Γράφει ο Παναγιώτης Σκουρής*
Προεξαγγελτικά θα πω, ότι ο τίτλος του άρθρου λίγη σχέση έχει με το περιεχόμενο. Προφανώς παραπέμπει στο μέγα Μάνο Χατζιδάκι, όπως οι περισσότεροι θα καταλάβατε. Θα με ρωτήσετε τώρα, πού το θυμήθηκα το Μάνο ξαφνικά
Η απάντηση είναι, ότι γενικά, αλλά πολύ περισσότερο τελευταία, λείπει αφάνταστα. Μέσα σε όλο το χάλι που διαρκώς αντιμετωπίζουμε και την παντελή απουσία στοιχειώδους επιπέδου και ευγένειας, δε γίνεται, να μην το θυμόμαστε. Αυτόν και, κυρίως, τις τοποθετήσεις του απέναντι στα κακώς κείμενα.
Η περίφημη φράση του περί του όταν συνηθίζεις το τέρας, αρχίζεις να του μοιάζεις, φαίνεται πιο επίκαιρη από ποτέ. Το τέρας, στο οποίο αναφερόταν, το περιέγραφε σαν τη Λερναία Ύδρα με πολλά πρόσωπα και σχεδόν αθάνατο. Ένα αδηφάγο όν, το οποίο κατά βάση τρεφόταν από την αμάθεια και την αδιαφορία.
Αν έχετε παρακολουθήσει τη στήλη αυτή, σίγουρα θα διαπιστώνετε, ότι δεν υπάρχουν πολλά, με τα οποία, να συμφωνώ περισσότερο.
Ζούμε λοιπόν σε μία κατάσταση, η οποία, για τη δική μου τουλάχιστον αισθητική, είναι τερατώδης. Η δική μου γνώμη διαφοροποιείται λίγο από του Χατζιδάκι, κατά το σκέλος που εγώ θεωρώ, ότι δε φουντώνει μόνο από την αδιαφορία. Αυτό το στάδιο, μάλλον το έχουμε ξεπεράσει. Πλέον, είμαστε σε ένα σημείο που σε μία, θλιβερή, αλλά καθόλου ευκαταφρόνητη, μειοψηφία αρέσει αυτό το σκηνικό. Αρέσει δηλαδή η τερατώδης ασκήμια. Με άλλα λόγια, απομακρυνόμαστε και εν τέλει εγκαταλείπουμε την ίδια μας τη φύση. Διότι η φυσιολογική κατάσταση του ανθρώπου είναι, να αισθάνεται μία φυσική έλξη προς και εν τέλει, να αναζητά το ωραίο. Κάτι σαν τη μουσική του Μάνου δηλαδή.
Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι βέβαια -και το έχουμε πει αρκετές φορές από εδώ αυτό- το ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, επίσης καθόλου ασήμαντες, οι εραστές και οπαδοί της ασκήμιας επικρατούν. Ενίοτε κυβερνάνε κιόλας. Αλλά ακόμα και όταν δε φτάνουν τόσο ψηλά, μονοπωλούν για αρκετή ώρα την καθημερινότητα και την ενημέρωσή μας. Για τον απλούστατο λόγο, ότι αυτή η ασκήμια πουλάει. Κάνει έκκληση στα ταπεινότερα των αισθημάτων μας και μας ερεθίζει με έναν τρόπο. Είναι εύπεπτη, δε χρειάζεται και πολλή σκέψη, και άρα πληροί όλα τα standards της εποχής μας. Άσε που είναι και ταχύτατη και σχεδόν κενή περιεχομένου.
Για όσους σπεύσουν, να που, ότι τα παραβλέπω μαύρα, θα πω, ότι είναι μάλλον χειρότερα. Ακριβώς επειδή εκείνοι, στους οποίους αρέσει το τέρας είναι, στην αρχή τουλάχιστον, οι λιγότεροι. Ωραία, θα μου πεις, οπότε, τί γίνεται με τους περισσότερους;
Εκεί έχει απαντήσει ο Χατζιδάκις: αυτοί οι πολλοί είναι αδιάφοροι. Είτε επειδή δε βλέπουν το λόγο, να αντιδράσουν, είτε, επειδή, διαπιστώνουν το ανώφελο, να αντισταθούν στην ασκήμια και την τάση της, να επιβληθεί. Στο κάτω κάτω σου λένε, εγώ δε θα γίνω έτσι, ούτε υπάρχει περίπτωση, να μου αρέσει όλο αυτό. Θα περιχαρακώσω λοιπόν τη δική μου σφαίρα και θα είμαι μια χαρά.
Εδώ λοιπόν επικαλούμαστε πάλι το Μάνο. Μπορεί, να μη σε κερδίσει το τέρας και να μη γίνεις φίλος του, αλλά θα το συνηθίσεις. Και θα τριγυρνάει στη γειτονιά σου και θα λες, εντάξει, δεν έγινε και τίποτα. Όταν λοιπόν θα έχει χαλαρώσει αρκετά, απλά θα σε καταβροχθίσει. Ή, ακόμα χειρότερα, θα γίνεις κι εσύ όμοιο με αυτό.
Στη σημερινή εποχή η κακογουστιά και η εξαλλοσύνη σε όλα τα επίπεδα κυριαρχεί. Δύσκολα δεν το βλέπει κανείς αυτό. Και αυτό δεν αφορά στη νεολαία, διότι αυτή δεν έχει έρθει ακόμα στα πράγματα, οπότε δεν ελέγχει τις τάσεις. Το λέω αυτό, διότι είναι μία σταθερή θεωρία, ότι το επίπεδο πέφτει όσο περνάνε τα χρόνια και για αυτό πάμε από το κακό στο χειρότερο. Ωραία, ας πούμε, ότι είναι έτσι, αλλά το θέμα είναι ποιος το ρίχνει;
Απέναντι σε αυτήν ακριβώς την κακογουστιά θα πρέπει να ορθώσουμε ανάστημα, όπως το έκανε στην εποχή ο Χατζιδάκις. Ίσως όχι με τον ίδιο ακριβώς τρόπο με το δικό του που έβγαζε και αυτός μια ακραία αποστροφή. Μην ξεχνάμε βέβαια, ότι ήταν και καλλιτέχνης, οπότε όλα μέσα του ήταν πιο έντονα. Γιατί αναμφισβήτητα ήταν αυθεντικός καλλιτέχνης αυτός. Για τον τρόπο, που θα πρέπει να βρεθεί, μπορούμε να συζητήσουμε. Αυτό που έχει όμως μεγαλύτερη σημασία και δυστυχώς δεν παίρνει χρονοτριβή, είναι, να ορθώσουμε το ανάστημα μας στο τέρας και να μην επιτρέψουμε στους εαυτούς μας ούτε να το συνηθίσουν, ούτε να γίνουν σαν αυτό.
Αντίσταση στην ασκήμια λοιπόν. Και αν παρ’ ελπίδα κάποια στιγμή απογοητευτείτε και χάσετε το κουράγιο σας, βάλτε να ακούσετε λίγο Χατζιδάκι και θα βρείτε και το δρόμο σας και τον κατάλληλο τρόπο.
*Ο Παναγιώτης Σκουρής είναι επίκουρος καθηγητής ευρωπαϊκού δημοσίου δικαίου στο Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, δικηγόρος και συνιδρυτής του δικηγορικού γραφείου AnPLegal Praxis (www.anplegal.gr).
- Άνεμοι στη Θεσσαλονίκη: Φουρτουνιασμένος ο Θερμαϊκός στη Λεωφόρο Νίκης (VIDEO)
- Θεσσαλονίκη: Πήραν μπρος οι μπουλντόζες - Καθαρίζεται οικόπεδο, τέλος εστίες μόλυνσης
- Voucher 750 ευρώ: Βγήκαν τα αποτελέσματα - Άνοιξε η πλατφόρμα για επιλογή προγράμματος
- Ιωάννα Τούνη: Διακόπηκε για την 1η Απριλίου η δίκη για το revenge porn
