">
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΒΟΡΡΑΣ»
Της Χ.Δ. ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ
Κάθε πρωί, στους κεντρικούς δρόμους των ελληνικών πόλεων, η εικόνα είναι γνώριμη: άνθρωποι κάθε ηλικίας, κρατώντας ένα χάρτινο ποτήρι στο χέρι, κατευθύνονται βιαστικά προς τις δουλειές τους, τις πανεπιστημιακές αίθουσες ή ακόμη και το γυμναστήριο. Ο καφές στο χέρι δεν είναι στην Ελλάδα απλώς μια καταναλωτική συνήθεια. Είναι μια καθημερινή ιεροτελεστία και μια μικρή πολυτέλεια που, για χρόνια, παρέμενε προσιτή στους περισσότερους.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, αυτή η ιεροτελεστία βαραίνει περισσότερο τις τσέπες των καταναλωτών. Με την τιμή ενός διπλού φρέντο εσπρέσο στα 2,50–3 ευρώ, ή και υψηλότερα, ο καθημερινός καφές γίνεται υπολογίσιμο μηνιαίο έξοδο. Για έναν εργαζόμενο που αγοράζει έναν καφέ σε καθεμία από τις 22 εργάσιμες ημέρες του μήνα, το κόστος φτάνει τα 55–66 ευρώ. Αν προστεθεί και δεύτερος το απόγευμα, ο λογαριασμός διπλασιάζεται.
Μετρώντας τις αποδείξεις
Για τους νέους εργαζομένους και φοιτητές, που αντιμετωπίζουν υψηλά ενοίκια, αυξημένους λογαριασμούς και περιορισμένα εισοδήματα, το έξοδο αυτό δεν είναι αμελητέο. Ο καφές στο χέρι μπαίνει πλέον μαζί με τις υπόλοιπες καθημερινές δαπάνες στον υπολογισμό του μήνα.
«Πριν από δύο χρόνια δε σκεφτόμουν καν πόσους καφέδες θα πάρω μέσα στη μέρα. Ήταν αυτονόητο. Τώρα, όταν βλέπω τον φρέντο να κάνει 2,90 ευρώ, υπολογίζω ότι σε εβδομαδιαία βάση θέλω σχεδόν 20 ευρώ μόνο για καφέ», δηλώνει ο 24χρονος Αλέξανδρος, μεταπτυχιακός φοιτητής και ιδιωτικός υπάλληλος στη Θεσσαλονίκη.
«Έχω αρχίσει να παίρνω θερμός από το σπίτι τις 3 από τις 5 μέρες της εβδομάδας. Δεν είναι ότι δεν μπορώ να δώσω τα 3 ευρώ, αλλά αισθάνομαι ότι ο προϋπολογισμός μου “ματώνει” χωρίς να το καταλαβαίνω».
Η συνήθεια παραμένει συνδεδεμένη με το πρωινό ξεκίνημα, το διάλειμμα στη δουλειά και τη συνάντηση με φίλους. Όταν, όμως, το διαθέσιμο εισόδημα πιέζεται, ακόμη και οι μικρές απολαύσεις χρειάζονται μέτρο. Η μείωση των αγορών μέσα στην εβδομάδα είναι ένας τρόπος να περιοριστεί το κόστος χωρίς να εγκαταλειφθεί ο καθημερινός καφές.
«Έχω αρχίσει να παίρνω θερμός από το σπίτι τις 3 από τις 5 μέρες της εβδομάδας»
Πίσω από την τιμή
Για τους επαγγελματίες, η συζήτηση ξεκινά από την πρώτη ύλη, αλλά δεν τελειώνει εκεί. Στην τελική τιμή συνυπολογίζονται το καβούρδισμα, η ενέργεια για τη λειτουργία του εξοπλισμού, οι μεταφορές, η συσκευασία, το ενοίκιο και η εργασία.
Οι καιρικές συνθήκες στις χώρες παραγωγής επηρεάζουν επίσης την προσφορά και τις διεθνείς τιμές. Η ξηρασία και οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να επιβαρύνουν την παραγωγή, μεταφέροντας πιέσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού μέχρι το κατάστημα της γειτονιάς.
Για τον καταναλωτή, πάντως, οι επιμέρους επιβαρύνσεις καταλήγουν σε ένα συγκεκριμένο ποσό στην απόδειξη, αλλά και στη σύγκρισή του με όσα πλήρωνε προηγουμένως.
«Ο κόσμος συχνά θεωρεί ότι η αύξηση στην τιμή του καφέ είναι απληστία του καταστηματάρχη», εξηγεί ο κ. Γιώργος, ιδιοκτήτης καταστήματος εξειδικευμένου καφέ στο κέντρο της πόλης. «Η αλήθεια είναι ότι η τιμή της πρώτης ύλης που αγοράζουμε από τους εισαγωγείς έχει ανέβει πάνω από 35-40%. Αν προσθέσετε το ρεύμα, τα ενοίκια των καταστημάτων και το κόστος των συσκευασιών, τα περιθώρια κέρδους μας έχουν συμπιεστεί περισσότερο από ποτέ. Προσπαθούμε να απορροφήσουμε τις αυξήσεις, αλλά υπάρχουν όρια».
Ο καφές από το σπίτι
Η προετοιμασία του καφέ στο σπίτι δίνει τη δυνατότητα περιορισμού των καθημερινών αγορών. Το πραγματικό όφελος εξαρτάται από την πρώτη ύλη, τον εξοπλισμό και τη συχνότητα κατανάλωσης. Μια ακριβή μηχανή εσπρέσο αποτελεί πρόσθετη δαπάνη, η οποία χρειάζεται τον δικό της υπολογισμό πριν θεωρηθεί οικονομική λύση.
Για τον Αλέξανδρο, η αλλαγή είναι πιο απλή: τρεις ημέρες την εβδομάδα γεμίζει το θερμός του πριν φύγει. Με τιμή αγοράς 2,90 ευρώ, αποφεύγει έτσι δαπάνη 8,70 ευρώ την εβδομάδα, από την οποία πρέπει να αφαιρεθεί το κόστος παρασκευής στο σπίτι.
Παράλληλα, η τιμή κάνει πιο απαιτητική και την επιλογή του καταστήματος. Όταν ο καφές πλησιάζει ή ξεπερνά τα 3 ευρώ, η ποιότητα, η ποσότητα και η συνέπεια στην παρασκευή αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα στην απόφαση του πελάτη.
Ο καφές στο χέρι εξακολουθεί να συνοδεύει την καθημερινότητα των ελληνικών πόλεων. Για όσους, όμως, προσπαθούν να χωρέσουν όλες τις υποχρεώσεις σε έναν περιορισμένο μισθό, το χάρτινο ποτήρι έχει αποκτήσει και μια δεύτερη όψη: εκείνη ενός μικρού εξόδου που, στο τέλος του μήνα, μετράει.
