Μια νέα, πιο ευέλικτη εποχή φαίνεται πως ξεκινά για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους στη χώρα μας. Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα του Τύπου, το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών φέρνει ριζικές αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, με στόχο να αρθούν τα γραφειοκρατικά και αλγοριθμικά εμπόδια που μέχρι σήμερα κρατούσαν εγκλωβισμένους χιλιάδες πολίτες.
Αν οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιωθούν και οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις τεθούν σε πλήρη εφαρμογή από τον προσεχή Σεπτέμβριο, αναμένεται να προσφέρουν τεράστια ανακούφιση και να ελαφρύνουν ουσιαστικά χιλιάδες νοικοκυριά. Σε μια περίοδο που η παρατεταμένη ακρίβεια πιέζει ασφυκτικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και η αδυναμία αποπληρωμής των συσσωρευμένων οφειλών αποτελεί καθημερινό βραχνά, οι ρυθμίσεις αυτές μπορούν να αποτελέσουν πραγματική σανίδα σωτηρίας.
Με βάση όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, οι αλλαγές εστιάζουν σε τέσσερις κεντρικούς άξονες:
1. Πράσινο φως για μικροοφειλές από 5.000 ευρώ Η σημαντικότερη ίσως ανατροπή αφορά το ελάχιστο όριο οφειλής για την είσοδο στην πλατφόρμα. Το όριο μειώνεται από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ. Η διεύρυνση αυτή ανοίγει την πόρτα του μηχανισμού σε περίπου ένα εκατομμύριο πολίτες με μικρότερα χρέη προς την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ (ΚΕΑΟ), επιτρέποντάς τους να επωφεληθούν από τις μακροχρόνιες ρυθμίσεις και τα «κουρέματα» που μέχρι πρότινος αφορούσαν μόνο μεγαλύτερους οφειλέτες.
2. Στοχευμένη προστασία της κύριας κατοικίας Για πρώτη φορά εισάγεται η δυνατότητα πλήρους διαχωρισμού της κύριας κατοικίας από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία. Εάν ένας οφειλέτης διαθέτει περισσότερα από ένα ακίνητα, θα μπορεί πλέον να επιλέξει να εξαιρέσει το σπίτι του από τη συνολική περιουσιακή εξίσωση. Η υπόλοιπη περιουσία μπορεί να οδηγηθεί σε ρευστοποίηση για την κάλυψη των λοιπών χρεών, διασφαλίζοντας ωστόσο ότι η κύρια στέγη παραμένει προστατευμένη.
3. Μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερες δόσεις Ως άμεση συνέπεια της προστασίας της πρώτης κατοικίας, ο αλγόριθμος του συστήματος θα υπολογίζει το χρέος με διαφορετικά κριτήρια. Όταν ο δανειολήπτης επιλέγει τη διάσωση του σπιτιού του, η ρύθμιση θα βασίζεται αποκλειστικά στην εμπορική αξία αυτού του συγκεκριμένου ακινήτου και στο πραγματικό του εισόδημα. Αυτό θα οδηγεί αυτόματα σε σημαντικότερη διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής ή των προσαυξήσεων, καθώς και σε αισθητά μικρότερη μηνιαία δόση.
4. Η «δεύτερη ευκαιρία» για όσους έχασαν προηγούμενες ρυθμίσεις Το νομοσχέδιο ανοίγει ένα πολύτιμο παράθυρο εξάμηνης διάρκειας (έως τον Μάρτιο του 2027) για όσους είχαν ενταχθεί στο παρελθόν στον εξωδικαστικό αλλά δεν κατάφεραν να φανούν συνεπείς και έχασαν τη ρύθμισή τους. Οι οφειλέτες αυτοί αποκτούν το δικαίωμα να υποβάλουν νέα αίτηση, ώστε να επανενταχθούν στο σύστημα υπό το νέο, ευνοϊκότερο καθεστώς των δύο εναλλακτικών σεναρίων.
Αν τελικά όλα τα παραπάνω πάρουν τον δρόμο της υλοποίησης, η νέα αυτή αρχιτεκτονική του εξωδικαστικού μηχανισμού δεν θα προσφέρει απλώς τεχνικές λύσεις, αλλά ένα ουσιαστικό οικονομικό ανάχωμα για την κοινωνία απέναντι στην κρίση του κόστους ζωής.
*Ο Κωνσταντίνος Τζίκας είναι Δικηγόρος Παρ'Αρείω Πάγω
Πιστοποιημένος Διαμεσολαβητής Υ.Δ.Δ.Α.Δ.
www.tzikas-lawfirm.gr
