">
Με μνημόσυνο για τον μεγάλο ευεργέτη Ιωάννη Παπάφη και τους εκλιπόντες Παπαφειώτες, προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ.κ. Φιλοθέου, άρχισαν εχθές, Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου, οι εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια ζωής του Μουσικού Γυμναστικού Συλλόγου Αποφοίτων Παπαφείου «Ο Μελιτεύς».
Οι καρέκλες είχαν στηθεί με τέτοιον τρόπο, ώστε όλοι να κοιτούν προς το κεντρικό κτίριο του Παπαφείου. Προς το «ανάκτορο», όπως το είχε οραματιστεί ο Ιωάννης Παπάφης, για να μη νιώθουν τα παιδιά που θα φιλοξενούνταν εκεί ότι βρίσκονται απλώς μέσα σε ένα ίδρυμα.
Μπροστά σε αυτό το ιστορικό κτίριο συναντήθηκαν παλαιοί απόφοιτοι, εκπρόσωποι της Εκκλησίας και της πολιτείας, άνθρωποι του αθλητισμού και της μουσικής, για να τιμήσουν όχι μόνο την εκατονταετηρίδα ενός συλλόγου, αλλά και τις ζωές χιλιάδων παιδιών που πέρασαν από το Παπάφειο.
Παρόντες ήταν, μεταξύ άλλων, ο υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας και Θράκης, Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου, βουλευτές και εκπρόσωποι φορέων της Θεσσαλονίκης.
Ήταν μια εκδήλωση στην οποία οι επίσημες ομιλίες γρήγορα έδωσαν τη θέση τους στις προσωπικές αναμνήσεις. Στις ιστορίες ανθρώπων που μπήκαν στο Παπάφειο παιδιά και έφυγαν από αυτό έχοντας μάθει μια τέχνη, έχοντας μορφωθεί και, κυρίως, έχοντας βρει τη στοργή που έλειπε από τη ζωή τους.
«Ήρθαμε παιδιά και φύγαμε άνδρες. Κάναμε οικογένειες και είμαστε ενεργά μέλη της κοινωνίας της Θεσσαλονίκης και της ευρύτερης Ελλάδας», είπε ο πρόεδρος του «Μελιτέα», Κώστας Αλμπανίδης, συνοψίζοντας μέσα σε μία φράση έναν ολόκληρο αιώνα ιστορίας.
«Είμαστε ευγνώμονες στον πατέρα μας, Ιωάννη Παπάφη»
Ο Μουσικός Γυμναστικός Σύλλογος Αποφοίτων του Παπαφείου συστάθηκε το 1926. Δεν υπήρξε, όμως, μόνο ένα ακόμη αθλητικό σωματείο της πόλης. Ιδρύθηκε από τους ίδιους τους αποφοίτους του Ιδρύματος και έγινε ο δεσμός που τους κρατούσε ενωμένους και μετά την αποχώρησή τους από αυτό.
«Ο αθλητικός σύλλογος “Μελιτεύς” του Παπαφείου Ορφανοτροφείου Θεσσαλονίκης κλείνει 100 χρόνια ζωής. Αυτή τη στιγμή έχει δύο ενεργά τμήματα, το ποδόσφαιρο και τη μουσική. Στο παρελθόν είχαμε πάρα πολλά αθλήματα και πέρασαν χιλιάδες παιδιά από το Παπάφειο», ανέφερε ο κ. Αλμπανίδης.
«Είμαστε ευγνώμονες στον πατέρα μας, Ιωάννη Παπάφη. Είναι πλέον ένας από τους παλαιότερους συλλόγους της Θεσσαλονίκης και όχι μόνο. Είμαστε εδώ για να στηρίξουμε το Παπάφειο Ίδρυμα και να το ξαναζωντανέψουμε», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι απόφοιτοι από την έναρξη της λειτουργίας του Συλλόγου υπολογίζονται περίπου στις 30.000, αν και οι περισσότεροι από τους παλαιότερους δεν βρίσκονται πλέον στη ζωή.
«Αυτή τη στιγμή το Ίδρυμα έχει λίγα παιδιά. Προσπαθούμε να φέρουμε παιδιά από την ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας και γενικότερα από την Ελλάδα, για να ξαναμεγαλουργήσει. Είναι ένα κόσμημα το οποίο σήμερα είναι λίγο παρατημένο, αλλά έχει ακόμη ζωντανή ζωή», τόνισε ο πρόεδρος του Συλλόγου.
Σήμερα στο Παπάφειο φιλοξενούνται 20 παιδιά.
Από τον «Μελιτέα» στον Ηρακλή, τον ΠΑΟΚ και τον Άρη
Ο «Μελιτεύς» κατέγραψε τη δική του ξεχωριστή διαδρομή και στον αθλητισμό της Θεσσαλονίκης. Από τα τμήματά του αναδείχθηκαν ποδοσφαιριστές που στη συνέχεια αγωνίστηκαν στα εθνικά πρωταθλήματα και σε μεγαλύτερους συλλόγους της πόλης και της περιφέρειας.
Μεταξύ αυτών ήταν ο Ορφανίδης, ο Ζαχαρόπουλος και ο Φυτίλης, οι οποίοι πήραν μεταγραφή στον Ηρακλή, ο Πολίτης και ο Παπαϊωάννου στον ΠΑΟΚ, ο Πέρος στον Άρη, ο Τσαμπάζης και ο Τεβεκελίδης στον Απόλλωνα Καλαμαριάς και ο Παπαδόπουλος στον Μακεδονικό.
Αθλητές του «Μελιτέα» συνέχισαν επίσης σε ομάδες όπως ο Ολυμπιακός, η Καστοριά, η Νάουσα, ο Αγροτικός Αστέρας, η Νίκη Βόλου και ο Πανδραμαϊκός.
«Εξέχουσα μορφή στους αθλητικούς δρόμους του “Μελιτέα” ήταν ο Κατσέλης, ποδηλάτης και παγκόσμιος πρωταθλητής», είπε ο κ. Αλμπανίδης.
«Ο Μελιτεύς ήταν το καμάρι μας»
Ο Κώστας Ισμιρλίδης ήρθε στο Παπάφειο το 1974 και έφυγε το 1982. Έμεινε οκτώ χρόνια μέσα στο Ίδρυμα και, όπως είπε, εκεί δεν έμαθε απλώς μια τέχνη. Βρήκε ανθρώπους που προσπάθησαν να καλύψουν, όσο μπορούσαν, το κενό που υπήρχε στη ζωή των παιδιών.
«Εδώ μέσα εισπράξαμε πραγματικά αγάπη από τους ανθρώπους, από τους παιδαγωγούς, από τις καθαρίστριες, από τις γυναίκες που έπλεναν, από τον διευθυντή, γενικά από όλους. Αυτή η αγάπη πιστεύω ότι κάλυψε, λίγο έως πολύ, το κενό που είχαμε, γιατί τα περισσότερα παιδιά δεν είχαν γονείς», ανέφερε.
Ο ίδιος φοίτησε στην κατώτερη τεχνική σχολή και έγινε ηλεκτρολόγος. Όπως θυμήθηκε, οι άνθρωποι του Παπαφείου επέμεναν ώστε τα παιδιά να ολοκληρώσουν το σχολείο και να αποκτήσουν τα εφόδια που θα τους επέτρεπαν να σταθούν μόνα τους.
Στα αριστερά ο Κώστας Αλμπανίδης και στο κέντρο ο Κώστας Ισμιρλίδης
«Ήταν μια κοινή προσπάθεια των ανθρώπων αυτών να φροντίσουν να τελειώσουμε τουλάχιστον το σχολείο, να μορφωθούμε και να καλλιεργηθούμε, για να μπορέσουμε να βγούμε έξω και να αντιμετωπίσουμε τη ζωή. Αν δεν υπήρχαν αυτά τα εφόδια, θα ήταν δύσκολο», είπε.
Πολλά από τα παιδιά έγιναν ξυλουργοί, μηχανολόγοι και ηλεκτρολόγοι και στελέχωσαν επιχειρήσεις της Θεσσαλονίκης, της Μακεδονίας και της υπόλοιπης Ελλάδας.
«Ο “Μελιτεύς” ήταν το καμάρι μας. Και το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ. Το μπάσκετ έφτασε μέχρι τη Β΄ Εθνική και αυτό μας έβγαζε μια περηφάνια. Πηγαίναμε στο γήπεδο και γέμιζαν τα στήθη μας. Ήμασταν γνωστοί σε όλη την ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας και της Θράκης. Είχαμε μια αγάπη, η οποία είναι ίδια μέχρι και σήμερα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από την προσευχή στα εργαστήρια και στο μάθημα
Η καθημερινότητα των παιδιών ήταν οργανωμένη γύρω από το σχολείο, την τεχνική εκπαίδευση και τον αθλητισμό.
«Όλα τα παιδιά το πρωί κάναμε προσευχή στο προαύλιο. Μετά κάναμε αθλητικές δραστηριότητες και έπειτα πηγαίναμε στο μάθημα. Στα κτίρια του Παπαφείου υπήρχαν εργαστήρια όπου μαθαίναμε τέχνη: υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, μηχανοτεχνίτες, ξυλουργοί», θυμήθηκε ο κ. Αλμπανίδης.
Από το 1909 μπήκαν και οι βάσεις της μουσικής εκπαίδευσης. Η γνωστή Μπάντα του Παπαφείου τροφοδότησε επί δεκαετίες με μουσικούς μπάντες και ορχήστρες σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Μητροπολίτης Φιλόθεος: «Οι απόφοιτοι ενδιαφέρονται για το καλό του Παπαφείου»
Ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος, μιλώντας στο TyposThes, αναφέρθηκε στη στενή συνεργασία της διοίκησης του Ιδρύματος με τους αποφοίτους.
«Με όλους τους αποφοίτους του Παπαφείου η διοίκηση του Ιδρύματος, της οποίας προεδρεύει ο εκάστοτε Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, έχει αγαστή συνεργασία. Οι άνθρωποι αυτοί ενδιαφέρονται για το καλό του Παπαφείου και συνεργάζονται με τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, ώστε το Παπάφειο να αναπτυχθεί ακόμη περισσότερο και να εκσυγχρονιστεί σύμφωνα με όσα ισχύουν στη σημερινή εποχή», ανέφερε.
Γκιουλέκας: «Δεν τους τιμούμε απλώς επειδή είναι Παπαφιώτες»
Μιλώντας στο TyposThes και ο υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας και Θράκης, Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, δήλωσε πως «πρόκειται για μια πολύ σημαντική εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια από την ίδρυση ενός σωματείου το οποίο δεν αποτέλεσαν απλώς μέλη μιας κοινωνίας. Το αποτέλεσαν τα ορφανά παιδιά που εδώ μέσα βρήκαν στέγη και μια αγκαλιά, την οποία τους είχε στερήσει η ζωή».
«Αυτοί οι άνθρωποι, πέρα από τον “Μελιτέα”, αγωνίστηκαν σε όλη τους τη ζωή να κρατήσουν ψηλά τις αξίες που διδάχθηκαν μέσα στο Παπάφειο. Τους αξίζει κάθε τιμή. Δεν τους τιμούμε απλώς επειδή είναι Παπαφιώτες. Τους τιμούμε γιατί είναι άνθρωποι με το Α κεφαλαίο», πρόσθεσε.
Οι εργασίες στο Παπάφειο και η αγωνία για το μέλλον
Ο αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Παπαφείου, Βασίλειος Κιοσσές, αναφέρθηκε στα προβλήματα που αντιμετώπισε το Ίδρυμα, αλλά και στις παρεμβάσεις οι οποίες, όπως είπε, έχουν δρομολογηθεί.
Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι έτοιμες οι μελέτες για την ανακατασκευή των παραθύρων του Ιδρύματος και αναμένεται η δημοπράτηση του έργου, ενώ προχωρούν και οι εργασίες για το σύστημα πυρόσβεσης.
«Θέλω να είστε ήσυχοι ότι το Παπάφειο θα πάρει τον δρόμο που του αξίζει. Το Διοικητικό Συμβούλιο και οι απόφοιτοι θα δώσουμε τη μάχη για όλα όσα επιβάλλονται από τη διαθήκη του μεγάλου ευεργέτη», είπε.
«Οι απόφοιτοι δεν ξέχασαν ποτέ από πού ξεκίνησαν»
Οι απόφοιτοι δεν ξέχασαν ποτέ από πού ξεκίνησαν.
Γιατί όπως είπαν «ο «Μελιτεύς» δεν είναι μόνο ένα σωματείο με 100 χρόνια ιστορίας. Είναι ο δεσμός των ανθρώπων που μεγάλωσαν μαζί, μορφώθηκαν μαζί, αγωνίστηκαν στα ίδια γήπεδα και επέστρεψαν δεκαετίες αργότερα στον ίδιο χώρο.
Άνθρωποι που προχώρησαν στη ζωή, χωρίς να ξεχάσουν τις ρίζες τους. Και που, έναν αιώνα μετά την ίδρυση του Συλλόγου τους, εξακολουθούν να ζητούν το ίδιο πράγμα: να μείνει το Παπάφειο ζωντανό και να συνεχίσει να αποτελεί μια ανοιχτή αγκαλιά για τα παιδιά που το έχουν ανάγκη».
Λίγα λόγια για το ιστορικό κτίριο του Παπάφειου Ιδρύματος
Το Παπάφειο ανεγέρθηκε με βάση τη διαθήκη του Ιωάννη Παπάφη και σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ξενοφώντα Παιονίδη. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 1894 και ολοκληρώθηκε το 1903.
Σε περισσότερα από 120 χρόνια ζωής, το κτίριο βρέθηκε επανειλημμένα στο επίκεντρο της ιστορίας της Θεσσαλονίκης.
Το 1912, μετά την απελευθέρωση της πόλης, χρησιμοποιήθηκε ως στρατιωτικό νοσοκομείο. Εκεί διαπιστώθηκε, στις 5 Μαρτίου 1913, ο θάνατος του βασιλιά Γεωργίου Α΄. Το 1914 επιτάχθηκε για τη στέγαση του 13ου Συντάγματος Πεζικού, ενώ από το 1917 έως το 1919 χρησιμοποιήθηκε από το Αγγλικό Στρατηγείο Ανατολής.
Το 1940 έγινε και πάλι στρατιωτικό νοσοκομείο, στη διάρκεια της Κατοχής στέγασε το Γενικό Γερμανικό Νοσοκομείο και τον Δεκέμβριο του 1944 εγκαταστάθηκε εκεί το Αγγλικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο. Μόλις το 1947 επανήλθε στην αρχική του χρήση.
Το 1948 φιλοξένησε 4.650 παιδιά, θύματα του Εμφυλίου Πολέμου, ενώ από το 1948 έως το 1950 στέγασε την παιδόπολη «Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς».
Πάνω απ’ όλα, όμως, υπήρξε για χιλιάδες παιδιά ένας τόπος προστασίας, μόρφωσης και προετοιμασίας για τη ζωή.
