνο σε αυτό, καθώς σε συνέχεια της δήλωσης φτάσαμε στο σημείο να ακούσουμε, ότι αντίθεση του Reiner με τον πρόεδρο είναι κάποιου είδους πάθηση που μπορεί, να οδήγησε και στο θάνατό του. Μάλλον με κάποιο σχεδόν μεταφυσικό τρόπο.
Εδώ λοιπόν η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά και εδώ έχουμε την αμετροέπεια, στην οποία αναφερθήκαμε λίγο πιο πριν.
Όταν λοιπόν αυτά τα πράγματα, τα οποία για το μέσο νου και άνθρωπο είναι μάλλον ανεπίτρεπτα, γίνονται σε μόνιμη βάση και με κάθε αφορμή, είναι να μη δημιουργείς την αντίληψη, ότι η εξωτερίκευση αυτού του είδους της προκλητικότητας είναι ένα είδος ζητούμενο;
Προφανώς.
Δε φτάνει όμως μόνο, να διαπιστώνουμε αυτό και να καταλήγουμε στο αυτονόητο συμπέρασμα. Πρέπει να δούμε με μεγαλύτερη προσοχή το ότι αυτό τείνει να γίνει μία μανιέρα, η οποία έχει να κάνει αποκλειστικά με την προβολή και την απήχηση σε πολιτικό επίπεδο. Που με τη σειρά σημαίνει, ότι με κάποιο τρόπο φαίνεται πως ένα τμήμα της κοινωνίας, σημαντικό αν αναλογιστεί κανείς τα νούμερα, αποδέχεται και επικροτεί όσους επιδεικνύουν τις συμπεριφορές αυτές. Και αυτό το γεγονός την καθιστά ζητούμενο.
Το πρόβλημα δηλαδή εντοπίζεται λιγότερο στην ίδια τη συμπεριφορά και περισσότερο στο ότι την ανεχόμαστε και δεν αντιδράμε, ώστε με κάποιο τρόπο να σταματήσει. Εκεί βρίσκεται ο πυρήνας του ζητήματος και σε σχέση με αυτό θα πρέπει να αναζητήσουμε την αντιμετώπισή του.
Έχουμε πολλές φορές μιλήσει για το ρόλο που μπορεί να έχει η παιδεία στο πλαίσιο αυτό και ότι η ίδια η πολιτική εξουσία για ίδιον όφελος την έχει φέρει στο σημείο, να μη δημιουργεί αρκετές ασφαλιστικές δικλείδες αντίδρασης σε τέτοια φαινόμενα. Και το πληρώνει βέβαια αυτό, καθώς οι αμετροεπείς δείχνουν μια τάση κυριαρχίας και την καρπώνονται εν τέλει. Άρα, σε αυτό το πεδίο θα πρέπει να υπάρξουν παρεμβάσεις και βελτιώσεις.
Για μένα πάντως το μεγαλύτερο ζητούμενο είναι, να βρούμε έναν τρόπο να βγάλουμε τη σιωπηλή πλειοψηφία από το λήθαργο και να την κινητοποιήσουμε σε σχέση με την αντίδραση απέναντι σε τέτοιες καταστάσεις. Όχι με συλλαλητήρια και μπλόκα, αλλά με ορθολογισμό. Για τη διεκδίκηση απλά του αυτονόητου.
*Ο Παναγιώτης Σκουρής είναι επίκουρος καθηγητής ευρωπαϊκού δημοσίου δικαίου στο Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, δικηγόρος και συνιδρυτής του δικηγορικού γραφείου AnPLegal Praxis (www.anplegal.gr).
